Page 460 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025
P. 460
J8
ใกล้ตา ใกล้ใจ ห่วงใยผู้ป่วยเบาหวาน (เฝ้าระวังภาวะเบาหวานเข้าจอประสาทตา)
ในผู้ป่วยโรคเบาหวาน คลินิกหมอครอบครัว โรงพยาบาลเมืองสงขลา
นางวิรารัตน์ นิลสวัสดิ์ นางเพ็ญศิริ อัตถาวงศ์ และคณะ
โรงพยาบาลสงขลา จังหวัดสงขลา เขตสุขภาพที่ 12
ประเภท นวัตกรรมและสิ่งประดิษฐ์
ความส้าคัญของปัญหาวิจัย
สถานการณ์และความรุนแรงของโรคเบาหวานในประเทศไทย ในปี พ.ศ. 2561 - 2562 พบอัตราป่วย
ต่อประชากร 100,000 คน เท่ากับ 1,439.14 และ 1,528.91 และอัตราตาย เท่ากับ 21.87 และ 25.30
ตามล าดับ (กองโรคไม่ติดต่อ กระทรวงสาธารณสุข, 2559) ซึ่งมีแนวโน้มที่เพิ่มขึ น นอกจากนี ความชุกของ
โรคเบาหวานในปี พ.ศ. 2563 ประชากรไทยวัยผู้ใหญ่ป่วยเป็นโรคเบาหวานถึง 4.8 ล้านคน คาดการณ์ว่า
ความชุกของโรคเบาหวานจะเพิ่มสูงขึ นถึง 5.3 ล้านคนภายใน ปี 2583 ซึ่งโรคเบาหวานที่ดูแลรักษาได้ไม่ดี
อาจท าให้เกิดภาวะแทรกซ้อนที่ส่งผลเสียต่อร่างกาย ประกอบกับผู้ป่วยมีพฤติกรรมสุขภาพที่ไม่ถูกต้อง
จนท าให้ไม่สามารถควบคุมระดับน าตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติได้อาจท าให้ผู้ป่วยเกิดภาวะแทรกซ้อน
ต่อระบบต่าง ๆ ของร่างกายตามมาได้ ภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 เกี่ยวข้องกับ
ภาวะหลอดเลือดแข็งตัว (atherosclerosis) หรือภาวะเสื่อมของปลายประสาท โดยโรคแทรกซ้อนที่พบบ่อย
ได้แก่ โรคหลอดเลือดสมอง (stroke) ภาวะเบาหวานเข้าจอประสาทตา (diabetic retinopathy) โรคไตจาก
ภาวะเบาหวาน (diabetic nephropathy) และแผลเบาหวานที่เท้า (diabetic foot ulcer) และจากการศึกษา
พบว่าโดยเฉพาะภาวะแทรกซ้อนทางตาเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบมากที่สุดถึงร้อยละ 31.4 ซึ่งเป็นภัยเงียบที่
น่ากลัวของผู้ป่วยโรคเบาหวานและเป็นสาเหตุส าคัญที่ท าให้ผู้ป่วยสูญเสียการมองเห็นเป็นอันดับต้น ๆ
ของประเทศ หากผู้ป่วยมีปัญหาการมองเห็นจะท าให้เกิดผลกระทบกับการใช้ชีวิตคุณภาพชีวิตของตัวผู้ป่วยและ
คนในครอบครัว ดังนั น ปัจจัยเสี่ยงเหล่านี สามารถป้องกันได้ ถ้าหากตรวจพบในระยะเริ่มแรกโดยการตรวจคัดกรอง
จอประสาทตา
คลินิกหมอครอบครัวโรงพยาบาลเมืองสงขลา เป็นหน่วยบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิให้บริการแบบ
ใกล้บ้าน ใกล้ใจ เน้นการให้บริการเชิงรุกด้านการส่งเสริมป้องกันมากกว่าตั งรับ ดูแลประชาชนทั งเขตเมืองและ
เขตชนบท โดยพบว่ามีผู้รับบริการที่เป็นโรคไม่ติดต่อเรื อรัง ในปี 2566 เป็นโรคเบาหวานจ านวน 2,120 คน
มีระบบนัดให้ผู้ป่วยไปตรวจภาวะเบาหวานเข้าจอประสาทตาที่โรงพยาบาลสงขลา (เกาะยอ) ปีละครั ง
โดยประสานกับคลินิกตา โรงพยาบาลสงขลา ส่งตรวจทุกวันช่วงบ่าย ซึ่งรองรับจ านวนผู้ป่วยได้น้อยประมาณ
วันละ 3 - 5 คน เพราะต้องให้บริการผู้ป่วยในระบบของโรงพยาบาลด้วย ท าให้การรับบริการผู้ต้องรอคอยนาน
โอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ และผู้ป่วยไม่พึงพอใจ
