Page 592 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025

N2

ข้อมูลการเฝ้าระวังผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ปลอดภัยที่มีจำหน่ายในพื้นที่อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัด

เชียงราย โดยโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ ในระหว่างปี 2561-2564 จำนวน 103 ตัวอย่าง ตรวจพบ
เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์ จำนวน 24 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 23.3 และจากการทบทวนเวช

ระเบียนย้อนหลังพบผู้ป่วยที่ได้รับผลกระทบจากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ปลอดภัย ผู้ป่วย

ที่ได้รับการวินิจฉัย ICD10 E 274 Adrenal insufficiency ภาวะต่อมหมวกไตบกพร่อง ในระหว่างปี
2561-2564 จำนวน 614 ราย โดยมีประวัติการใช้สเตียรอยด์โดยไม่มีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ 39 ราย คิดเป็น

(2)
ร้อยละ 6.3 และจากข้อมูลผู้ป่วยที่ได้รับผลกระทบจากการใช้ผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่ปลอดภัยในพื้นที่ จังหวัด
เชียงราย ซึ่งผู้รับผิดชอบที่เกี่ยวข้องทั้งในโรงพยาบาล สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ
ระดับตำบล รวมทั้งคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตอำเภอ (พชอ.) เมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย ได้นำ

ประเด็นความไม่ปลอดภัยมาขับเคลื่อนเป็นประเด็นพัฒนาใน พชอ. มาตั้งแต่ปี 2561 แต่ยังพบปัญหาการใช้ยา
และผลิตภัณฑ์สุขภาพที่ไม่เหมาะสมในชุมชน และมีผู้ป่วยที่ได้รับผลกระทบอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น จึงมีความ

จำเป็นที่จะต้องการมีการพัฒนาให้เกิดการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของ
ประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม

วัตถุประสงค์การศึกษา
เพื่อพัฒนารูปแบบการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของประชาชน ใน

พื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย

วิธีการศึกษา

รูปแบบการวิจัยเป็นการศึกษาเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR)

ในการพัฒนาระบบการดำเนินงานการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในชุมชน โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน ซึ่งได้รับ
ความเห็นชอบจากคณะกรรมการจริยธรรมวิจัยในมนุษย์ โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ หมายเลข

EC.66-682 โดยมีขั้นตอนการดำเนินงานวิจัย แสดงในแผนภาพที่ 1

ประชากรที่ศึกษา คือ ชุมชนใน 7 ตำบลในอำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย (ตำบลป่าอ้อดอนชัย
ตำบลดอยลาน ตำบลห้วยสัก ตำบลแม่ยาว ตำบลสันทราย ตำบลแม่กรณ์ และตำบลบ้านดู่) โดยมีประชาชนใน

ชุมชน ได้แก่ แกนนำชุมชน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) พระคิลานุปัฏฐาก กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน

กลุ่มเจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่รับผิดชอบทำงานด้านยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพในชุมชน และบุคลากรในองค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.)

การเก็บรวบรวมข้อมูล คือ การอบรมเสริมสร้างความรอบรู้การใช้ยาอย่างสมเหตุผล โดยมีการ
ประเมินผลความรอบรู้ การจัดกระบวนการกลุ่ม การรวบรวมประเด็นแนวทางความร่วมมือของภาคประชน

โดยการบันทึกสาระสำคัญจากข้อเสนอภาคประชาชน มาตรการในการแก้ปัญหา และแนวทางการมีส่วนร่วม

ของภาคประชาชน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบประเมินความรอบรู้การใช้ยาอย่างสมเหตุผลในชุมชน
โดยใช้แบบสำรวจความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลฉบับเร่งด่วน (RDUL-RS-17) 2565 ของอิสรีย์ฐิกา

(3)
ชัยสวัสดิ์ และเพชรลดา บริหาร และแบบบันทึกประเด็นการสนทนากลุ่ม