Page 196 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025

D28

ผลของโปรแกรมการพยาบาลระบบสนับสนุนและให้ความรู้ต่อการมีส่วนร่วมของมารดา

เพื่อบรรเทาความปวดในทารกแรกเกิดที่ได้รับการผ่าตัดพังผืดใต้ลิ้นในห้องผ่าตัด โรงพยาบาลอุดรธานี
Effects of supportive educative nursing system program on mother’s participation

in frenulotomy pain relief of newborns in operating room, Udonthani hospital

นางสาวสุทธิดา รอดขันเมือง
โรงพยาบาลอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี เขตสุขภาพที่ 8
ประเภท วิชาการ

ความสำคัญของปัญหาวิจัย
ภาวะลิ้นติด (tongue-tie) เกิดจากเนื้อเยื่อใต้ลิ้น (lingual frenulum) ผิดปกติ ข้อมูลต่างประเทศ
พบความชุกภาวะลิ้นติดในทารกแรกเกิดแตกต่างกันไปตั้งแต่ร้อยละ 1.7 ถึงร้อยละ 10.7 โดยมีสัดส่วนในทารก
เพศชายต่อ เพศหญิงประมาณ 3 ต่อ 1 ภาวะลิ้นติดนี้พบมากขึ้นในทารก ที่มีความผิดปกติในกลุ่มอาการ

Kindler กลุ่มอาการ Vander Woude กลุ่มอาการ Opitz กลุ่มอาการ orodigito facial และ ภาวะเพดานโหว่
ที่สัมพันธ์กับโครโมโซมเพศ (X-linked cleft palate) และในทารกที่มารดามีการใช้ยาเสพติดประเภท โคเคน
พบมีอุบัติการณ์สูงขึ้น 3.5 เท่า ภาวะลิ้นติดเป็นความผิดปกติแต่กำเนิด เป็นภาวะที่การเคลื่อนไหวของลิ้น
ถูกจำกัดจากการที่ lingual frenulum ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อที่ยึดเกาะระหว่างใต้ลิ้นกับพื้นล่างของช่องปากเกิด

ความผิดปกติ ซึ่ง frenulum อาจสั้นไปและยึดติดกับลิ้นแน่นไป หรืออาจเกาะออกไปตามพื้นล่างของลิ้น
ยาวเกินไป หากยื่นไปถึงปลายลิ้น อาจทำให้เห็นปลายลิ้นเป็นรูปตัววี (V) หรือเป็นรูปหัวใจภาวะนี้มักเป็น
กรรมพันธุ์ และไม่สามารถป้องกันได้ ผลของลิ้นติดต่อทารถอาจเกิดปัญหาในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ เช่น ดูดนม

ได้ไม่ดี อมหัวนมแล้วมักหลุด น้ำหนักตัวไม่ค่อยขึ้นจากการได้น้ำนมไม่พอ แม่เจ็บหัวนม หรือหัวนมเป็นแผล
การสร้างน้ำนมน้อยลง การศึกษาผลของภาวะลิ้นติดต่อการเลี้ยงลูกด้วย นมแม่ พบว่า ทารกที่มีภาวะลิ้นติดจะ
ได้รับการส่งต่อเพื่อ รับการรักษาด้วยสาเหตุของการเจ็บเต้านมของมารดา ร้อยละ 36 - 89 โดยเมื่อได้รับการ
รักษาด้วยการผ่าตัดแล้ววัดคะแนนการเจ็บเต้านมของมารดาที่ทารก มีภาวะลิ้นติดดีขึ้นราวร้อยละ 44 - 95
และมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติของค่าเฉลี่ยของ คะแนนการเจ็บเต้านมก่อนและหลังทำการผ่าตัด

ทารกที่มีภาวะลิ้นติดมีปัญหาเรื่องน้ำหนักขึ้นไม่ดี ร้อยละ 16 ซึ่งเป็นปัญหามาจากการเข้าเต้าได้ไม่ดีและ ต้องใช้
เวลานานทำให้ได้รับน้ำนมแม่น้อย หรือไม่เพียงพอ และการหยุดนมแม่เร็ว ทารกที่มีภาวะลิ้นติดพบมีปัญหา
การกินนมแม่ประมาณร้อยละ 50 ปัญหาอื่นของภาวะลิ้นติดนอกจากการดูดนมแม่ หากไม่ได้รับการแก้ไขภาวะ

ลิ้นติดตั้งแต่แรกเกิด อาจทำให้เกิดภาวะพูดไม่ชัดโดยเฉพาะตัวควบกล้ำ พูดช้า และอาจเป็นปมด้อยได้
วิธีการรักษาภาวะลิ้นติดในทารกแรกเกิด โดยกุมารศัลยแพทย์ ซักประวัติและตรวจร่างกายทารก
แรกเกิดแล้ว พบว่ามีภาวะลิ้นติด และต้องได้รับการทำผ่าตัด Frenotomy หรือ Frenulotomy ซึ่งเป็น
การผ่าตัดรักษา ที่นิยมใช้ในทารกแรกเกิด ทำโดยการตัดแยกเนื้อเยื่อที่ยึด ระหว่างใต้ลิ้นกับพื้นล่างของช่องปาก

ออกอย่างง่าย ๆ ซึ่งขั้นตอนการทำไม่ซับซ้อน ใช้กรรไกรตัดแล้วกดหยุดเลือดโดย ไม่ต้องเย็บ การผ่าตัด
ไม่จำเป็นต้องใช้ยาดมสลบ ใช้เพียงยาชาเฉพาะที่ และสามารถทำได้ที่ห้องตรวจผู้ป่วยนอก หรือห้องทำหัตถการ
เวลาในการผ่าตัดประมาณ 5 นาที หลังผ่าตัดสามารถให้ทารกดูดนมได้ทันที ไม่จำเป็นต้องให้ยาปฏิชีวนะ
ผลในการรักษาได้ ผลดีและไม่พบภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง การผ่าตัดเพื่อแก้ไขภาวะลิ้นติด ก่อให้เกิดความปวด

ให้กับทารกได้