Page 894 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025

W34

ผลของโปรแกรมการเยี่ยมบ้าน 5 ครั้งคุณภาพ โดยหมอคนที่ 1 (อสม.) ต่อการดูแลผู้ป่วย

โรคหลอดเลือดสมองระยะก่อนถึงโรงพยาบาล ตำบลไทยเจริญ อำเภอไทยเจริญ จังหวัดยโสธร

มณีแสง องอาจ

โรงพยาบาลไทยเจริญ จังหวัดยโสธร เขตสุขภาพที่ 10
ประเภท วิชาการ

ความสำคัญของปัญหา
โรคหลอดเลือดสมองเป็นหนึ่งในสาเหตุหลักของการเสียชีวิตและความพิการที่สำคัญทั่วโลกและ
มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น อย่างต่อเนื่อง ทั่วโลกพบว่า 1 ใน 4 ของประชากรที่มีอายุมากกว่า 25 ปีขึ้นไปเป็น
โรคหลอดเลือดสมอง และร้อยละ 90 ของโรคหลอดเลือดสมองสามารถป้องกันได้ สถานการณ์โรคหลอดเลือดสมอง
ในปี 2562 (ข้อมูลจากองค์การโรคหลอดเลือดสมองโลก) ทั่วโลกพบผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองมากกว่า 101 ล้านคน
เป็นผู้ป่วยรายใหม่ 12 ล้านคน (ทุกๆ 3 วินาที พบผู้ป่วยรายใหม่ 1 คน) และเสียชีวิตมากถึง 6.5 ล้านคน สำหรับ
ประเทศไทยข้อมูลจากรายงานสถิติสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุขในปี 2566 ประเทศไทยพบผู้ป่วยโรคหลอด
เลือดสมองมากถึง 349,126 ราย เสียชีวิต 36,214 ราย เป็นเพศชายมากกว่าเพศหญิง ผู้เสียชีวิตส่วนใหญ่

มีอายุน้อยกว่า 70 ปี โดย สถานการณ์โรคหลอดเลือดสมอง จังหวัดยโสธร ข้อมูลปี 2566 มีผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง
ที่ยังมีชีวิตอยู่ จำนวน 11,852 ราย พบอัตราป่วยที่สูงที่สุดที่อำเภอเมืองยโสธร ทรายมูล และป่าติ้ว เสียชีวิต 690 คน
พบอัตราตายสูงสุดที่อำเภอเมืองยโสธร มหาชนะชัย และอำเภอค้อวัง ในเขตอำเภอไทยเจริญมีผู้ป่วย
โรคหลอดเลือดสมองเข้ารับการรักษา ในโรงพยาบาล ปี พ.ศ. 2564 - 2566 จำนวน 68,62 และ 77 คน ตามลำดับ
ซึ่งมีอัตราป่วยที่เพิ่มมากขึ้น จากการวิเคราะห์สถานการณ์ ปี พ.ศ.2566 พบว่ามีผู้ป่วย Stroke non fast track
จำนวน 45 47 และ 44 คน คิดเป็นร้อยละ 68.18,75.81และ 57.86 ตามลำดับ จำนวนผู้ป่วย Stroke fast track
21 15 และ 32 คน คิดเป็นร้อยละ 31.82 24.19 และ 41.55 ตามลำดับ ตัวชี้วัดไม่ผ่านเกณฑ์ ได้แก่ Stroke fast track

ที่ต้องได้รับการส่งต่อให้ทันภายใน 4.5 ชั่วโมงหลังมีอาการ เนื่องจาก Onset จนถึงโรงพยาบาลไทยเจริญมากกว่า
4 ชั่วโมง จากการทบทวนผู้ป่วยและญาติบางรายไม่ทราบว่าเป็นอาการของโรคหลอดเลือดสมองและ
ต้องรีบมาโรงพยาบาลทันที เนื่องจากขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมองทำให้เข้ารับการรักษา
ล่าช้า โรคหลอดเลือดสมองสามารถป้องกันได้ “ป้องกันไว้ดีกว่าการรักษา” เนื่องจากการรักษาที่ดีที่สุด คือ
การป้องกันไม่ไห้เกิด ดังนั้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการดำเนินชีวิตเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกัน
โรคหลอดเลือดสมอง ทำได้โดยการควบคุมระดับความดันโลหิต ระดับน้ำตาล และระดับไขมันในเลือดให้อยู่ใน
เกณฑ์ปกติ ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม ทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพลดหวาน มัน เค็ม มีกิจกรรม
ทางกายหรือออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ งดดื่มสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ งดสูบบุหรี่ งดการใช้สารเสพติด
ทุกชนิด หลีกเลี่ยงความเครียดพักผ่อนให้เพียงพอ ตรวจสุขภาพเป็นประจำอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง หรือผู้ที่มี

โรคประจำตัวควรพบแพทย์อย่างสม่ำเสมอ และนอกจากวิธีป้องกันโรคหลอดเลือดสมองแล้วประชาชนควรรู้อาการ
หรือสัญญาณเตือนของโรคหลอดเลือดสมองเพื่อนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลโดยเร็ว หรือภายใน 4 ชั่วโมง 30 นาที
หากไปพบแพทย์ช้า อาจเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิต หรือเป็นโรคอัมพฤกษ์ อัมพาตได้ ซึ่งสาเหตุสำคัญของผู้ป่วย
โรคหลอดเลือดสมองที่ทำให้เกิดการพิการหรือเสียชีวิต คือ การเข้ารับการรักษาล่าช้า

วัตถุประสงค์การศึกษา
1. เพื่อพัฒนาศักยภาพหมอคนที่ 1 (อสม.) ให้มีความรู้ในการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะก่อนถึง
โรงพยาบาล และสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้แก่ประชาชนในชุมชนได้

2. เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการเยี่ยมบ้าน 5 ครั้งคุณภาพ โดยหมอคนที่ 1 ต่อการดูแลผู้ป่วยโรคหลอด
เลือดสมองระยะก่อนถึงโรงพยาบาล