Page 383 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025
P. 383
H17
วัยเรียน วัยใส สายลำโพงใต้ห่างไกลโรคฟันผุ
นางสาวแสงวิจิตร เจริญหลาย
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านสายลำโพงใต้ จังหวัดนครสวรรค์ เขตสุขภาพที่ 3
ประเภท นวัตกรรมและสิ่งประดิษฐ์
ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา
เด็กวัยเรียนนับเป็นกลุ่มวัยที่มีความสำคัญอย่างยิ่งอีกกลุ่มหนึ่งในสังคมไทยที่ทุกฝ่ายต้องให้
ความสำคัญในการเจริญเติบโต ซึ่งเด็กวัยนี้จะมีการเปลี่ยนแปลงทุก ๆ ด้าน รวมไปถึงการเปลี่ยนแปลงทางด้าน
ร่างกาย ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการเปลี่ยนแปลงหลายอย่างภายในร่างกาย รวมไปถึงความสามารถในการดูแล
สุขภาพช่องปากของตนเองซึ่งจำเป็นต้องให้ความสำคัญในเรื่องการส่งเสริมสุขภาพเด็กวัยเรียนที่มีการเปลี่ยนแปลง
ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และสติปัญญา เพื่อลดปัญหาและผลกระทบต่อสุขภาพในอนาคต
ข้อมูลจากการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปากระดับประเทศ พบว่าในกลุ่มเด็กวัยเรียนมีความชุกของ
โรคฟันผุในฟันแท้ ร้อยละ 49.7 โดยมีค่าเฉลี่ยฟันผุ ถอน อุด (DMFT) เท่ากับ 1.2 ซี่ต่อคน ร้อยละ 36.6 มีฟันผุ
ที่ยังไม่ได้รับการรักษา ร้อยละ 22.1 พบมีฟันอุดแล้วร้อยละ 2.7 จากผลการสัมภาษณ์พบว่า ร้อยละ 36.4
เคยปวดฟันและ ร้อยละ 12.2 เคยหยุดเรียนเพราะไปทำฟันโดยมีค่าเฉลี่ยจำนวนวันที่หยุดเรียนเพราะปวดฟัน
และค่าเฉลี่ยจำนวนวันที่หยุดเรียนเพราะไปทำฟัน 0.6 และ 1.3 วันต่อคน ตามลำดับ จะเห็นได้ว่าโรคฟันผุ
ยังคงเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญในกลุ่มเด็กวัยเรียน ซึ่งฟันผุในระยะเริ่มต้นสามารถจัดการป้องกันไม่ให้รอยโรค
ลุกลามต่อไปได้ด้วยการใช้ฟลูออไรด์ความเข้มข้นสูงเฉพาะที่และฟันผุในระยะที่ควรรับการรักษาหรือป้องกัน
สามารถพบทันตบุคลากรเพื่อทำการรักษาที่เหมาะสมก่อนที่จะลุกลามจนเกิดการสูญเสียฟัน
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านสายลำโพงใต้ เห็นความสำคัญของปัญหาการโรคฟันผุในเด็ก
วัยเรียน ซึ่งการแก้ไขปัญหาดังกล่าวจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือของภาคีเครือข่ายชุมชนที่เกี่ยวข้อง จึงนำ
กระบวนการการมีส่วนร่วม (Participatory Research: PAR) มาใช้ในการดำเนินงานส่งเสริมและป้องกัน
ทางทันตสุขภาพในโรงเรียน นอกเหนือจากการสร้างความรู้และทักษะในการดูแลสุขภาพช่องปากด้วยตนเอง
และการจัดบริการทางทันตกรรมป้องกันที่เหมาะสมจากทันตบุคลากรแล้ว การมีส่วนร่วมขององค์ประกอบ
ทางสังคมของกิจกรรมส่งเสริมทันตสุขภาพในโรงเรียน จะประกอบด้วย ผู้บริหารและครูที่รับผิดชอบงาน
ทันตสุขภาพในโรงเรียน ผู้ปกครอง ทันตบุคลากร ชุมชนและร้านค้า ทั้งนี้โดยยึดเด็กนักเรียนในโรงเรียน
เป็นศูนย์กลางของการดำเนินงาน ภายใต้โครงการ “สายลำโพงใต้วัยใส ห่างไกลโรคฟันผุ” ซึ่งเป็นเครื่องมือ
ในการขับเคลื่อนการดำเนินงาน ทั้งนี้เพื่อให้เด็กนักเรียนสามารถเข้าถึงบริการทันตกรรมได้ตรงกับสถานะทาง
ทันตสุขภาพของตนเองได้ และสามารถดูแลสุขภาพช่องปากตนเองได้ ทั้งนี้เพื่อป้องกันการลุกลามที่นำไปสู่
ความเจ็บปวด และลดการสูญเสียฟันในวัยถัดไป
