Page 456 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025
P. 456
J7
อภิปรายผล
จากสถิติการดำเนินงาน ช่วงปี 2565 – 2568 พบว่า หลังการพัฒนารูปแบบ การตรวจคัดกรองตัดแว่นเด็ก
โครงการเด็กไทยสายตาดีเป็นแบบเชิงรุก มีจำนวนนักเรียน ที่เข้าถึงการตรวจและตัดแว่นสายตาเพิ่มขึ้น
ในเกณฑ์ที่น่าพอใจ โดยเด็กนักเรียนที่ได้รับแว่นตาคิดเป็น 16% ของเด็กที่ได้รับการตรวจคัดกรองทั้งหมด
สรุปและข้อเสนอแนะ
โครงการเด็กไทยสายตาดีเป็นโครงการที่ดีมาก สำหรับช่วยให้การเข้าถึงการตรวจวัดและได้แว่น
แก้ไขสายตาเด็กไทยครอบคลุมและง่ายในช่วงวัยที่เหมาะสม ซึ่งการแก้ไขสายตาในช่วงอายุนี้ นอกจากจะ
ส่งเสริมให้เด็กไทยมีพัฒนาทางการเรียนการใช้ชีวิตที่ดีขึ้น ยังสามารถลดอัตราการพิการทางสายตาถาวรจาก
โรคสายตาขี้เกียจได้
จากการดำเนินงานที่ผ่านมา ปัญหาและแนวทางแก้ไขที่ได้ปฏิบัติสรุปได้ดังต่อไปนี้
1. การตรวจคัดกรองโดยคุณครู พบจำนวนเด็กผิดปกติน้อย
เนื่องด้วยเด็กมีภาวะ accomodation ที่สูงกว่าผู้ใหญ่มาก ถึงแม้เด็กมีสายตาผิดปกติ ก็สามารถหรี่ตา
หรือเพ่ง เพื่อให้เดาหรืออ่านตัวเลขที่ชาร์จได้, ในเด็กเล็กที่สื่อสารตัวเลขได้ไม่แม่นยำ การจะวัดสายตาด้วย
การอ่านตัวเลข จะมีความคลาดเคลื่อนสูง ข้อเสนอแนะคือ การใช้ objective test โดยเครื่องวัดสายตา
เคลื่อนที่อัตโนมัติสำหรับเด็ก ซึ่งมีการลงโปรแกรมเกณฑ์คัดกรองสำหรับแต่ละช่วงอายุ และยังสามารถ
อ่านค่าสายตา 2 ข้างได้พร้อมกัน ที่ระยะการตรวจห่างจากตัวเด็กประมาณ 1 เมตร จะทำให้ค้นพบเด็กที่
สายตาผิดปกติมากขึ้นโดยใช้เวลาที่สั้นลง และการร่วมมือตรวจของเด็กดีขึ้น
2. ปัญหาการส่งต่อเด็กเพื่อตรวจกับจักษุแพทย์
จากรูปแบบการตรวจแบบเดิมที่ส่งเด็กคัดกรองผิดปกติมาตรวจกับจักษุแพทย์ที่ รพ.ศูนย์อุดรธานี
เกิดปัญหาใหญ่ 2 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ 1 เด็กเสียเวลาการเรียน และเพิ่มความเสี่ยงในการเดินทาง ส่วนที่ 2 ภาวะ
แออัด OPD รพ.ศูนย์อุดรธานี ไม่มีบริเวณนั่งรอ และกำลังเจ้าหน้าที่ OPD ไม่เพียงพอ เพื่อดูแลเด็กจำนวนมาก
พร้อมกับดูแลผู้ป่วยปกติในแต่ละวัน ข้อเสนอแนะ คือ การออกหน่วยเคลื่อนที่เชิงรุก ไปตรวจในโรงเรียนที่มี
จำนวนนักเรียนเยอะ หรือตรวจในโรงพยาบาลพื้นที่ และรวมนักเรียนเข้ามาตรวจในวันเดียวกัน พร้อมขอกำลัง
บุคลากรสาธารณสุข และศูนย์อนามัย ร่วมปฏิบัติการ
3. ปัญหาการได้แว่นไม่ตรงตามค่าสายตาจริงของเด็ก
เนื่องจากการวัดสายตาเด็กซึ่งมีกำลังการเพ่ง (accomodation) สูง การใช้เครื่องมือที่วัดแว่นสำหรับ
ผู้ใหญ่ จะทำให้เกิดความคลาดเคลื่อน และเด็กได้รับแว่นไม่ตรงค่าสายตาจริง ส่งผลเสียต่อการรักษาสายตา
ในเด็ก ข้อเสนอแนะ คือ ให้หน่วยวัดสายตามีมาตรฐาน ใช้เครื่องมือวัดสายตาสำหรับเด็ก มีการตรวจวัดด้วย
cycloplegic refraction ร่วมกับการตรวจวัดสายตาเด็กด้วยผู้เชี่ยวชาญเฉพาะเช่น จักษุแพทย์ หรือ
นักทัศนมาตร
