Page 599 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025
P. 599
N9
ห้องพยาบาลในโรงเรียน 41 แห่ง และศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 37 แห่ง ในอำเภอปทุมราชวงศา จังหวัด
อำนาจเจริญ ซึ่งแหล่งข้อมูลกลุ่มประชากรได้จาก สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล
1. เชิงปริมาณ ได้แก่ แบบเก็บข้อมูลสถานการณ์ยาในโรงเรียนและศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 2. เชิงคุณภาพได้แก่
แบบบันทึกประชุม ระดมสมอง การเก็บข้อมูล ขั้นตอนที่ 1 ขั้นตอนวางแผน (Plan) ได้แก่ศึกษาบริบท
สถานการณ์ปัญหายาในโรงเรียนและศูนย์พัฒนาเด็กเล็กโดยรวบรวมอุบัติการณ์อาการไม่พึงประสงค์จากการใช้
ยาของครูและนักเรียนเชื่อมโยงกับระบบในโรงพยาบาลและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จากนั้น
ดำเนินการเก็บข้อมูลสถานการณ์ยาในโรงเรียนและศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเพื่อนำมาเป็นข้อมูลนำเข้าในการจัดทำ
แนวทางการเฝ้าระวังความปลอดภัยจากการใช้ยา ขั้นตอนที่ 2 ขั้นลงมือปฏิบัติ (Act) นำแผนปฏิบัติที่ได้จาก
ขั้นตอนที่ 1 มาปฏิบัติตาม ขั้นตอนที่ 3 ขั้นสังเกตการณ์ (Observe) และขั้นตอนที่ 4 ขั้นสะท้อนผล (Reflect)
โดยการสรุปผลการดำเนินงาน ถอดบทเรียนจากการดำเนินแผนปฏิบัติการในแต่ละครั้งและสะท้อนผลการ
ดำเนินงาน ปัญหาและอุปสรรคให้คณะกรรมการยาในโรงเรียนทราบ การวิเคราะห์ข้อมูล/สถิติที่ใช้ วิเคราะห์
ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาแสดงจำนวนและร้อยละ เชิงคุณภาพ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการศึกษา
โรงเรียนทั้งหมด 41 แห่ง ส่วนใหญ่ครูพยาบาลเป็นเพศหญิง (90.24%) ไม่ได้จบสายวิทยาศาสตร์
สุขภาพ (82.93%) เคยผ่านการอบรมเกี่ยวกับการปฐมพยาบาลเบื้องต้น (73.17%) มีกรอบรายการยา
มาตรฐานโรงเรียน (85.37%) แต่ยังพบรายการยานอกกรอบรายการยา, ยาเสื่อมสภาพ ยาหมดอายุ และ
อุปกรณ์ปฐมพยาบาลที่ไม่ได้มาตรฐาน (78.05, 24.89, 39.02 และ 4.88% ตามลำดับ) โดยแหล่งที่มาของยา
คือร้านขายยา (54.92%) ส่วนศูนย์พัฒนาเด็กเล็กทั้งหมด 37 แห่ง ครูพยาบาลเป็นเพศหญิงทั้งหมด (100%)
ไม่ได้จบสายวิทยาศาสตร์สุขภาพ (82.19%) เคยผ่านการอบรมเกี่ยวกับการปฐมพยาบาลเบื้องต้น (67.57%) มี
กรอบรายการยามาตรฐานโรงเรียนศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก (97.30%) แต่ยังพบรายการยานอกกรอบรายการยา, ยา
เสื่อมสภาพ ยาหมดอายุ และอุปกรณ์ปฐมพยาบาลที่ไม่ได้มาตรฐาน (32.43, 5.41, 10.81 และ 2.70%
ตามลำดับ) แหล่งจัดหายาหลักในโรงเรียนคือร้านขายยา (55%) ขณะที่ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กอาศัยการขอความ
อนุเคราะห์จาก รพ.สต. (58.49%) รูปแบบการเฝ้าระวังความปลอดภัยด้านยาในโรงเรียนและศูนย์พัฒนาเด็ก
เล็ก อำเภอปทุมราชวงศา จังหวัดอำนาจเจริญประกอบด้วย 1. การพัฒนากรอบรายการยามาตรฐาน คัดเลือก
ยาที่เหมาะสมสำหรับใช้ในในโรงเรียนและศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก โดยคำนึงถึงความปลอดภัยและการใช้ยาอย่างสม
เหตุผล กรอบรายการแบ่งเป็นกรอบรายการยาจากเดิมเป็นกรอบเดียวเปลี่ยนเป็นกรอบรายการยาสำหรับปฐม
พยาบาล จำนวน 12 รายการ (จากเดิม 18 รายการ) กรอบรายการยาสำหรับทัศนศึกษาจำนวน
14 รายการ กรอบรายการยาสำหรับการแข่งขันกีฬา จำนวน 15 รายการ กรอบรายการยาเข้าค่ายลูกเสือ
จำนวน 12 รายการ ส่วนกรอบรายการยาในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ปรับจาก 8 รายการเป็น 7 รายการ และเป็น
กรอบสำหรับปฐมพยาบาลและทัศนศึกษา ยกเลิกการใช้ยาที่มีความเสี่ยงหรือไม่เหมาะสม เช่น ยาอันตราย
ยานอกบัญชี ยาหมดอายุ 2. การตรวจสอบคุณภาพยาและอุปกรณ์ ตรวจสอบวันหมดอายุของยาเป็นประจำ
ใช้ระบบ “First Expire First Out” (FEFO) เพื่อป้องกันการใช้ยาหมดอายุและตรวจสอบสภาพของอุปกรณ์
ปฐมพยาบาลให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน 3. การจัดเก็บยาอย่างเหมาะสม จัดตู้ยาให้เป็นสัดส่วน มีการแบ่งกลุ่ม

