Page 900 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025
P. 900
X3
ประสิทธิผลของการประเมินความเสี่ยงและการป้องกันภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ
ส่วนลึกในผู้ป่วยผ่าตัดเนื้องอกในสมอง หอผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรมประสาท โรงพยาบาลน่าน
นางเยาวลักษ์ แสนโซ้ง
โรงพยาบาลน่าน เขตสุขภาพที่1
ประเภท ผลงานทางวิชาการ
ความสำคัญของปัญหาวิจัย
ภาวะลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำอุดตัน (Venous thromboembolism : VTE) เป็นภาวะที่มี
ลิ่มเลือดก่อตัวที่หลอดเลือดดำส่วนลึกในร่างกาย อาจเกิดขึ้นที่ตำแหน่งเดียวหรือหลายตำแหน่ง
มี 3 สาเหตุหลัก คือ 1. การหยุดนิ่งของเลือดดำ การไหลเวียนเลือดดำช้า(venous stasis) 2. ผนังภายใน
หลอดเลือดดำได้รับบาดเจ็บ(endothelial injury) และ 3. มีการเปลี่ยนแปลงปัจจัยในการแข็งตัวของเลือด
(coagulation change) ภาวะลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ ภาวะลิ่มเลือดในหลอด
เลือดดำลึกที่ขา (Deep Vein Thrombosis : DVT) พบบ่อยร้อยละ 95 และภาวะลิ่มเลือดอุดตันในปอด
(Pulmonary Embolism : PE) เกิดขึ้นเมื่อลิ่มเลือดที่อุดกั้นหลุดไปตามกระแสเลือด และไปอุดตันบริเวณ
หลอดเลือดดำในปอด (Modi et al.,2016) สำหรับผู้ป่วยโรคเนื้องอกในสมอง (brain tumor) เป็นผู้ป่วย
ที่มีก้อนเนื้องอกผิดปกติเกิดขึ้นในกะโหลกศีรษะหรือบริเวณเนื้อเยื่อและต่อมต่างๆบริเวณใกล้เคียงกับสมอง
วิธีการรักษาคือการผ่าตัด เป็นการผ่าตัดใหญ่มีขั้นตอนและกระบวนการที่ซับซ้อน ใช้เวลาในการผ่าตัดนาน
(สุภาพร กุลสุวรรณ,2567) โดยเฉพาะผู้ป่วยวิกฤตจะมีปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิด DVT สูงขึ้นจากการเจ็บป่วย
ที่รุนแรง การศึกษาปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดดำในผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดเนื้องอกที่เยื่อหุ้ม
สมองจำนวน 5,036 ราย พบปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญ ได้แก่ อายุมากกว่า 60 ปี ผ่าตัดนานมากกว่า 310 นาที
(ไสว นรสาร,2563) การศึกษาในผู้ป่วยศัลยกรรมประสาทพบว่า ส่วนใหญ่ DVT มักเกิดภายใน 1 สัปดาห์
หลังผ่าตัด หรือหลังทำหัตถการ โดยระยะเวลาในการทำหัตถการผ่าตัดจะมีความสัมพันธ์กับอุบัติการณ์การเกิด
DVT(Gana M et al.,2017)
หอผู้ป่วยวิกฤตศัลยกรรมระบบประสาท โรงพยาบาลน่าน ให้บริการรักษาดูแลผู้ป่วยด้านศัลยกรรม
ประสาททั้งก่อนและหลังผ่าตัดที่มีภาวะวิกฤต ในปี 2564-2567 พบว่าจำนวนผู้ป่วยโรคเนื้องอกในสมองที่ได้รับ
การผ่าตัดมีจำนวน 11,20,21 และ 26 ราย ตามลำดับ ระยะเวลาในการผ่าตัด ตั้งแต่ 61 นาที – 647 นาที
และหลังการผ่าตัดผู้ป่วยทุกรายจะถูกจำกัดการเคลื่อนไหวบนเตียง ผู้ป่วยกลุ่มนี้มีความเสี่ยงสูงต่อการเกิด DVT
ดังนั้นการใช้แบบประเมินความเสี่ยงต่อการเกิด DVT ที่เหมาะสมจะช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการประเมินที่ถูกต้อง
และได้รับการดูแลป้องกันที่เหมาะสมกับระดับความเสี่ยง รวมถึงได้รับการรักษาที่รวดเร็ว
ผู้จัดทำสนใจและเล็งเห็นความสำคัญของการประเมินการเกิดภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำ
ส่วนลึก จึงได้ศึกษาและเลือกแบบประเมิน Autar DVT risk assessment scale มาใช้ในการประเมินผู้ป่วย
เนื้องอกสมองที่ได้รับการผ่าตัดเนื่องจากมีความคลอบคลุมปัจจัยของความเสี่ยง มีรูปแบบที่สะดวกในการใช้
สามารถใช้ติดตามอาการทางคลินิกที่มีความเฉพาะและมีการประเมินซ้ำได้อย่างต่อเนื่อง และมีวิธีการปฏิบัติการ

