Page 257 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025

E55

จิตดี ที่นี่ขุนหาญ กับพลังใจของ อสม. นักส่งเสริมสุขภาพจิตวิถีใหม่

นางชนิตา พานจันทร์
โรงพยาบาลขุนหาญ จังหวัดศรีสะเกษ เขตสุขภาพที่ 10

ประเภท วิชาการ

ความสำคัญของปัญหา

ปัญหาสุขภาพจิตเป็นปัญหาระดับโลก โดย WHO (2018) รายงานว่าร้อยละ 25 ของประชากร

เคยเผชิญปัญหานี้ และมีผู้ป่วยจิตเวชทั่วโลกกว่า 450 ล้านคน โรคซึมเศร้าเป็นโรคที่พบบ่อยที่สุด มีผู้ป่วยกว่า
264 ล้านคน และเป็นสาเหตุหลักของความพิการทั่วโลก ประเทศไทยมีผู้ป่วยโรคซึมเศร้ากว่า 1 ล้านคน

โรควิตกกังวลพบร้อยละ 6.3 และโรคจิตเภทประมาณ 700,000 คน (กรมสุขภาพจิต, 2563) ในเขตสุขภาพที่ 10
มีผู้ป่วยจิตเวชรวมกว่า 18,000–20,000 คน โดยจังหวัดศรีสะเกษมีผู้ป่วยประมาณ 9,000–10,000 คน

ปี 2567 อำเภอขุนหาญมีผู้ป่วยจิตเวช 2,076 คน แบ่งเป็นสีเขียว 1,908 คน สีเหลือง 165 คน สีแดง 3 คน

และผู้เสียชีวิตจากการฆ่าตัวตาย 13 คน โรคที่พบบ่อยในพื้นที่ ได้แก่ จิตเภท (290 คน), ซึมเศร้า (217 คน)
และวิตกกังวล (68 คน) โดยมีความเกี่ยวข้องกับการใช้สารเสพติด การเสริมศักยภาพ อสม. ให้มีความรู้

สุขภาพจิตจึงเป็นแนวทางสำคัญในการสร้างระบบดูแลผู้ป่วยในชุมชนอย่างยั่งยืน

วัตถุประสงค์การศึกษา

1. เพื่อพัฒนาองค์ความรู้ ทักษะ และทัศนคติด้าน Mental Health Literacy ให้แก่ อสม. ในพื้นที่

อำเภอขุนหาญ
2. เพื่อให้ อสม. สามารถดูแล ติดตาม และส่งต่อผู้มีปัญหาสุขภาพจิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ

3. เพื่อสร้างต้นแบบระบบเครือข่ายสุขภาพจิตในระดับอำเภอ ที่มีความยั่งยืน

วิธีการศึกษา

กลุ่มเป้าหมาย

1. อสม. จำนวน 20 คน (จาก 19 รพ.สต. และ 1 PCC ครอบคลุมพื้นที่อำเภอขุนหาญ)
2. ผู้มีปัญหาสุขภาพจิตและผู้ป่วยจิตเวช จำนวน 80 คน โดย อสม. 1 คน ดูแลผู้ป่วย 4 คน เป็นเวลา

2 เดือน
กระบวนการดำเนินงาน

1. คัดเลือก อสม. จิตอาสา “นักพลังใจ” จำนวน 20 คน
2. จัดอบรมพัฒนาศักยภาพด้าน Mental Health Literacy เน้นพัฒนา อสม. ให้มีความรู้ ทัศนคติ

ทักษะช่วยเหลือ และส่งต่อผู้ป่วยจิตเวชได้อย่างมีประสิทธิภาพ.

3. มอบหมายให้ อสม. ดูแลผู้ป่วยจิตเวช คนละ 4 ราย พร้อมแบบฟอร์มติดตามผล
4. ดำเนินการติดตามและนิเทศ อสม. รายเดือน โดยทีมพยาบาลจิตเวช

5. รวบรวมและสรุปผลลัพธ์ทั้งเชิงปริมาณและคุณภาพ เพื่อนำไปใช้ปรับปรุงนวัตกรรม