Page 985 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025

V3

ผลการศึกษา

1. ได้รูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรค ประกอบด้วย
1.1) ระบบการส่งต่อผู้ป่วยวัณโรค ได้แก่ จัดตั้งคณะทำงานวัณโรคระดับจังหวัด และ Case Manager

ประจำพื้นที่, เพิ่มช่องทางการสื่อสารเช่น Group LINE : เครือข่าย TB Nann, จัดทำแนวทางปฏิบัติการส่งต่อ

ผู้ป่วยที่ชัดเจน
1.2) เพิ่มความครอบคลุมในการค้นหาผู้ป่วยวัณโรคได้แก่ การใช้นวัตกรรมปัญญาประดิษฐ์ (AI), จัดทำ

แนวทางให้ง่ายต่อการเข้าถึงของผู้ป่วยวัณโรคโดยการประสานงานกับสถานบริการสาธารณสุขใกล้บ้าน

1.3) ลดการป่วยเป็นวัณโรคของกลุ่มเสี่ยงสูง โดยติดตามผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงที่มีผล CXR ปกติและผลตรวจ
เสมหะพบเชื้อวัณโรค (B+) ให้ส่งตรวจ IGRA ถ้าผล IGRA positive ให้ยารักษาวัณโรคระยะแฝง (Latent TB),

ผล IGRA negative เฝ้าระวังและติดตามอาการทุก 6 เดือนใน 2 ปีแรก
1.4) เพิ่มความสำเร็จในการรักษาวัณโรคโดยเข้าร่วมโครงการตรวจ NAT2 Diplotype เพื่อลดภาวะตับ

อักเสบจากยาและการรักษาล้มเหลว
1.5) ลดเสียชีวิตของผู้ป่วยวัณโรคโดยการดูแลภาวะโภชนาการกลุ่ม BMI ต่ำ

2. ได้ผลลัพธ์ : อัตราการคัดกรองวัณโรคเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 81.6 เป็นร้อยละ 99.07, อัตราผลสำเร็จ

ของการรักษาผู้ป่วยวัณโรคเพิ่มขึ้น จากร้อยละ 70.69 เป็นร้อยละ 90.33 อัตราตายลดลงจากร้อยละ 12.41
เป็นร้อยละ 6.08

3. ระดับความพึงพอใจของผู้ป่วยต่อการเข้าถึงบริการประกอบด้วยมิติการเข้าถึงแหล่งบริการ

ความพร้อมในการให้บริการและการยอมรับ อยู่ในระดับมากที่สุด มิติความสามารถของผู้ใช้บริการในการจ่าย
ค่าบริการ และความเพียงพอ อยู่ในระดับมาก สรุปภาพรวมความพึงพอใจของผู้ป่วยต่อการเข้าถึงบริการการ

ดูแลผู้ป่วยวัณโรค Mean = 4.78, SD = 0.36 ซึ่งอยู่ในระดับมากที่สุด

อภิปรายผล

รูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรคที่พัฒนาขึ้นโดยการเพิ่มการเข้าถึงบริการของประชากร กลุ่มเสี่ยงวัณโรค

ทำให้อัตราการคัดกรองเพิ่มขึ้น อัตราผลสำเร็จของการรักษาเพิ่มขึ้นและอัตราตายลดลง สอดคล้องกับ
การศึกษาเรื่องโครงการปัญญาประดิษฐ์เพื่อการค้นหาวัณโรคเชิงรุกพบว่าหลังการพัฒนา อัตราความครอบคลุม

ของการค้นหาวัณโรคเพิ่มขึ้นจาก 86.12 เป็น 132.84 ต่อแสนประชากร การอ่านภาพรังสีทรวงอกของ AI
สอดคล้องกับแพทย์อย่างมีนัยสําคัญสถิติที่ระดับ .05 AI ช่วยค้นหาผู้ป่วยวัณโรคเบื้องต้นที่ไม่มีอาการเสมหะ

ไม่พบเชื้อมากกว่าพบเชื้อ 5 เท่า (เศษฐวิชช์ ศิริวัฒน์และคณะ, 2564) และการศึกษาการพัฒนาระบบการดูแล

รักษาผู้ป่วยวัณโรคจังหวัดมหาสารคาม พบว่าระบบการดูแลรักษาผู้ป่วยวัณโรคที่พัฒนาขึ้นมามีความชัดเจน
สามารถแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นได้จากการประเมินมาตรฐานโรงพยาบาลคุณภาพการดูแลรักษาวัณโรคผ่านเกณฑ์

ประเมินร้อยละ 90 และความพึงพอใจผู้ป่วยวัณโรคต่อการดูแลรักษามีความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด
(X = 4.80, SD = 0.41) (สายพิน ทองคำและคณะ, 2567)