Page 664 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025
P. 664
O43
การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยระยะกลางสำหรับโรคหลอดเลือดสมอง
โดยการมีส่วนร่วมของชุมชนตำบลบุดี
นายปฐมพงศ์ แก้วมรกต และคณะ
โรงพยาบาลยะลา จังหวัดยะลา เขตสุขภาพที่ 12
ประเภท วิชาการ
ความสำคัญของปัญหาวิจัย
โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) ยังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญในระดับโลก โดยมีอัตราการป่วย
และการเสียชีวิตสูงเป็นอันดับสองของโลก รองจากโรคหัวใจ จากรายงานขององค์การอัมพาตโลก
(World Stroke Organization) ปี ค.ศ. 2023 ระบุว่าทั่วโลกมีผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองรายใหม่มากกว่า 15
ล้านคนต่อปี และมีผู้เสียชีวิตจากโรคนี้กว่า 6.6 ล้านคน ขณะที่ในประเทศไทย รายงานจากกรมควบคุมโรค
กระทรวงสาธารณสุข ปี พ.ศ. 2566 พบว่าอัตราผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองยังคงเพิ่มขึ้น โดยมีอัตราตายเฉลี่ย
อยู่ที่ประมาณ 53.0 ต่อแสนประชากร ซึ่งนับว่ายังอยู่ในระดับสูงอย่างต่อเนื่อง ผู้ป่วยที่ผ่านภาวะวิกฤติมักเผชิญ
กับภาวะทุพพลภาพ ความยากลำบากในการเคลื่อนไหวหรือดูแลตนเอง และส่งผลกระทบต่อจิตใจรวมถึงภาระ
ของครอบครัว การดูแลผู้ป่วยในระยะกลางจึงมีบทบาทสำคัญในการฟื้นฟูสมรรถภาพและลดโอกาสเกิด
ภาวะแทรกซ้อน อย่างไรก็ตาม ระบบการดูแลในระยะนี้ยังไม่มีความชัดเจนและไม่ครอบคลุม โดยเฉพาะ
ในพื้นที่ชนบทที่มีข้อจำกัดด้านทรัพยากร เช่น ตำบลบุดี อำเภอเมือง จังหวัดยะลา ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีอัตราการเกิด
โรคหลอดเลือดสมองสูง จากการสำรวจพบว่าผู้ป่วยและผู้ดูแลยังขาดความรู้ ความมั่นใจ และแนวทาง
ในการดูแลที่เหมาะสม ขณะเดียวกัน บุคลากรทางการแพทย์ก็ยังไม่มีแนวปฏิบัติที่สอดคล้องกับบริบทชุมชน
ดังนั้น การพัฒนาระบบการดูแลระยะกลางที่บูรณาการการมีส่วนร่วมของชุมชน จึงเป็นแนวทางสำคัญ
ในการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัวอย่างยั่งยืน
วัตถุประสงค์การศึกษา
1. เพื่อศึกษาสภาพการณ์ ปัญหา และความต้องการในการจัดการระบบการดูแลผู้ป่วยระยะกลาง
สำหรับโรคหลอดเลือดสมองในชุมชนตำบลบุดี
2. เพื่อพัฒนาระบบการจัดการที่เพิ่มการเข้าถึงและคุณภาพของระบบการดูแลผู้ป่วยระยะกลาง
โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน
3. เพื่อศึกษาประสิทธิผลของระบบการดูแลผู้ป่วยระยะกลางที่พัฒนาขึ้นต่อการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วย
และความพึงพอใจของครอบครัวและชุมชน
วิธีการศึกษา
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Method Research) โดยใช้ทั้งข้อมูลเชิงคุณภาพ
และเชิงปริมาณ ภายใต้กรอบแนวคิดการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research:
PAR) เพื่อพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลางอย่างมีประสิทธิภาพ กระบวนการวิจัย
แบ่งออกเป็น 4 ระยะ ได้แก่ การศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการในพื้นที่ การวางแผนและออกแบบระบบ

