Page 758 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025
P. 758
S4
การศึกษาเปรียบเทียบการใช้ยาขี้ผึ้งขมิ้นชัน-กัญชา เพื่อเพิ่มการหายของแผลอุจจาระกัด
ในผู้ป่วยติดเตียง
พว.วนาศิ พุ่มวัฒน์ พช.พย.รัชดาภรณ์ ไผ่จันทร์ และ พว. เมธปิยา อ่ำอินทร์
โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร จังหวัดปราจีนบุรี เขตสุขภาพที่ 6
ประเภท ผลงานนวัตกรรมและสิ่งประดิษฐ์
ความส าคัญของปัญหาวิจัย
แผลปัสสาวะกัดและอุจจาระกัด (Incontinence Associated-Dermatitis: IAD) เป็นปัญหาที่พบได้บ่อย
ในผู้ป่วยติดเตียงหรือผู้ป่วยที่ขยับได้น้อย ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ และไม่สามารถกลั้นอุจจาระ
หรือปัสสาวะได้ ทำให้ผิวหนังต้องสัมผัสกับของเสียเป็นเวลานาน จากข้อมูลในหอผู้ป่วยวิกฤตทางเดินหายใจ
พบอุบัติการณ์ 1-3 ราย/เดือน คิดเป็นร้อยละ 50-80 ของผู้ป่วยที่ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้
สาเหตุหลักเกิดจากปัจจัยหลายประการ โดยเฉพาะค่า pH ของอุจจาระที่เพิ่มขึ้น (pH 7-8) จากเอนไซม์
และเกลือน้ำดีจากลำไส้เล็ก ซึ่งกระตุ้นการทำงานของเอนไซม์ protease และ lipase ที่ย่อยโปรตีนและไขมัน
บนผิวหนัง เมื่อรวมกับน้ำดีในอุจจาระที่มีคุณสมบัติเป็นตัวละลายไขมัน (detergent) ทำให้ไขมัน
ที่เคลือบผิวหนัง (sebum) ถูกทำลาย ส่งผลให้แบคทีเรียและสารระคายเคืองต่าง ๆ เข้าสู่ชั้นผิวหนังได้ง่าย
เกิดการอักเสบและบวมน้ำระหว่างเซลล์ในชั้นหนังกำพร้า (Spongiosis)
แนวปฏิบัติการพยาบาลปัจจุบันในการดูแลภาวะ IAD มีหลายขั้นตอน ตั้งแต่การประเมินความเสี่ยง
การทำความสะอาดผิวหนัง และการใช้ผลิตภัณฑ์เคลือบผิวเพื่อป้องกันการระคายเคือง เช่น ครีมซิงค์ออกไซด์
หรือ Acrylate Polymer film แต่ผลิตภัณฑ์เหล่านี้มีข้อจำกัด เช่น ทาหนาเหนียว ประเมินผิวหนังได้ยาก
ล้างออกยาก หรือไม่ติดทนผิว โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีอุจจาระเหลว รวมถึงมีราคาค่อนข้างสูง
ผู้วิจัยจึงสนใจศึกษาประสิทธิภาพของขี้ผึ้งขมิ้นชัน-กัญชา ซึ่งเป็นยาที่ผลิตขึ้นใช้ในโรงพยาบาลสำหรับ
รักษาผู้ป่วยโรคผิวหนังอักเสบและสะเก็ดเงิน โดยตัวยาหลักคือขมิ้นชันและกัญชามีฤทธิ์ลดการอักเสบ
ของผิวหนัง อีกทั้งรูปแบบยาขี้ผึ้งมีคุณสมบัติในการเกาะผิวหนังและปกป้องชั้นผิวได้ดี แต่มีราคาถูกกว่า
ผลิตภัณฑ์ในท้องตลาด
วัตถุประสงค์การศึกษา
เพื่อเปรียบเทียบผลการใช้ขี้ผึ้งขมิ้นชัน-กัญชาช่วยในการเพิ่มการหายของแผลอุจจาระกัด
(incontinence associated-dermatitis: IAD) ในผู้ป่วยติดเตียง หอผู้ป่วยวิกฤตทางเดินหายใจ
วิธีการศึกษา
การศึกษานี้เป็นวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-Experimental Research) เพื่อเปรียบเทียบผลการใช้ขี้ผึ้ง
ขมิ้นชัน-กัญชาช่วยในการเพิ่มการหายของแผลอุจจาระกัดในผู้ป่วยติดเตียง หอผู้ป่วยวิกฤตทางเดินหายใจ
โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยติดเตียงที่มีแผลอุจจาระกัด ในหอผู้ป่วยวิกฤต
ทางเดินหายใจ โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร ระหว่างเมษายน ถึง ธันวาคม 2567 จำนวน 20 คน
