Page 271 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025

E69

พัฒนารูปแบบการพยาบาลด้วย Model 4ร ในผู้ป่วยจิตเวชฉุกเฉินแบบองค์รวมไร้รอยต่อ

อำเภอโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี

นางจำนงค์ แก้วนาวี นางดรุณี หมาดเต๊ะ และคณะ

โรงพยาบาลโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี เขตสุขภาพที่ 12
ประเภท วิชาการ

ความสำคัญของปัญหาวิจัย
โรคจิตเภทนับเป็นโรคจิตที่พบบ่อยที่สุด เป็นโรคเรื้อรังโดยเฉพาะที่มีอาการทางจิตจากสารเสพติด

ก่อให้เกิดภาวะของโรครักษาระยะยาว (long term care) และพบว่าผู้ป่วยจิตเภทมีความเสี่ยงสูงต่อ
การก้าวร้าวก่อความรุนแรงหรือเกิดวิกฤตฉุกเฉินทางจิตเวช สะท้อนให้เห็นว่าชุมชนต้องรับมือกับการมีผู้ป่วย

ที่มีแนวโน้มเสี่ยงต่อความรุนแรงเพิ่มสูงขึ้น ในปัจจุบันพบว่ามีเหตุการณ์สะเทือนขวัญจากการก่อความรุนแรง

มากขึ้น พบผู้ป่วยจิตเวชเรื้อรังกลุ่มเสี่ยงที่ก่อเหตุความรุนแรงร้อยละ 4.10 ซึ่งส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต
หลายด้านทั้งต่อตนเอง ครอบครัว สังคม สูญเสียด้านเศรษฐกิจ และประเทศชาติ (กรมสุขภาพจิต, 2564)

การดูแลผู้ป่วยจิตเวชฉุกเฉินจึงจำเป็นต้องดูแลแบบองค์รวมร่วมกับการมีส่วนร่วมของหน่วยงานต่างๆ ที่มี
ศักยภาพ มีความพร้อมในการประสานการดูแลร่วมกัน เพื่อลดความรุนแรง การสูญเสียด้านร่างกาย จิตใจ

สังคม ของคนในพื้นที่

โรงพยาบาลโคกโพธิ์ จังหวัดปัตตานี เป็นโรงพยาบาลชุมชน (F1) ในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนใต้
เป็นพื้นที่พิเศษเปราะบาง สถิติการรับบริการตั้งแต่ปี 2557 - 2567 มียอดสะสมจำนวน 425 คน คิดเป็น 0.65

% ต่อประชากร (คลินิกจิตเวชและสุขภาพจิต, 2567) พบมากที่สุด คือ โรคจิตเภทคิดเป็น 50.00% มีอาการ

วิกฤตฉุกเฉินและเสี่ยงต่อการเกิดความรุนแรงปี 2565-2567 พบจำนวน 4.24 %, 4.24% และ 3.29%
ตามลำดับ จากการวิเคราะห์ ทบทวนจากเวชระเบียน และการถอดบทเรียน Focus group พบว่า 1) ขาด

ผู้ดูแลหลัก จากขาดผู้ดูแลหลักครอบครัวไปประกอบอาชีพที่ประเทศมาเลเซีย 2) เจ้าหน้าที่ขาดทักษะในการ

ประเมินพฤติกรรมก้าวร้าวของผู้ป่วย 3) ขาดความพร้อมของทีมดูแล 4) แนวทางการดูแลไม่เป็นไปแนวทาง
เดียวกันตั้งแต่ชุมชนถึงโรงพยาบาล 5) ขาดการประสานงานที่เหมาะสมของทีมดูแล 6) ขาดการบูรณาการ

ระบบการดูแลผู้ป่วยจิตเภทที่ชัดเจน และโรงพยาบาลโคกโพธิ์ได้เปิดให้บริการตึกมินิธัญญารักษ์ แผนกผู้ป่วยใน
1 สิงหาคม 2566 จำนวน 21 เตียง และเพิ่มเป็นจำนวน 30 เตียง ในปี 2567 ภายใต้กลุ่มงานจิตเวชและยาเสพติด

สถิติผู้ป่วย ปี 2566-2567 พบว่ามีจำนวนผู้ป่วย 371 คน จำนวนวันนอน 5,273 วัน อัตราการครองเตียง

ร้อยละ 68.4 ดังนั้นเพื่อให้เกิดกระบวนการดูแลผู้ป่วยจิตเวชและยาเสพติดที่ครบวงจรแบบองค์รวม ผู้ศึกษา
จึงสนใจพัฒนารูปแบบการพยาบาลด้วย Model 4ร ในผู้ป่วยจิตเวชฉุกเฉินแบบองค์รวมไร้รอยต่อ อำเภอโคกโพธิ์

จังหวัดปัตตานี เพื่อตัดวงจรการเกิดความรุนแรงในครอบครัว ชุมชน และสังคม เกิดรูปแบบการเข้าถึงบริการ
รักษาอย่างรวดเร็ว ทันเวลา ต่อเนื่อง และเกิดความยั่งยืน