Page 1004 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025
P. 1004
V22
จากปัญหาดังกล่าว คณะผู้วิจัยเล็งเห็นถึงความจำเป็นในการพัฒนารูปแบบการดูแลรักษาผู้ป่วยวัณโรค
ที่เหมาะสมกับบริบทของคลินิกวัณโรค โรงพยาบาลกุดชุม โดยผสานองค์ความรู้ด้านการแพทย์แผนไทย
การมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน ระบบเยี่ยมติดตามที่มีประสิทธิภาพ และการใช้ยาสมุนไพรตรีผลา
เพื่อยกระดับคุณภาพการดูแล เพิ่มอัตราการหายขาด ลดการขาดนัด และลดอัตราการกลับเป็นซ้ำอย่างยั่งยืน
วัตถุประสงค์การศึกษา
พัฒนารูปแบบการดูแลรักษาผู้ป่วยวัณโรคในคลินิกวัณโรค โรงพยาบาลกุดชุม จังหวัดยโสธร
เพื่อใช้เป็นแนวทางในการดูแลและรักษาผู้ป่วยวัณโรคตลอดจนเป็นแนวทางในการเฝ้าระวังป้องกันควบคุมโรค
ซึ่งสอดคล้องกับมาตรฐานการควบคุมวัณโรคของประเทศไทยและองค์กรอนามัยโรค (WHO) กำหนดไว้
วิธีการศึกษา
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR)
โดยใช้กรอบแนวคิด PAOR ได้แก่ Plan – Act – Observe – Reflect เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลรักษาผู้ป่วย
วัณโรคในคลินิกวัณโรค โรงพยาบาลกุดชุม จังหวัดยโสธร ระยะเวลาการศึกษา 1 ตุลาคม 2566 ถึง 31 มีนาคม 2568
ในกลุ่มตัวอย่างผู้ป่วยที่มารับบริการคลินิกวัณโรคโรงพยาบาลกุดชุม โดยดำเนินการเป็น 2 รอบของวงจร
PAOR เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ ปรับปรุง และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง
เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล
1. การเก็บข้อมูลเชิงปริมาณ ได้แก่ แบบบันทึกกิจกรรมการให้บริบาลเภสัชกรรมของผู้ป่วย,
แบบบันทึกอุบัติการณ์เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ทางยา, แบบบันทึกติดตามความคลาดเคลื่อนทางยา,
แบบบันทึกติดตามปัญหาจากการใช้ยา
2. การเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพ ได้แก่ แบบคัดกรองอาการสงสัยวัณโรคผ่านระบบ Google Form แบบ
ประเมินความร่วมมือในการใช้ยาสาหรับคนไทย Medication Adherence Scale for Thai (MAST) วิเคราะห์
ข้อมูล โดยใช้สถิติเชิงพรรณนาแสดงจำนวนและร้อยละ และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ สถิติ Paired t-test
เชิงคุณภาพวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์ประเด็นสำคัญ มีรายละเอียดแต่ละขั้นตอนดังนี้
วงรอบที่ 1
1. Plan (วางแผน)
- วางแผนการดำเนินงานร่วมกับทีมสหวิชาชีพและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพื่อกำหนดแนวทางการพัฒนา
รูปแบบการดูแลรักษาผู้ป่วยวัณโรคที่เหมาะสมกับบริบทของคลินิกวัณโรค โรงพยาบาลกุดชุม จังหวัดยโสธร
- ศึกษาเอกสาร วิจัย และแนวปฏิบัติที่เกี่ยวข้อง ทบทวนข้อมูลประวัติการรักษาผู้ป่วยที่มารับบริการ
คลินิกวัณโรค โรงพยาบาลกุดชุม
- วิเคราะห์ปัญหา อุปสรรค และปัจจัยที่ส่งผลต่อการรักษาไม่ต่อเนื่อง การขาดนัด ขาดความร่วมมือใน
การรับประทานยา การกลับเป็นซ้ำ และเฝ้าระวังในกลุ่มเสี่ยงผู้สัมผัสร่วมบ้านผู้ป่วยวัณโรค โดยทีมสหวิชาชีพ
- มีการรักษาด้วยสูตรยารักษาวัณโรคแนวที่หนึ่งตามแนวทางของกระทรวงสาธารณสุข ร่วมกับใช้ยา
สมุนไพรชาชงตรีผลา เพื่อบรรเทาอาการจากพยาธิสภาพของโรค เช่น ไอ มีเสมหะ เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย
- ออกแบบระบบติดตามความร่วมมือในการใช้ยา, ระบบป้องกันอันตรกิริยาระหว่างยา, ระบบติดตาม
อาการไม่พึงประสงค์หลังจากเริ่มเข้าสู่กระบวนการรักษา
