Page 457 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025

J8

การพัฒนาระบบการเฝ้าระวังและป้องกันโรคแทรกซ้อนทางตาในผู้ป่วยเบาหวาน (DME)

โรงพยาบาลพระนั่งเกล้าและโรงพยาบาลเครือข่าย จังหวัดนนทบุรี

นางสาวพรทิพย์ รัตนทรงธรรม นางสาวสุพัตรา บุญเสริม และคณะ

โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า จังหวัดนนทบุรี เขตสุขภาพที่ 4

ประเภท วิชาการ

ความสำคัญและปัญหาวิจัย
ภาวะเบาหวานขึ้นจอประสาทตา เป็นภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวานในปี 2558 ทั่วโลกมีผู้ป่วย

เบาหวานขึ้นจอตา 93 ล้านราย (ร้อยละ 34.6) จากผู้ป่วยโรคเบาหวาน 415 ล้านราย และสูญเสียการมองเห็น

28 ล้านราย (ร้อยละ 10.2) คาดว่าในปี 2583 ผู้ป่วยโรคเบาหวานจะเพิ่มขึ้นกว่า 642 ล้านคน สำหรับประเทศไทย

ปี 2557 พบผู้ป่วยเบาหวานขึ้นจอตา 1.5 ล้านราย (ร้อยละ 31.4) จากผู้ป่วยเบาหวาน 4.8 ล้านราย ทำให้

สูญเสียการมองเห็นร้อยละ 2 สายตาเลือนรางร้อยละ 10 และในปี 2583 คาดว่าผู้ป่วยโรคเบาหวานจะเพิ่มขึ้น
เป็น 5.3 ล้านราย โรคเบาหวานมีส่วนทำให้เสียชีวิตสูงถึง 6.7 ล้านคน หรือเสียชีวิต 1 คน ในทุก ๆ 5 วินาที

ส่วนคนไทยป่วยแล้ว 3.3 ล้านคน และมีแนวโน้มผู้ป่วยใหม่ปีละ 3 แสนคน จากการสำรวจอุบัติการณ์เบาหวาน

ขึ้นจอประสาทตา ในจังหวัดนนทบุรี ของกลุ่มงานจักษุวิทยา โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า ในโครงการการเฝ้าระวัง

และป้องกันภาวะแทรกซ้อนทางตาในผู้ป่วยเบาหวานจังหวัดนนทบุรี (DM and the eye Project : DME)

ตรวจคัดกรองภาวะเบาหวานที่จอประสาทตาโดยการออกหน่วยเคลื่อนที่ไปยังโรงพยาบาลชุมชนและ

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลครอบคลุมทั้งจังหวัดนนทบุรี ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 ถึง พ.ศ. 2563 และในปี

พ.ศ. 2561, 2562, 2563 ผู้ป่วยเบาหวานลงทะเบียนตรวจจอประสาทตาจำนวน 10,631 ราย, 6,262 ราย
และ 6,129 ราย ตามลำดับ ที่ได้รับการคัดกรองภาวะเบาหวานขึ้นจอประสาทตาจำนวน 6,414 ราย,

5,340 ราย และ 4,474 ราย ตามลำดับ พบผู้ป่วยเบาหวานขึ้นจอประสาทตาจำนวน 205 ราย, 442 ราย และ

383 ราย ตามลำดับ พบความชุกของภาวะเบาหวานขึ้นจอประสาทตา ร้อยละ 3.19, 8.27, 8.56 ตามลำดับ

ทำผ่าตัดจอประสาทตา จำนวน 156 ราย, 110 ราย และ 92 ราย ตามลำดับ แต่เนื่องจากสถานการณ์โควิด -19

และการถ่ายโอนโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลไปสู่องค์การบริหารส่วนจังหวัด จึงไม่ได้ออกหน่วยเชิงรุก
ได้ศึกษาข้อมูลผู้ป่วยเบาหวานในโรงพยาบาลพระนั่งเกล้า ในปี พ.ศ. 2566 มีผู้ป่วยเบาหวานในโรงพยาบาล

พระนั่งเกล้า จำนวน 2,377 ราย การตรวจคัดกรองภาวะเบาหวานขึ้นจอประสาทตาจำนวน 684 ราย (28.78 %)

ซึ่งน้อยมาก เนื่องจากระบบการนัดผู้ป่วยเบาหวานให้ได้รับการตรวจตาแบบเดิม คือให้ผู้ป่วยต้องไปนัดที่

ห้องตรวจตา ชั้น 4 และนัดตรวจตาภายหลัง ซึ่งทำให้ผู้ป่วยต้องมาโรงพยาบาลหลายครั้ง ซึ่งเป็นการเพิ่มภาระ

แก่ลูกหลานที่ต้องพาผู้ป่วยมาโรงพยาบาล จึงทำให้ผู้ป่วยหลายคนตัดสินใจไม่ตรวจตา ทีมออกหน่วยจึงให้