Page 924 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025
P. 924
T29
ผลของการพัฒนารูปแบบการดูแลพระสงฆ์อาพาธที่มีภาวะพึ่งพิง
โดยกุฏิชีวาภิบาลวัดป่าโคกดินแดง อ าเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม
นายสรายุทธ ญาติปราโมทย์ และนายสมรินทร์ กรไธสง
สำนักงานสาธารณสุขอำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม เขตสุขภาพที่ 7
ประเภท วิชาการ
1. ความส าคัญของปัญหาวิจัย
การเจ็บป่วยไม่สบายเป็นเรื่องธรรมดาของมนุษย์ ไม่เว้นแม้แต่ในหมู่พระสงฆ์ ซึ่งพระสงฆ์นั้นจะต้อง
ดำเนินชีวิตอย่างเรียบง่าย ภายใต้เงื่อนไขแห่งพระธรรมวินัยที่พระพุทธองค์บัญญัติไว้ เมื่อเกิดอาพาธจนต้องเข้ารับ
การรักษาตัวในโรงพยาบาล ก็จะมีข้อจำกัดในการเข้ารักษาตัวในโรงพยาบาล ที่สำคัญคือ การปฏิบัติบางอย่าง
ต่อพระสงฆ์อาพาธ ไม่สอดคล้องกับพระวินัย ทำให้ต้องอาบัติทั้งหนักและเบา ส่งผลให้ภิกษุบางส่วนต้องสึก
เพื่อเข้ารับการรักษา มีพระสงฆ์จำนวนไม่น้อย เลือกที่จะปฏิเสธการรักษา จากสถานการณ์ปัจจุบันที่มีพระสงฆ์
อาพาธ และมีภาวะพึ่งพิงเพิ่มขึ้น พระสงฆ์อาพาธหลายรูป ต้องสึกเพราะไม่มีคนดูแล หรือญาติโยมที่ดูแลเป็นผู้หญิง
บางรูปก็ไม่ยอมสึก แต่ต้องอาศัยอยู่ที่วัดรูปเดียว หรือไปอาศัยอยู่ที่บ้านญาติแทน การจัดตั้งกุฏิชีวาภิบาล
เป็นแนวทางที่รัฐบาลมุ่งเน้นเพื่อการดูแลสุขภาพพระสงฆ์ที่มีภาวะพึ่งพิง พระสงฆ์สูงอายุ ติดกุฏิ ติดวัด
และพระสงฆ์อาพาธระยะท้าย ให้ได้รับการดูแลแบบองค์รวมครอบคลุมทั้ง 4 มิติ คือ ด้านร่างกาย ด้านจิตใจ
ด้านสังคมและด้านปัญญา
อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม ยังไม่มีรูปแบบการดูแลพระสงฆ์อาพาธที่มีภาวะพึ่งพิง
แบบประคับประคองภายในวัดอย่างจริงจัง จึงได้จัดตั้งกุฏิชีวาภิบาล ที่วัดป่าโคกดินแดง ตำบลหนองเม็ก
อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม เมื่อปี พ.ศ.2566 เพื่อเป็นสถานอภิบาลพระสงฆ์อาพาธที่มีภาวะพึ่งพิง
และพระสงฆ์อาพาธระยะท้าย
2. วัตถุประสงค์การศึกษา
เพื่อศึกษาผลของการพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพพระสงฆ์อาพาธที่มีภาวะพึ่งพิง โดยกุฏิชีวาภิบาล
วัดป่าโคกดินแดง อำเภอนาเชือก จังหวัดมหาสารคาม
3. วิธีการศึกษา
3.1 รูปแบบการศึกษา: งานวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action research) โดยประยุกต์ใช้
แนวคิดการพัฒนางานตามขั้นตอนวงจรปรับปรุงคุณภาพของเดมมิ่ง (Deming Cycle) หรือ PDCA Cycle
3.2 กลุ่มตัวอย่าง คือ พระสงฆ์อาพาธที่มีภาวะพึ่งพิง จำนวน 4 รูป พระคิลานุปัฏฐาก จำนวน 4 รูป
ทีมสหวิชาชีพและผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง จำนวน 40 คน โดยใช้วิธีเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง กำหนด
คุณสมบัติดังนี้ 1) ทีมสหวิชาชีพโรงพยาบาลและเครือข่ายสุขภาพเป็นเจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่มีบทบาท
ในการดูแลผู้ป่วยที่มีภาวะพึ่งพิงทั้งในโรงพยาบาลและในชุมชน 2) ภาคีเครือข่ายการดูแลในชุมชน
เป็นเจ้าหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีบทบาทในการดูแลผู้ป่วยที่มีภาวะพึ่งพิงในชุมชน
