Page 298 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025

E71

- จัดอบรมเพื่อพัฒนาศักยภาพอสม.ในการคัดกรองประเมินซึมเศร้า 2 คำถาม/ทราบ
สัญญาณเตือนการพยายามฆ่าตัวตายและแนวทางส่งต่อ

- จัดระบบการติดตามการขาดนัดและติดตามเยี่ยมผู้ป่วยโรคจิตเวชและยาเสพติด
โดยกำหนดบทบาทหน้าที่อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ดังนี้
- เฝ้าระวังสังเกตอาการเพื่อป้องกันการกลับเป็นซ้ำ/ความรุนแรง
- การเยี่ยมบ้านให้กำลังใจญาติและผู้ป่วยโรคจิตเวชและยาเสพติด

- สร้างการยอมรับผู้ป่วยในชุมชน
- ดูแลการกินยาต่อเนื่อง

ผลการศึกษา
จากการศึกษาพบว่าตั้งแต่เดือนตุลาคม 2567 ถึงเดือน มีนาคม 2568 อสม. คัดกรองซึมเศร้า
2 คำถาม พบผิดปกติ จำนวน 13 ราย เมื่อประเมินด้วยแบบประเมินซึมเศร้า 9 คำถาม พบผิดปกติจำนวน

7 ราย ซึ่งได้มีการส่งต่อพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยโรคซึมเศร้าและรับประทานยาต่อเนื่อง ผู้พยายามฆ่าตัวตาย
จำนวน 3 คน ไม่พบการฆ่าตัวตายซ้ำ และมีผู้ฆ่าตัวตายสำเร็จ จำนวน 1 คน คิดเป็นร้อยละ 1.02 ต่อ
แสนประชากร

อภิปรายผล
การขับเคลื่อนรูปแบบการป้องกันการฆ่าตัวตายแบบ อสม.มีส่วนร่วม อำเภอเขมราฐ ถือว่าบรรลุ

วัตถุประสงค์จากการได้นำอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ซึ่งอยู่ใกล้ชิดในพื้นที่กับประชาชน
เข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินงานตามบทบาทที่กำหนด เมื่อมีปัญหาต่างๆ เกิดขึ้นสามารถแนะนำส่งต่อให้
ผู้ป่วยได้รับบริการได้ทันท่วงที เนื่องจากประชาชนที่มีภาวะเสี่ยงต่อโรคซึมเศร้าและฆ่าตัวตาย และผู้พยายาม

ฆ่าตัวตายไม่สำเร็จนั้นดำเนินชีวิตร่วมกับครอบครัวและชุมชน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.)
คือผู้ที่จะคัดกรอง ดูแล เฝ้าระวัง ส่งต่อและติดตามเยียวยา เพื่อให้ครอบครัวและชุมชนเห็นความสำคัญของ
การดูแลเฝ้าระวัง เข้าใจและเห็นใจ ช่วยเหลือดูแล ซึ่งส่งผลให้มีสุขภาพจิตดีขึ้นไม่มีความคิดทำร้ายตนเอง และ
ไม่มีความคิดฆ่าตัวตาย

สรุปและข้อเสนอแนะ

ประสิทธิผลของการขับเคลื่อนรูปแบบการป้องกันการฆ่าตัวตายแบบ อสม. มีส่วนร่วมอำเภอเขมราฐ

สามารถสร้างกระบวนการเฝ้าระวังป้องกันและแก้ไขปัญหาการฆ่าตัวตายจากเครือข่ายการดำเนินงาน
ด้านสุขภาพจิตในชุมชน คืออาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ซึ่งพบว่าหากเพิ่มพูนทักษะต่างๆ
และบูรณาการเชิงระบบอย่างต่อเนื่องจะช่วยลดปัญหาการฆ่าตัวตายสำเร็จในชุมชน

ข้อเสนอแนะ
จากการศึกษาพบว่า การค้นหา คัดกรอง เฝ้าระวังและการดูแลรักษามีส่วนช่วยในการป้องกันไม่ให้

การฆ่าตัวตายสำเร็จ ซึ่งเพื่อให้การรักษาบรรลุวัตถุประสงค์ จำเป็นต้องได้รับการดูแลด้านต่างๆ ดังนี้
1.การพัฒนาบุคลากรทางด้านสาธารณสุข
- ฟื้นฟู/อบรมแพทย์ให้มีความรู้เรื่องสุขภาพจิตและจิตเวชทั้งหลักสูตระยะสั้นและระยะยาว

- ฟื้นฟู/อบรมพยาบาลวิชาชีพทั้งในโรงพยาบาลและแต่ละโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพระดับ
ตำบลให้มีความรู้เรื่องสุขภาพจิตและจิตเวชทั้งหลักสูตระยะสั้นและระยะยาว
- ฟื้นฟู/อบรมอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ทุกคนให้มีความรู้เรื่องสุขภาพจิต
และจิตเวช