Page 1000 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025

V18

รูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรคปอดจากโรงพยาบาลไปชุมชน

ร่วมกับสหสาขาวิชาชีพและเครือข่ายในชุมชน

นางสุภาวดี กิจเวชเจริญ, นางนิลวรรณ ผ่องใสโสภณ และคณะ
โรงพยาบาลอุดรธานี เขตสุขภาพที่ 8

ประเภท วิชาการ

ความสำคัญของปัญหาวิจัย

วัณโรค เป็นโรคติดต่อที่มีสาเหตุจากการติดเชื้อแบคทีเรีย Mycobacterium tuberculosis
พบการเป็นวัณโรคได้ทุกอวัยวะในร่างกาย พบว่าเกิดที่ปอดเป็นส่วนใหญ่ และการแพร่กระจายเชื้อได้ง่าย

วัณโรคเป็นปัญหาสาธารณสุขของประเทศไทยและทั่วโลก รายงานขององค์การอนามัยโลก ปี 2567

ได้คาดประมาณว่าประเทศไทยมีอุบัติการณ์ผู้ป่วยวัณโรครายใหม่และกลับเป็นซ้ำ 113,000 ราย หรือคิดเป็น ๑
157 รายต่อแสนประชากร และมีผู้ป่วยวัณโรคเสียชีวิต 13,000 ราย ซึ่งผู้ป่วยที่ตรวจพบและรายงานเพียง

80,209 ราย หรือร้อยละ 71 ของจำนวนผู้ป่วยที่คาดประมาณ ประเทศไทยได้ดำเนินการตามยุทธศาสตร์

วัณโรค อัตราความครอบคลุมการขึ้นทะเบียนรักษาของผู้ป่วยวัณโรครายใหม่และกลับเป็นซ้ำ ปี 2568
เป้าหมายร้อยละ 85 ผลงานในภาพรวมประเทศ มีผู้ป่วยวัณโรคที่ขึ้นทะเบียนระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2567 -

5 มีนาคม 2567 จำนวน 30,811 ราย คิดเป็นร้อยละ 31.2 อัตราความสำเร็จการรักษาผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหม่
ปี 2568 เป้าหมายร้อยละ 88 ผลงานในภาพรวมประเทศ มีผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหม่ที่ขึ้นทะเบียนไตรมาสที่ 1

11,604 ราย รักษาสำเร็จ 100 ราย คิดเป็นร้อยละ 0.9 เสียชีวิต 687 ราย คิดเป็นร้อยละ 5.9 ขาดยา 80 ราย
คิดเป็นร้อยละ 0.7 อยู่ระหว่างรักษา 9,954 ราย คิดเป็นร้อยละ 85.8 (ข้อมูลจากโปรแกรม NTIP ณ วันที่

5 มีนาคม 2568)

โรงพยาบาลอุดรธานีเป็นโรงพยาบาลตติยภูมิให้บริการตรวจรักษาโรคประชาชนในจังหวัดอุดรธานี
และเขตสุขภาพที่ 8 มีแพทย์เชี่ยวชาญหลายสาขาโดยเฉพาะ มีแพทย์อายุรกรรมสาขาระบบทางเดินหายใจ

และทรวงอก ที่ตรวจรักษาวัณโรคปอด มีผู้ป่วยมารับบริการ สถิติจากปี พศ.2565-2567 จำนวน 648, 698

และ 689 ราย ตามลำดับ มีอัตราความสำเร็จของการรักษาผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหม่ปี พศ. 2565-2567
เป็น 81.25, 81.64 และ 80.13 ตามลำดับ ตัวชี้วัดความสำเร็จของการรักษาผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหม่

เป้าหมายความสำเร็จในการรักษามากกว่าหรือท่ากับ 85 จากข้อมูลที่กล่าวข้างต้นจะเห็นได้ว่า

อัตราความสำเร็จของการรักษาผู้ป่วยวัณโรคปอดรายใหม่ ห้องตรวจวัณโรคยังดำเนินการไม่บรรลุเป้า
ร้อยละการขาดยาของผู้ป่วย สถิติปีพศ. 2565-2567 5.94, 5.75 และ 5.90 (ข้อมูลจากโปรแกรม NTIP

ณ วันที่ 30 มีนาคม 2568) ทบทวนขั้นตอนการจัดบริการ ระบบการดูแลรักษาพยาบาลผู้ป่วยวัณโรคปอด
พบว่า ขณะให้การรักษาพยาบาลในโรงพยาบาลมีการให้ข้อมูลเรื่องโรควัณโรค การป้องกันการแพร่กระจายเชื้อ

สู่บุคคลอื่น ภายในครอบครัว สัมผัสร่วมบ้าน และสัมผัสใกล้ชิด การดูแลตนเองโดยการับประทานยา

อย่างต่อเนื่อง การมาตรวจตามนัด การสังเกตอาการที่ต้องมาพบแพทย์หากมีอาการทรุดหนัก อาเจียนไม่หยุด