Page 854 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025

V15

วัตถุประสงค์การศึกษา

เพื่อระบุปัจจัยที่มีผลต่อการรักษาไม่สำเร็จของผู้ป่วยวัณโรคปอดโรงพยาบาลนายแพทย์หาญ
จังหวัดยโสธร

วิธีการศึกษา
การศึกษานี้เป็นการวิจัยแบบติดตามผู้ป่วยย้อนหลัง (retrospective cohort study) เพื่อหา

ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่าง ๆ กับผลการรักษาวัณโรคปอด ซึ่งรายละเอียดของการดำเนินการศึกษามีดังนี้

ผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นวัณโรคปอดที่มีการขึ้นทะเบียนรักษาที่คลินิกวัณโรค โรงพยาบาลนายแพทย์หาญ
ระหว่างปีงบประมาณ 2565 – 2566 จำนวนรวม 217 คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาประกอบไปด้วยข้อมูล

2 ส่วน ได้แก่ โปรแกรม NTIP หรือ National Tuberculosis Information program ของกรมควบคุมโรค
ซึ่งเป็นโปรแกรมที่พัฒนามาจากโปรแกรม TBCM หรือ Tuberculosis care management เมื่อปี 2560

โดยโปรแกรมนี้จะมีข้อมูลทั่วไปและข้อมูลด้านการรักษาของผู้ป่วยวัณโรคในแต่ละโรงพยาบาล วิเคราะห์ด้วย

สถิติเชิงพรรณนา เพื่อบรรยายลักษณะข้อมูลทั่วไป ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ทดสอบความสัมพันธ์ระหว่าง
ปัจจัยต่าง ๆ และผลการรักษาวัณโรคปอด โดยใช้สถิติไควสแควร์ (Chi-square)

ผลการศึกษา
พบว่าปัจจัยส่วนบุคคลของผู้ป่วยวัณโรคที่มีความสัมพันธ์กับความสำเร็จหรือไม่สำเร็จในการรักษา

วัณโรค ได้แก่ อายุ ดัชนีมวลกาย การสูบบุหรี่ โรคประจำตัวและความเข้มเลือด อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
ที่ระดับ (p<0.05) ในขณะที่เพศ อาชีพและการดื่มสุราไม่มีความสัมพันธ์กับความสำเร็จหรือไม่สำเร็จในการ

รักษาวัณโรค ส่วนประเภทของผู้ป่วย ประวัติการใช้สารเสพติด ความร่วมมือในการรักษา มีข้อมูลไม่เพียงพอ

ในการวิเคราะห์ ในขณะที่ ภาพถ่ายรังสีปอด ผลการย้อมเสมหะก่อนการรักษา สูตรยาที่ใช้ ระยะเวลาในการ
รักษา ผลข้างเคียงจากการรักษาและความรุนแรง และวัณโรคดื้อยา ไม่มีความสัมพันธ์กับความสำเร็จ

หรือไม่สำเร็จในการรักษาวัณโรค ปัจจัยด้านสังคมและสิ่งแวดล้อมที่มีความสัมพันธ์กับความสำเร็จหรือไม่สำเร็จ

ในการรักษาวัณโรค ซึ่งได้แก่ ที่อยู่ การมีผู้ดูแล และประวัติสัมผัสผู้ติดเชื้อวัณโรค

อภิปรายผล

ข้อมูลปัจจัยด้านบุคคลของผู้ป่วยวัณโรคปอดกลุ่มที่มีผลการรักษาสำเร็จส่วนใหญ่เป็นเพศชายร้อยละ 67.7
ช่วงอายุที่พบมากที่สุดคือ น้อยกว่า 60 ปี ร้อยละ 60.8 อาชีพที่พบมากที่สุดคือ อาชีพรับจ้าง ร้อยละ 46.3

รองลงมาคืออาชีพเกษตรกรรม ร้อยละ 41.9 BMI น้อยกว่า 18.5 ร้อยละ 60.2 พบว่าเป็นกลุ่มผู้ป่วยที่ดื่มสุรา

ร้อยละ 38.7 เป็นผู้ที่สูบบุหรี่อยู่ร้อยละ 37.1 สูบบุหรี่น้อยกว่า 5 มวนต่อวันร้อยละ 50 ส่วนใหญ่เป็นผู้ที่ไม่มี
โรคประจำตัวร้อยละ 71.0 ความเข้มข้นเลือดมากกว่า 36% ร้อยละ 54.8 เป็นผู้ป่วยรายใหม่ร้อยละ 86.6

ความร่วมมือในการรักษาสม่ำเสมอร้อยละ 94.6กลุ่มที่มีผลการรักษาไม่สำเร็จส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ร้อยละ 68.4
ช่วงอายุที่พบมากที่สุดคือ มากกว่า 60 ปี ร้อยละ 68.4 อาชีพที่พบมากที่สุดคือ อาชีพรับจ้าง ร้อยละ 73.7

รองลงมาคืออาชีพเกษตรกรรม ร้อยละ 15.8 BMI น้อยกว่า 18.5 ร้อยละ 89.5 พบว่าเป็นกลุ่มผู้ป่วยที่เคย

ดื่มสุรา ร้อยละ 62 เป็นผู้ที่สูบบุหรี่อยู่ร้อยละ 63.1 สูบบุหรี่ 20 มวนต่อวันขึ้นไปร้อยละ 63.1 ส่วนใหญ่เป็นผู้ที่