Page 856 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025

V17

การพัฒนา Application เพื่อติดตามอาการไม่พึงประสงค์

จากการใช้ยาในผู้ป่วยวัณโรคอย่างเป็นระบบ

เภสัชกรหญิงเนตรชนก กาญจนะ เภสัชกรหญิงรัฐณัฐอร คังคะสุวรรณ และคณะ
โรงพยาบาลหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา เขตสุขภาพที่ 12
ประเภท นวัตกรรมและสิ่งประดิษฐ์

ความสำคัญของปัญหาวิจัย
อาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา (Adverse Drug Reactions : ADRs) เป็นอาการที่เกิดขึ้นได้ เมื่อมีการ

ใช้ยาในขนาดปกติเพื่อการป้องกัน วินิจฉัย บำบัด บรรเทา แต่ไม่รวมถึงการใช้ยาในขนาดสูงหรือรักษา

จากอุบัติเหตุจงใจหรือจากการใช้ยาในทางที่ผิด เภสัชกรมีบทบาทในการประเมิน พิจารณาให้คำแนะนำในการ
จัดการอาการไม่พึงประสงค์ที่เกิดจากการใช้ยาร่วมกับสหวิชาชีพ และรายงานอาการไม่พึงประสงค์

ไปยังศูนย์เฝ้าระวังความปลอดภัย ด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพ (Health Product Vigilance Center: HPVC)

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาต่อไป
จากการรวบรวมรายงานอาการไม่พึงประสงค์ของโรงพยาบาลหาดใหญ่ในปีงบประมาณ 2566

และ 2567 รวม 749 และ 719 รายงานตามลำดับ กลุ่มยาที่เป็นสาเหตุของการรายงานอาการไม่พึงประสงค์

มากที่สุดคือยาต้านจุลชีพ (Antibiotics) รวม 292 และ 270 รายงานตามลำดับ โดยพบรายงานอาการ
ไม่พึงประสงค์จากยาต้านวัณโรคจำนวน 15 และ 17 รายงานตามลำดับ จากการศึกษาของนรุตม์ เมืองศิริ

เรื่อง การติดตามและจัดการอาการไม่พึงประสงค์จากยาต้านวัณโรคในคลินิกวัณโรคโรงพยาบาลระยอง
ทำการติดตามรับยาต้านวัณโรคแนวที่ 1 ได้แก่ Isoniazid, Rifampicin, Pyrazinamide, Ethambutol

และ Streptomycin ในช่วงวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ.2554 ถึงวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ.2557 (3 ปี) พบการเกิด
อาการไม่พึงประสงค์จากยาต้านวัณโรคที่เป็นอันตราย (Major Anti-TB Induced Adverse Reaction)

จํานวน 108 ราย เมื่อพิจารณาจากการศึกษาดังกล่าวที่ได้ทำการศึกษาในโรงพยาบาลระยองซึ่งเป็นโรงพยาบาลศูนย์

ระดับเดียวกับโรงพยาบาลหาดใหญ่ (ระดับ A) พบรายงานอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาต้านวัณโรค
เฉลี่ยคิดเป็น 36 รายต่อปี ซึ่งการรายงานอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาต้านวัณโรคของโรงพยาบาล

หาดใหญ่ในปีงบประมาณ พ.ศ.2566 - 2567 ที่มีรายงานเฉลี่ย 16 รายต่อปี คาดว่าเป็นการรายงานที่ต่ำกว่า

ความเป็นจริง
ปัจจุบันเภสัชกรงานบริบาลเภสัชกรรมประจำคลินิกวัณโรคจะบันทึกรายงานอาการไม่พึงประสงค์

จากการใช้ยาในรูปแบบรายงานกระดาษ เมื่อการประเมินอาการไม่พึงประสงค์เสร็จสิ้นสมบูรณ์แล้ว

จะส่งต่อรายงานดังกล่าวให้แก่งานวิชาการและเภสัชสนเทศ เพื่อสังเคราะห์ข้อมูลและรายงานไปยัง HPVC
ต่อไป เมื่อวิเคราะห์รากสาเหตุพบว่า การประเมินอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาของผู้ป่วยวัณโรค

มักไม่สามารถสรุปได้จากการเข้ารับการรักษาเพียงครั้งเดียว เนื่องจากผู้ป่วยกลุ่มนี้รับประทานยาวัณโรค