Page 565 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025
P. 565
L24
ผลของการสุมยาสมุนไพรในผู้ป่วยโรคหืดที่มีโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ ร่วมด้วย
คลินิกโรคปอดอุดกั้นเรื้อรั้งและโรคหืด โรงพยาบาลสังคม อำเภอสังคม จังหวัดหนองคาย
นางสาวรสมน เพ็งสิงห์
โรงพยาบาลสังคม จังหวัดหนองคาย เขตสุขภาพที่ 8
ประเภท วิชาการ
ความสำคัญของปัญหาวิจัย
แม้ว่าโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ จะไม่ใช่โรคร้ายแรงที่ทำให้เกิดอันตรายถึงชีวิต แต่เป็นโรคที่พบได้บ่อย
และมีแนวโน้มสูงขึ้นเรื่อยๆ (สมาคมแพทย์โรคจมูก ไทย, 2554) โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวในกลุ่มโรค
หืด จากการศึกษาอุบัติการณ์และความสัมพันธ์ระหว่างโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้และโรคหืดพบว่า ผู้ป่วยส่วนใหญ่
มีอาการของโรคหืดและจมูกอักเสบภูมิแพ้ร่วมกัน โดยผู้ป่วยโรคหืดมีโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ร่วมด้วยถึง 80%
(Bousquet J, 2001) และสถิติผู้ป่วยโรคหืดในคลินิกปอดอุดกั้นเรื้อรั้ง และโรคหืด โรงพยาบาลสังคม
จังหวัดหนองคาย พบว่า ตั้งแต่ปี พ.ศ.2561 – ปี พ.ศ.2563 มีผู้ป่วยที่ขึ้นทะเบียนเป็นโรคหืดทั้งสิ้น 162 ราย
แบ่งเป็นผู้ป่วยที่อาการไม่คงที่และมารับการรักษาที่โรงพยาบาลตามนัดทั้งสิ้น 60 ราย ในจำนวนนี้ เป็นผู้ป่วย
ที่มีโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ร่วมด้วย 48 ราย คิดเป็น 80%
การรักษาอาการทางจมูกจะมีผลลดความรุนแรงของโรคหืดได้ในผู้ป่วยที่มีโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ร่วมด้วย
โดยลดความจำเป็นในการต้องรักษาตัวในโรงพยาบาล การต้องมาตรวจฉุกเฉินได้ถึงครึ่งหนึ่งของผู้ป่วยที่ไม่ได้
รับการรักษาอาการทางจมูก (Settipane RJ, 200)
การสุมยาสมุนไพร เป็นอีกหนึ่งหัตถการในทางแพทย์แผนไทย โดยใช้ความร้อนชื้นจากไอน้ำ เป็นตัวพา
น้ำมันหอมระเหยจากสมุนไพรที่มีรสร้อน เพื่อลดอาการกำเริบของเสมหะ หรือธาตุน้ำ ได้แก่ สิงฆานิกาพิการ
มีอาการน้ำมูกไหล หายใจไม่สะดวก และอาการแสดงทางศอเสมหะ ทำให้มีเสมหะในลำคอถึงจมูก ใช้ในผู้ป่วย
ที่มีปัญหาในระบบทางเดินหายใจส่วนต้น (กรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, 2563)
โดยสมุนไพรรสร้อนที่เลือกใช้ในตำรับยาสุมนี้เลือกจาก สมุนไพรที่มีฤทธิ์ยับยั้งสารก่อภูมิแพ้ คือ สมุนไพรในวงศ์
ขิง ข่า (Zingiberaceae) ได้แก่ เหง้ากระชายดำ เหง้าไพล เหง้าขมิ้นชัน เปราะหอม เหง้าขิง เหง้ากระทือ
(Tewtrakul S and Subhadhirasakul S, 2005)
ผู้วิจัยจึงมีความสนใจในการศึกษาประสิทธิผลและความปลอดภัยในการนำการสุมยาสมุนไพรมาใช้
ดูแลผู้ป่วยโรคหืดที่มีโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ร่วมด้วย เพื่อเป็นการรักษาร่วมกันระหว่างสหวิชาชีพ และลดความ
รุนแรงของโรค ความถี่ของการเกิดโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ เมื่อผู้ป่วยได้รับสิ่งกระตุ้นที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เช่น อากาศ
หนาว และควันจากการเผา เป็นต้น
วัตถุประสงค์การศึกษา
เพื่อศึกษาผลของการสุมยาสมุนไพรในผู้ป่วยโรคหืดที่มีโรคจมูกอักเสบภูมิแพ้ร่วมด้วย
วิธีการศึกษา
รูปแบบการศึกษา เป็นการศึกษาแบบกึ่งทดลอง (Quasi – experimental research) ด้วยวิธีศึกษา
แบบกลุ่มเดียวทดสอบก่อนและหลังการทดลอง โดยไม่มีกลุ่มควบคุม (One group before – after experiment
with no control group) ซึ่งผ่านการพิจารณาจากคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ สำนักงานสาธารณสุข
จังหวัดหนองคาย เลขที่โครงการวิจัย 8/2564
