Page 506 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025

K31

การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม

อย่างเข้มงวดเพื่อเข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบ โรงพยาบาลวัฒนานคร

นางสาวพิมพ์ลดา เปี่ยมสุขวิลัย นางพิมรดา เชิงพนม และนางยุพิน พรมทอง
โรงพยาบาลวัฒนานคร จังหวัดสระแก้ว เขตสุขภาพที่ 6

ประเภท วิชาการ

ความสำคัญของปัญหาการวิจัย

โรคเบาหวานเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (Non-Communicable Diseases) ที่เป็นภาระโรคสำคัญ
ของระบบสาธารณสุขทั่วโลกรวมถึงประเทศไทย เป็นสาเหตุของการการเสียชีวิต 1 ใน 5 ของการเสียชีวิต

ทั้งหมด ซึ่งคาดการณ์ว่าจะมีผู้ป่วยเบาหวานทั่วโลกเพิ่มขึ้นเป็น 783 ล้านคน ในปี พ.ศ. 2588 และมีผู้เสียชีวิต

จากภาวะแทรกซ้อนของโรคมากถึง 3.2 ล้านคนต่อปี อุบัติการณ์โรคเบาหวานมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
จาก ข้อมูล Health Data Center กระทรวงสาธารณสุข ปี 2566 พบว่า มีผู้ป่วยเบาหวานรายใหม่เพิ่มขึ้น

3 แสนคนต่อปี และมีผู้ป่วยสะสม 3.4 ล้านคน รวมถึงค่าใช้จ่ายด้านสาธารณสุขในการรักษาโรคเบาหวาน
เฉลี่ยสูงถึง 47,596 ล้านบาทต่อปี (กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค, 2566)

โรคเบาหวานเป็นกลุ่มโรคที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดำเนินชีวิต เช่น การรับประทานอาหาร

หวาน มัน เค็มจัด การไม่ออกกำลังกาย ความเครียด การสูบบุหรี่ และการดื่มแอลกอฮอล์ ประกอบกับยุคสมัย
ที่เปลี่ยนแปลงไปทำให้การเข้าถึงปัจจัยเสี่ยงโรค NCDs เป็นสิ่งที่ง่าย อีกทั้งผู้ป่วยส่วนใหญ่ถึงร้อยละ 70

ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสมได้ โดยเป้าหมายของการควบคุมเบาหวานคือ

ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดสะสม (HbA1C) ให้น้อยกว่า 7 mg% (Association, 2022) ซึ่งผู้ป่วยเบาหวาน
ต้องมีพฤติกรรมการดูแลตนเองที่ถูกต้องและเหมาะสมจึงจะสามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ สมาคม

แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป/เวชศาสตร์ครอบครัวแห่งประเทศไทย ได้ร่วมกับสมาคมวิชาชีพทางด้านการแพทย์และ
กระทรวงสาธารณสุขได้จัดทำแนวทางการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ให้เข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบ

ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวด ให้สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ

โดยไม่ต้องใช้ยา โดยเรียกภาวะนี้ว่า Diabetes remission หรือโรคเบาหวานระยะสงบ ซึ่งจะช่วยเพิ่มคุณภาพ
ชีวิตของผู้ป่วยลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนและลดภาระทางเศรษฐกิจได้อย่างมาก (ราชวิทยาลัยแพทย์

เวชศาสตร์ครอบครัวแห่งประเทศไทย, 2565)
คลินิกเบาหวานโรงพยาบาลวัฒนานคร มีผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในปี 2563 – 2567 จำนวน 2,900,

3,250, 3,540, 3,800 และ 4,100 ซึ่งมีแนวโน้มจำนวนผู้ป่วยโรคเบาหวานเพิ่มขึ้นทุกปี อีกทั้งยังพบว่าผู้ป่วย

โรคเบาหวานยังไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลได้สูงถึงร้อยละ 54.64 (HDC, 2567) ดังนั้น โรงพยาบาลวัฒนา
นคร จึงจัดให้มีการพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอย่างเข้มงวด

เพื่อเข้าสู่โรคเบาหวานระยะสงบ เพื่อส่งเสริมให้ผู้เป็นเบาหวานสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้วยตนเอง