Page 383 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025
P. 383
H1
การติดตามผลบริการทันตกรรมขูดหินปูน อุดฟัน และถอนฟัน ด้วยการแสดงภาพข้อมูลรายวัน
(Daily Visualization) จากข้อมูล HDC ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 ช่วงไตรมาส 1-2
นายอนุริทธิ์ วีรเสนีย์
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครพนม จังหวัดนครพนม เขตสุขภาพที่ 8
ประเภท วิชาการ
ความสำคัญของปัญหาวิจัย
จากข้อมูลบริการทันตกรรมในระบบ HDC (Health Data Center) กระทรวงสาธารณสุข ปัจจุบัน
แสดงผลงานสะสม และแสดงผลเพียงในรูปแบบกราฟแท่งรายเดือน ซึ่งท้ายปีงบประมาณจะเป็นผลรวมของ
ทั้งปีงบประมาณ ทำให้ไม่สามารถวิเคราะห์แนวโน้มการให้บริการ ข้อจำกัดของระบบ หรือปัจจัยเฉพาะวันได้อย่าง
ชัดเจนในช่วงเวลาที่ต้องการตรวจสอบ ทั้งที่ในความเป็นจริงการให้บริการทันตกรรมในแต่ละวันมีปัจจัยที่อาจส่งผล
ต่อการให้บริการทันตกรรม เช่น วันหยุดราชการ การเปิดทำการนอกเวลาของฝ่ายทันตกรรม การออกให้บริการ
นอกสถานที่ การประชุม หรือแม้แต่ปัญหาที่สำคัญที่เป็นอุปสรรคต่อการเพิ่มการเข้าถึงทันตกรรมบริการ เช่น
จำนวนทันตบุคลากร หรือยูนิตทันตกรรมชำรุด ข้อจำกัดเหล่านี้ไม่สามารถตรวจจับได้เพียงการดูจากระบบ HDC
แบบรายเดือน การติดตามผลแบบรายวันจึงเป็นแนวทางที่ช่วยสะท้อนภาพการทำงานได้ดีกว่า ทั้งยังช่วย
ให้ผู้วางแผนการให้บริการหรือผู้บริหารเห็นอุปสรรคของระบบงานทันตสาธารณสุข เช่น ยูนิตที่ชำรุดจนไม่สามารถ
ทำหัตถการอุดฟันได้ การมอบหมายงานทันตกรรมบริการในทันตแพทย์ที่ไม่ได้เรียนต่อสาขาเฉพาะทาง
และการลาป่วยหรือลากิจของบุคลากร ช่วยตรวจจับรูปแบบการทำงานที่อาจไม่สม่ำเสมอ หรือการกระจายงาน
ที่ไม่เหมาะสม ซึ่งล้วนเป็นอุปสรรคต่อการจัดบริการที่มีคุณภาพทั้งสิ้น
การให้บริการทันตกรรมพื้นฐานในปัจจุบันมีมากขึ้นจากการทำระบบยืมอุปกรณ์จากโรงพยาบาลชุมชน
หรือโรงพยาบาลทั่วไป เพื่อออกให้บริการในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพทั่วจังหวัด โดยทันตบุคลากรทั้งทันตแพทย์
และทันตาภิบาล อย่างไรก็ตาม การติดตามผลการให้บริการยังขาดการแสดงผลเชิงลึกในรูปแบบอื่นๆ
(visualization) ที่สะท้อนการใช้กำลังคน นอกจากนี้ยังมีผลเชิงลึกจากของและครุภัณฑ์ที่ต้องคำนึงร่วมด้วย เช่น
จำนวนยูนิตทันตกรรมที่มีคุณภาพเพียงพอ การเก็บข้อมูลรายวันพร้อมการแยกรายหน่วยบริการและจำนวนยูนิต
ที่สามารถใช้งานได้ ข้อมูลเหล่านี้จะทำให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างศักยภาพที่มีอยู่กับภาระงานจริง และนำไปสู่การ
แก้ไขปัญหาเชิงระบบ เช่น การวางแผนซ่อมบำรุง การจัดเวรบุคลากร หรือการปรับนโยบายจัดสรรทรัพยากรอีกด้วย
หากมีการนำข้อมูลจาก HDC มาร่วมแสดงผลรายวันประกอบการวิเคราะห์ในแง่มุมต่างๆ
วัตถุประสงค์การศึกษา
1. เพื่อออกแบบระบบติดตามบริการทันตกรรมพื้นฐาน (ขูด อุด ถอน) แบบรายวัน
2. เพื่อสร้างเครื่องมือแสดงผล ที่แสดงผลข้อมูลในรูปแบบกราฟเชิงเส้น เพื่อการบริหารจัดการได้ทัน
สถานการณ์ แสดงผลข้อมูลรายวันในรูปแบบที่เข้าใจง่าย และสามารถใช้ติดตามสถานการณ์การให้บริการ
3. เพื่อตรวจจับปัญหาการส่งออกแฟ้มสุขภาพ ซึ่งอาจส่งผลต่อคุณภาพบริการ คุณภาพข้อมูลที่เป็นจริง
และมีคุณภาพ
4. เพื่อแสดงภาพวิเคราะห์ให้เห็นความเหลื่อมล้ำในการนับผลงานทันตกรรมพื้นฐานแบบเขตรับผิดชอบ
ในการเลือกงานที่ทำได้ปริมาณมากกว่า
5. เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาระบบติดตามที่เน้นการใช้ข้อมูลจริงในแต่ละวัน
