Page 1005 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025
P. 1005
V23
2. Action (ดำเนินการตามแผน)
- ใช้ยาชงตรีผลา เพื่อบรรเทาอาการไอ มีเสมหะร่วมกับการรักษาด้วยยาตามสูตรมาตรฐาน
ในระยะเวลา 2 สัปดาห์แรก ในผู้ที่ไม่มีข้อห้ามใช้หรือแพ้ยา
- เพิ่มข้อมูลยาที่เกิดอันตรกิริยาระหว่างยากับยารักษาวัณโรค เมื่อแพทย์สั่งยาในระบบ HIS แล้วระบบ
ตรวจพบว่า มีความเสี่ยงต่ออันตรกิริยาระหว่างยา จะแจ้งเตือน กลไกการเกิดและระดับความรุนแรง เพื่อให้
แพทย์/เภสัชกร พิจารณาเปลี่ยนยา หรือปรับขนาดยา
- จัดทำแนวทาง Re-Challenge ยารักษาวัณโรค กรณีตับอักเสบและเกิดผื่นแพ้ยา
- ให้การบริบาลทางเภสัชกรรมในผู้ป่วยทุกราย ได้แก่ ให้ความรู้เรื่องยาที่ใช้ในการรักษาวัณโรค
ช่วยให้ผู้ป่วยเข้าใจถึงแผนการรักษาโรควัณโรค ชี้ให้เห็นความสำคัญในการรับประทานยาให้ครบตามแผนการ
รักษา และจัดทำคู่มือการดูแลตนเองสำหรับผู้ป่วยที่ได้รับยารักษาวัณโรค โดยเนื้อหาประกอบด้วย คำแนะนำ
เมื่อได้รับยา อาการข้างเคียงและอาการไม่พึงประสงค์จากยาวัณโรค การป้องกันและแก้ไขอาการข้างเคียง
รวมถึงอาการที่แสดงที่ควรมาพบแพทย์ก่อนถึงวันนัด
3.Observe (สังเกตและติดตามผล)
- ติดตามผลทางห้องปฏิบัติการของผู้ป่วยทุกครั้ง เพื่อใช้ในการตัดสินใจเลือกสูตรยาที่มีประสิทธิภาพ
ในการรักษา
- ติดตามอาการทางคลินิก ประเมินความรุนแรงของอาการไอ โดยใช้แบบประเมิน Leicester Cough
Questionnaire (LCQ) และอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา รวมถึงประเมินความร่วมมือในการใช้ยา
ของผู้ป่วย ตรวจสอบอันตรกิริยาระหว่างยา และติดตามปัญหาความคลาดเคลื่อนทางยา โดยใช้ แบบบันทึก
การประเมินที่พัฒนาขึ้น เพื่อให้สามารถวิเคราะห์ประสิทธิภาพของรูปแบบการดูแลได้อย่างเป็นระบบ
และครบถ้วน
4.Reflect (สะท้อนผล/วิเคราะห์ร่วมกัน)
- ส่งข้อมูลผู้ป่วยวัณโรครายใหม่และกลับเป็นซ้ำแก่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.)
เจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่รับผิดชอบในพื้นที่มีส่วนร่วมในการติดตามและดูแลผู้ป่วยอย่างต่อเนื่องในชุมชน
เช่น ดูแลติดตามกำกับการรับประทานยาโดยตรง (Directly Observe Treatment ; DOT)
- สะท้อนผลการดำเนินงาน ร่วมกับทีมสหวิชาชีพ วิเคราะห์ทบทวนอุบัติการณ์เพื่อแก้ปัญหาเชิงระบบ
พบว่าการให้บริบาลทางเภสัชกรรม และการบูรณาการการรักษาวัณโรคด้วยสูตรยามาตรฐานร่วมกับการใช้ยา
สมุนไพรยาชงตรีผลาบรรเทาไอได้ดี ส่งผลให้ผู้ป่วยมีทัศนคติที่ดีต่อการรักษาอย่างต่อเนื่อง มีความร่วมมือใน
การใช้ยาอยู่ในระดับดีมาก อย่างไรก็ตามยังพบปัญหา การขาดนัด การกลับเป็นซ้ำในผู้ป่วย ควรมีระบบการ
ติดตามเยี่ยมบ้าน และเฝ้าระวังในกลุ่มเสี่ยงผู้สัมผัสร่วมบ้านเพื่อเข้าสู่การรักษา
วงรอบที่ 2
1. Plan (วางแผน)
- วางแผนเพิ่มมาตรการคัดกรองเชิงรุกทั้งในชุมชนและในสถานบริการสาธารณสุข ที่แม่นยำ
และรวดเร็วขึ้น โดยเฉพาะ การเฝ้าระวังในกลุ่มเสี่ยงผู้สัมผัสร่วมบ้านผู้ป่วยวัณโรค เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ
การค้นหาผู้ป่วยวัณโรค
- วางแผนติดตามเยี่ยมบ้านสำหรับผู้ป่วยที่ขาดการติดต่อหรือไม่มาตามนัดและผู้ป่วยที่กลับเป็นซ้ำ

