Page 1062 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025
P. 1062
X4
ธนาคารกะโหลก (skull bank)
แพทย์หญิงธนาวรรณ ศุภวรรณาวิวัฒน์
โรงพยาบาลสุรินทร์ เขตสุขภาพที่ 9
ประเภท ผลงานนวัตกรรมและสิ่งประดิษฐ์
ความสำคัญของปัญหา
การผ่าตัดเปิดกะโหลกศีรษะ เป็นการผ่าตัดที่พบมากที่สุดในการผ่าตัดของศัลยกรรมระบบประสาท
โรงพยาบาลสุรินทร์ มีประโยชน์ในการระบายเลือด ลดความดันในสมอง โดยมีสาเหตุมาจากอุบัติเหตุ
เส้นเลือดในสมองตีบหรือแตก การแข็งตัวของเลือดผิดปกติ และไม่ทราบสาเหตุ กะโหลกศีรษะที่ผ่าตัด
และนำออกจากผู้ป่วยแล้ว แต่เดิมจะทิ้งหลังผ่าตัดทันที ต่อมาเมื่อผู้ป่วยฟื้นตัวและมีความดันในสมองกลับสู่ภาวะปกติ
แล้วก็จะได้รับคำแนะนำในการผ่าตัดปิดกะโหลกศีรษะอีกครั้ง เพื่อป้องกันการกดทับเนื้อสมองจากการยุบตัว
ของหนังศีรษะ ช่วยป้องกันการกระทบกระเทือนต่อเนื้อสมองโดยตรงเมื่อมีการกระแทกบริเวณศีรษะ และเพื่อความ
สวยงาม
การผ่าตัดเพื่อปิดกะโหลกศีรษะแต่เดิมเมื่อนัดผู้ป่วยมาผ่าตัด จะมีการใช้วัสดุที่เรียกว่า Polymethyl
methacrylate มาปั้นให้เข้ารูปกับบริเวณกะโหลกศีรษะที่แหว่งไป ซึ่งการปั้นลักษณะนี้ อาจจะทำให้ได้รูปร่าง
ที่ไม่พอดีหรือไม่สมมาตรกับกะโหลกศีรษะอีกด้านของผู้ป่วย แม้ว่าในปัจจุบันจะมีการทำแผ่นปิดกะโหลกศีรษะเฉพาะ
บุคคลขึ้นรูปด้วยเทคโนโลยีการพิมพ์ 3 มิติแล้วก็ตาม แต่ก็ยังพบว่าในบางครั้งกะโหลกเทียมที่ผลิตมานี้ยังมีส่วน
ที่ไม่พอดีกับกะโหลกศีรษะส่วนที่หายไป ค่าใช้จ่ายในการผลิตกะโหลกเทียมด้วยวิธีการนี้ก็ค่อนข้างสูง
อีกทั้งจากการศึกษาที่ผ่านมาพบว่าการใส่กะโหลกที่ทำจากวัสดุเทียมมีอัตราการติดเชื้อที่สูงกว่าการผ่าตัด
ใส่กะโหลกของตัวเอง
การผ่าตัดเปิดกะโหลกศีรษะเป็นการผ่าตัดที่จัดอยู่ในกลุ่มการผ่าตัดฉุกเฉิน ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็น
การผ่าตัดในช่วงนอกเวลาราชการ พยาบาลที่เข้าช่วยจะเป็นพยาบาลที่สับเปลี่ยนหมุนเวียนกันมาจากหลากหลาย
แผนก ทำให้ในช่วงแรกของการเก็บกะโหลกศีรษะยังมีความสับสนในกระบวนการเก็บ และการควบคุมตรวจสอบ
อุณหภูมิของตู้ที่ใช้ในการเก็บกะโหลก ทำให้อาจเกิดความเสี่ยงเมื่อนำกะโหลกออกมาใช้เพื่อใส่คืนแก่ผู้ป่วยได้
วัตถุประสงค์การศึกษา
1. เพื่อพัฒนากระบวนการเก็บรักษากะโหลกศีรษะให้มีประสิทธิภาพ ถูกต้อง ถูกคน
2. เพื่อลดภาวะแทรกซ้อนจากการใส่กะโหลกคืนให้แก่ผู้ป่วย เช่น การติดเชื้อ
3. เพื่อลดภาวะแทรกซ้อนจากการใส่กะโหลกเทียม เช่น การติดเชื้อ กะโหลกเทียมไม่พอดีกับกะโหลก
ศีรษะที่ขาดหายไปของผู้ป่วย แผลผ่าตัดแยก
4. เพื่อลดค่าใช้จ่ายจากการใช้กะโหลกเทียม
วิธีการศึกษา
1. กำหนดเกณฑ์การคัดเลือกกะโหลกศีรษะที่จะทำการเก็บรักษา
- เกณฑ์คัดเลือกเข้า : ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดเปิดกะโหลกศีรษะเพื่อลดความดันในสมอง
- เกณฑ์คัดเลือกออก : - ผู้ป่วยที่มีกะโหลกศีรษะแตกแบบเปิด
- ผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่ามีกะโหลกศีรษะติดเชื้อ
