Page 432 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025
P. 432
I25
ผลของโปรแกรมการพยาบาลแบบสนับสนุนและให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วย
โรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม
EFFECTS OF SUPPORTIVE-EDUCATIVE NURSING PROGRAM ON KNOWNLEDGE, SELF
CARE BEHAVIORS AMONG END STAGE RENAL DISEASE PATIENTS
WITH HEMODIALYSIS
นางสาวมณฑิรา ฮังกาสี
โรงพยาบาลอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี เขตสุขภาพที่ 8
ประเภท วิชาการ
ความสำคัญของปัญหาวิจัย
โรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย (End Stage Renal Disease: ESRD) เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ
ทั่วโลก รวมทั้งประเทศไทย พบอัตราการเจ็บป่วยและการเสียชีวิตที่สูง จากข้อมูลที่ผ่านมาในปีงบประมาณ 2563
– 2565 พบผู้ป่วยไตวายระยะสุดท้ายที่มารับการฟอกเลือดที่หน่วยไตเทียม รพ.อุดรธานี จำนวน 1,600, 1,723,
และ 2,340 ราย และ จำนวน 5,755, 5,909 และ 7,143 ครั้ง ตามลำดับ เฉลี่ยวันละ 25-30 รายต่อวัน พบว่า
ผู้ป่วยที่กลับมารับการรักษาในโรงพยาบาลส่วนใหญ่มาด้วยภาวะน้ำเกิน ผู้ป่วยปฏิบัติตัวไม่ถูกต้อง พฤติกรรมการ
ดูแลตนเองไม่เหมาะสม และเกิดภาวะแทรกซ้อนระหว่างการฟอกเลือดได้แก่ ภาวะหัวใจล้มเหลว หายใจหอบ
เหนื่อย นอนราบไม่ได้ มีผลต่ออัตราการเสียชีวิต ภาวะเจ็บป่วยเรื้อรังด้วยโรคที่ไม่หายขาด ทำให้ผู้ป่วยท้อแท้
ละเลยการดูแลตนเอง ทั้งนี้มีสาเหตุมาจากการที่ผู้ป่วยยังมีความรู้ความเข้าใจที่ไม่ถูกต้องเกี่ยวกับโรคไตวายเรื้อรัง
ส่งผลให้พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยยังไม่เหมาะสม ผู้ป่วยไม่ได้รับคำแนะนำและ
การให้ความรู้ตั้งแต่เริ่มทำการฟอกไต โดยเป็นการให้ความรู้แบบเดิมซึ่งเป็นการบรรยายความรู้แก่ผู้ป่วย โดยเป็น
การสื่อสารทางเดียว ประกอบกับเวลาที่จำกัด โดยให้ความรู้ประกอบแผ่นพับและรูปภาพนิ่ง ซึ่งบางครั้งผู้ป่วยไม่
เห็นภาพที่แท้จริง ร่วมกับระยะเวลาที่บรรยายนานและความสนใจลดน้อยลง ภาวะเจ็บป่วยทำให้จำไม่ได้ จึงได้มี
การพัฒนาโปรแกรมการพยาบาลแบบสนับสนุนและให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคไตวาย
เรื้อรังที่ฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม โดยใช้แนวคิดทฤษฎีการดูแลตนเองของ Orem การพยาบาลระบบสนับสนุน
และให้ความรู้ เป็นระบบการพยาบาลที่บุคลสามารถทำกิจกรรม หรือเรียนรู้ที่จะทำกิจกรรมเพื่อดูแลตนเอง
(Orem, 2001) ในการศึกษานี้ผู้วิจัยได้นำโปรแกรมการพยาบาลแบบสนับสนุนและให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูแล
ตนเองของผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม เพื่อให้ความรู้ ฝึกทักษะ ชี้แนะ และ
สนับสนุนให้ผู้ป่วยสามารถดูแลตนเองมีความรู้ สามารถปฏิบัติตัวได้ถูกต้อง เพื่อลดภาวะแทรกซ้อนและมีคุณภาพ
ชีวิตที่ดีใกล้เคียงกับคนปกติ โดยการใช้เครื่องมือได้แก่ แผ่นพับ ภาพพลิกการดูแลตนเองของผู้ป่วยไตวายเรื้อรัง
ระยะสุดท้ายที่ฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม สมุดบันทึกประจำตัวของผู้ป่วย และสื่อวีดิทัศน์ ซึ่งสื่อวีดิทัศน์ ผู้ป่วย
จะสามารถเห็นภาพและได้ยินเสียงไปพร้อม ๆ กัน ซึ่งการรับรู้ด้วยประสาทสัมผัสทั้ง 2 ทาง ย่อมดีกว่าการรับรู้โดย
ผ่านประสาทสัมผัสอย่างใดอย่างหนึ่งเพียงอย่างเดียว เป็นสื่อที่ใช้ได้ทั้งรายบุคคลและรายกลุ่ม สามารถเรียนรู้ซ้ำ ๆ
ได้หลายครั้ง ทำให้เกิดความเพลิดเพลิน เข้าใจง่ายสามารถทบทวนได้หลายครั้ง จดจำได้แม่นยำ
