Page 905 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025

T10

จำนวน 29 ปัญหา (ร้อยละ 44.6) และ 38 ปัญหา (ร้อยละ 51.4) ตามลำดับ และปัญหาผู้ป่วยเกิดอาการ

ไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา จำนวน 24 ปัญหา (ร้อยละ 36.9) และ 24 ปัญหา (ร้อยละ 32.4) ตามลำดับ
เมื่อวิเคราะห์สาเหตุของปัญหา พบว่าทั้ง 2 ปัญหามีความเชื่อมโยงกัน โดยพบว่าการเกิดอาการไม่พึงประสงค์

จากการใช้ยาเป็นหนึ่งในสาเหตุที่นำไปสู่ความไม่ร่วมมือในการใช้ยา ทำให้ผู้ป่วยไม่ได้รับยาตามแพทย์สั่ง

นอกจากนี้ยังพบสาเหตุอื่นๆ ได้แก่ ผู้ป่วยที่มีภาวะหลงลืม ไม่มีผู้ดูแลตลอดเวลา มักจำวิธีใช้ยาไม่ได้ โดยเฉพาะ
ยาที่มีวิธีใช้ค่อนข้างซับซ้อน ทำให้ผู้ป่วยเกิดความสับสน จึงหยุดยาเอง อีกสาเหตุที่พบคือ ผู้ป่วยที่มีการใช้ยา

หลายชนิด ซึ่งมักเป็นผู้ป่วยที่มีโรคเรื้อรัง มีการใช้ยามาเป็นระยะเวลานาน และไม่เข้าใจเหตุผลในการใช้ยา
ทำให้ความร่วมมือในการใช้ยาลดลง มีการปรับลดขนาดยาเอง หรือหยุดยาเองในที่สุด อย่างไรก็ตามพบว่าการ

จัดการปัญหาผู้ป่วยไม่ได้รับยาตามแพทย์สั่งที่มาจากผู้ป่วยไม่ให้ความร่วมมือในการใช้ยา โดยการให้ความรู้และ

สร้างความเข้าใจให้กับผู้ป่วยและผู้ดูแลถึงความสำคัญของการใช้ยา การแนะนำอุปกรณ์ที่ใช้ในการแจ้งเตือน
เมื่อถึงเวลารับประทานยา และการปรึกษาแพทย์เพื่อปรับการรักษา เช่น การลดความถี่ในการบริหารยา การ

ลดจำนวนรายการยาที่ผู้ป่วยใช้ การปรับเปลี่ยนยาที่ผู้ป่วยเกิดอาการไม่พึงประสงค์ เป็นต้น ทำให้ร้อยละผู้ป่วย
ที่ไม่ให้ความร่วมมือในการใช้ยาในปีงบประมาณ 2566 และ 2567 ลดลงจากร้อยละ 12.5 เป็นร้อยละ 7.9

ตามลำดับ สำหรับการจัดการปัญหาจากการใช้ยาอื่นๆ เภสัชกรได้มีการบันทึกปัญหาที่พบลงในระบบ

คอมพิวเตอร์เพื่อส่งข้อมูลไปยังนอกคลินิกรวมถึงห้องยา ทำให้เกิดการจัดการปัญหาในเชิงระบบ นอกจากนี้ได้มี
การส่งข้อมูลปัญหาจากการใช้ยาที่พบให้กับแพทย์ประจำคลินิก และทีมเภสัชกรผู้ดูแลระบบเทคโนโลยี

สารสนเทศ ทำให้มีการพัฒนาการสร้างหน้าต่างแจ้งเตือนแพทย์ (pop-up) เพื่อให้เกิดการสั่งใช้ยา

ที่เหมาะสมกับสภาวะของผู้ป่วย เช่น การสั่งใช้ยา metformin และ NSAIDs ในผู้ป่วยที่มีค่า glomerular
filtration rate (GFR) ในระดับต่างๆ เป็นต้น

60.0 ร้อยละปัญหาจากการใช้ยา
ร้อยละผู้ป่วยที่ไม่ให้ความ
40.0 ปี 2566 ปี 2567
ร่วมมือในการใช้ยา
20.0 20

0.0
10

0
ปี 2566 ปี 2567

รูปที่ 2 ร้อยละปัญหาจากการใช้ยา คลินิกผู้สูงอายุ ปีงบประมาณ 2566-2567 รูปที่ 3 ร้อยละผู้ป่วยที่ไม่ให้ความร่วมมือ
ในการใช้ยา คลินิกผู้สูงอายุ
ปีงบประมาณ 2566-2567

5. อภิปรายผล
จากสมมติฐานของการศึกษาที่ว่าการดูแลผู้สูงอายุด้านยา โดยการดำเนินงานบริบาลทางเภสัชกรรม

ในคลินิกผู้สูงอายุ สามารถเพิ่มการค้นหาและจัดการปัญหาจากการใช้ยา และเพิ่มความร่วมมือในการใช้ยา
ของผู้ป่วยสูงอายุนั้น ผลการศึกษาพบว่า การดำเนินงานบริบาลทางเภสัชกรรมในคลินิกผู้สูงอายุทำให้เภสัชกร

สามารถค้นหาและจัดการปัญหาจากการใช้ยาได้มากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งปัญหาความไม่ร่วมมือในการใช้ยา