Page 454 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025

J5

การพัฒนาระบบการคัดกรอง และตรวจวัดแว่นในโครงการเด็กไทยสายตาดี

ด้วยหน่วยเคลื่อนที่

นายแพทย์พิชชา พนาวัฒนวงศ์ แพทย์หญิงฐิติญาภรณ์ พนาวัฒนวงศ์ และคณะ
โรงพยาบาลอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี เขตสุขภาพที่ 8

ประเภท วิชาการ

ความสำคัญของปัญหาวิจัย

ปัญหาทางการมองเห็นในเด็กที่พบมากที่สุดคือ ปัญหาสายตาผิดปกติในกลุ่ม สายตาสั้น สายตายาว
สายตาเอียง ซึ่งจะนำไปสู่โรคตาเหล่ หรือโรคตาขี้เกียจ (amblyopia) ซึ่งหากได้รับการตรวจ และรักษา

ช้าเกินไป จะทำให้เด็กโตไปมีระดับสายตาเลือนลาง หรือพิการทางการมองเห็นถาวรได้ จากการดำเนินงาน

ที่ผ่านมา พบปัญหาดังต่อไปนี้
1. การตรวจคัดกรองโดยคุณครู พบจำนวนเด็กผิดปกติน้อย

2. ปัญหาการส่งต่อเด็กเพื่อตรวจกับจักษุแพทย์
3. ปัญหาการได้แว่นไม่ตรงตามค่าสายตาจริงของเด็ก

วัตถุประสงค์การศึกษา
1. เพื่อพัฒนารูปแบบการทำงานให้เป็นแบบเชิงรุกของโครงการเด็กไทยสายตาดี จังหวัดอุดรธานี

2. เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและคุณภาพการตรวจคัดกรองสายตาให้กับบุคลากรสาธารณสุข

3. เพื่อเพิ่มความครอบคลุมในการตรวจคัดกรองสายตาและการรับแว่นตา

วิธีการศึกษา

ระเบียบวิจัย เป็นวิจัยแบบปฏิบัติการ (Action Research) ใช้กระบวนการ PDCA ในการดำเนินการ
กลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 - 6 ของจังหวัดอุดรธานี จำนวน 60,909 คน ซึ่งดำเนินการ

ระหว่างวันที่ 25 ตุลาคม 2565 ถึงวันที่ 5 มีนาคม 2568 โรงพยาบาลที่เข้าร่วมในปี 2566 จำนวน 6 แห่ง,

ในปี 2567 ดำเนินการ 8 แห่ง, และในปี 2568 ดำเนินการ 6 แห่ง ซึ่งผู้เข้าร่วมดำเนินการ ประกอบด้วย
ผู้รับผิดชอบงานอนามัยโรงเรียนแต่ละแห่ง วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ค่าเฉลี่ยร้อยละ

ร่วมกับการสังเคราะห์ ในระหว่างการดำเนินงานและเมื่อสิ้นสุดการดำเนินงาน เพื่อให้ผู้ปฏิบัติงาน สามารถ
นำผลที่ได้ กลับไปประยุกต์ใช้ และพัฒนาต่อยอดงานได้ ขั้นตอนดำเนินการตามกระบวนการ PDCA มีดังนี้

1. การวางแผน (PLAN)

1.1 จักษุแพทย์ ประสานกับเจ้าหน้าที่สาธารณสุขจังหวัด ทำโครงการลงพื้นที่แต่ละอำเภอ
1.2 เจ้าหน้าที่สาธารณสุขจังหวัด ติดต่อผู้อำนวยการโรงพยาบาลชุมชน เพื่อนัดวัน

และจัดฝึกอบรมเจ้าหน้าที่
1.3 เจ้าหน้าที่ รพ.ชุมชน ติดต่อกับทางโรงเรียนเพื่อเตรียมลงคัดกรอง ตรวจวัดสายตาเด็ก