Page 903 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025

T8

การดูแลผู้ป่วยสูงอายุด้านยาโดยเภสัชกร คลินิกผู้สูงอายุ โรงพยาบาลสงขลา

นางสาวอัจจิมา ชูจิต
โรงพยาบาลสงขลา จังหวัดสงขลา เขตสุขภาพที่ 12

ประเภท วิชาการ

1. ความส าคัญของปัญหาวิจัย
จากข้อมูลของสำนักงานสถิติแห่งชาติระบุว่าจำนวนผู้สูงอายุในประเทศไทยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่าง

รวดเร็วและต่อเนื่อง โดยเพิ่มจากร้อยละ 6.8 ในปี 2537 เป็นร้อยละ 19.6 ในปี 2564 และพบว่าในปี 2564

ภาคใต้ มีผู้สูงอายุคิดเป็นร้อยละ 16.6 นอกจากนี้ข้อมูลจากรายงานของระบบ HDC กระทรวงสาธารณสุข
ระหว่างปี 2562 - 2564 พบว่าประชากรผู้สูงอายุ เขตสุขภาพที่ 12 มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเช่นกัน โดยในปี 2562,

2563 และ 2564 มีจำนวนผู้สูงอายุคิดเป็นร้อยละ 14.7, 15.2 และ 15.7 ตามลำดับ เมื่อจำแนกข้อมูลสัดส่วน

ประชากรสูงอายุเป็นรายจังหวัด พบว่าทุกจังหวัดมีแนวโน้มสัดส่วนประชากรสูงอายุเพิ่มสูงขึ้น โดยจังหวัดที่มี
สัดส่วนประชากรสูงอายุสูงที่สุด คือ จังหวัดพัทลุง (ร้อยละ 22.1), จังหวัดตรัง (ร้อยละ 18.6) และจังหวัด

สงขลา (ร้อยละ 17.6) ตามลำดับ ประชากรกลุ่มผู้สูงอายุจัดอยู่ในกลุ่มเสี่ยงหรือมีโอกาสที่จะได้รับอันตรายจาก

การใช้ยาได้มากกว่าบุคคลทั่วไป เนื่องจากผู้สูงอายุมีการเปลี่ยนแปลงหลายด้านตามอายุที่มากขึ้น ได้แก่ 1) การ
เปลี่ยนแปลงทางเภสัชจลนศาสตร์และเภสัชพลศาสตร์ 2) ผู้สูงอายุมักมีโรคร่วมหลายโรค จึงเสี่ยงต่อการใช้ยา

หลายชนิด หรือ polypharmacy 3) ผู้สูงอายุมักซื้อยาเอง และมีการใช้ยาสมุนไพรหรืออาหารเสริมร่วมด้วย
โดยเมื่อใช้ร่วมกับยาที่แพทย์สั่งอาจทำให้เกิดผลไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาหรือเกิด drug interaction ได้ 4)

ความบกพร่องในการรับรู้ ความจำ การประมวลผล และการตัดสินใจ อาจทำให้ผู้ป่วยมีความเสี่ยงสูงต่อการใช้

ยาที่ผิด 5) การไม่ใช้ยาตามแผน หรือการใช้ยาผิดไปจากแผนการรักษา สำหรับโรงพยาบาลสงขลาเปิด
ให้บริการคลินิกผู้สูงอายุอย่างเต็มรูปแบบ ในวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ.2563 มีการดูแลผู้ป่วยร่วมกันของ

ทีมสหสาขาวิชาชีพ แต่ในระยะแรกของการดำเนินงาน ด้วยข้อจำกัดด้านพื้นที่ อุปกรณ์ ภาระงานของเภสัชกร
และไม่มีขั้นตอนการดำเนินงานที่ชัดเจน ทำให้ไม่มีเภสัชกรอยู่ประจำคลินิกตลอดเวลา ส่งผลให้ผู้ป่วยบางราย

ไม่ได้พบเภสัชกรเพื่อจัดการปัญหาจากการใช้ยา ผู้จัดทำจึงมีแนวคิดที่จะพัฒนาและปรับปรุงแนวทางการดูแล

ผู้ป่วยในคลินิกผู้สูงอายุ โดยมีการกำหนดแนวทางการให้บริการรวมถึงขั้นตอนการดำเนินงานร่วมกับ
ทีมสหสาขาวิชาชีพที่ชัดเจน และมีเภสัชกรดำเนินงานบริบาลทางเภสัชกรรมในเวลาทำการของคลินิก

2. วัตถุประสงค์การศึกษา
2.1) เพื่อพัฒนาขั้นตอนการให้บริการดูแลผู้สูงอายุด้านยาโดยเภสัชกรร่วมกับทีมสหสาขาวิชาชีพ

2.2) เพื่อประเมินผลการให้บริการดูแลผู้สูงอายุด้านยาหลังการพัฒนาขั้นตอนการให้บริการ

2.2.1) เพิ่มการค้นหาและจัดการปัญหาจากการใช้ยาในผู้ป่วยคลินิกผู้สูงอายุ
2.2.2) เพิ่มความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยในคลินิกผู้สูงอายุ