Page 591 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025
P. 591
N1
การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในชุมชน
โดยการมีส่วนร่วมของประชาชน ในอำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย
เภสัชกรหญิงรัชนิตย์ ราชกิจ เนตรสุวรรณ
โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ จังหวัดเชียงราย เขตสุขภาพที่ 1
ประเภทวิชาการ
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผล
โดยการมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่ 7 ตำบลของอำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย ผู้เข้าร่วมการศึกษา
ประกอบด้วยแกนนำชุมชน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน พระคิลานุปัฏฐาก กำนัน องค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่น และเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ดำเนินการโดยนำผลการการเฝ้าระวังผลิตภัณฑ์
สุขภาพในชุมชนและการทบทวนผู้ป่วยที่ได้รับผลกระทบจากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ปลอดภัยในพื้นที่มาสู่
การออกแบบกระบวนการพัฒนา ได้แก่ การประเมินความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผล 6 มิติ ได้แก่ การ
เข้าถึงแหล่งข้อมูลยา ความเข้าใจข้อมูลด้านยาและการปฏิบัติ การโต้ตอบซักถาม การคิดวิเคราะห์ การตัดสินใจ
และการบอกต่อ มีการออกแบบหลักสูตรที่ส่งเสริมให้เกิดความรอบรู้ด้านการใช้ยามาใช้ในการอบรมแก่
ประชาชนทั้ง 7 ตำบล เพื่อนำไปสู่การจัดกระบวนการกลุ่มในการสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนในการ
แก้ปัญหาของชุมชน ผลการประเมินความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลใน 6 มิติ ประชาชนในทุกตำบลมี
ความรอบรู้ด้านการใช้ยาเพิ่มขึ้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการจัดกระบวนการกลุ่มเพื่อให้ชุมชนมีส่วนร่วม
ในการแก้ไขปัญหาเกิดแนวทางการดำเนินงานทางด้านสาธารณสุข การสื่อสาร การสร้างความรอบรู้ เรียนรู้ด้าน
กฎหมายและชุมชนได้มีการจัดตั้งศูนย์เฝ้าระวังการใช้ยาอย่างสมเหตุผล เพื่อตรวจสอบ เฝ้าระวังยาและ
ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ปลอดภัย รับเรื่องร้องเรียนในชุมชน แจ้งเตือนภัย ประสานเจ้าหน้าที่รัฐ และองค์กรของ
รัฐเพื่อเกิดการแก้ไขปัญหาแบบมีส่วนร่วม
คำสำคัญ: การใช้ยาอย่างสมเหตุผลในชุมชน การมีส่วนร่วม การส่งเสริมความรอบรู้
ความสำคัญของปัญหาวิจัย
ปัญหาความไม่ปลอดภัยจากการใช้ยาในชุมชนเป็นปัญหาที่มีในประเทศไทยมาเป็นเวลานาน มีปัจจัยที่
เกี่ยวข้อง ได้แก่ ผู้ใช้ยา ผู้สั่งใช้ยา ผู้ผลิต การกระขายยา และการควบคุมกำกับตามกฎหมายยา จากแนวทาง
การดำเนินงานพัฒนาระบบการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในชุมชน ปี 2563 มีการทบทวนงานวิจัยในประเทศไทย
พบว่าสาเหตุส่วนหนึ่งเกิดจากผู้ใช้ยา ขาดความรู้ที่ถูกต้อง มีความเชื่อที่ผิด และที่สำคัญมีแหล่งจำหน่ายยาที่ไม่
เหมาะสมและผิดกฎหมายกระจายอยู่ทั่วไป ส้งผลให้เกิดการใช้ยาและการกระจายยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพไม่
เหมาะสม ในขณะเดียวกันผู้จำหน่าย ที่ขายยาให้กับประชาชนโดยไม่มีความรู้หรือผ่านการศึกษาอบรมด้านยา
มาก่อนไม่ทราบถึงผลเสีย ที่จะเกิดขึ้นต่อสุขภาพหรือผลกระทบที่อาจจะเกิดขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุค
ปัจจุบันที่มีความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีอย่างมาก การสื่อสารข้อมูลผ่านช่องทางต่าง ๆ ทำให้เข้าถึงข้อมูลได้
(1)
ง่ายและรวดเร็ว แต่ประชาชนอาจถูกหลอกหรือได้รับข้อมูลอันเป็นเท็จจากการโฆษณาที่เกิดจริง
