Page 264 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025

E37

นวัตกรรม บ้านกลางโมเดล 5เสือ ระงับเหตุ สยบคนคลั่ง

นางสาวปาริฉัตร แสนรังค์
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลดงติ้ว จังหวัดนครพนม เขตสุขภาพที่ 8
ประเภท ผลงานนวัตกรรมและสิ่งประดิษฐ์

“คุณเคยเจอคนสติไม่ดีเดินปะปนอยู่บนท้องถนน . หรืออาศัยอยู่ในชุมชนเดียวกับคุณ. และเคยคิดหรือไม่ว่า ...
ถ้าเขาเกิดคลุ้มคลั่งทำร้ายคุณหรือคนที่คุณรัก . ‘คุณจะรับมือสถานการณ์นี้อย่างไร’ ...

ไม่ว่าจะก่อนเกิดเหตุขณะเกิดเหตุและหลังเกิดเหตุ”
ความสำคัญของปัญหาวิจัย

สถานการณ์การเปลี่ยนแปลงด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วในปัจจุบัน
ส่งผลให้สัมพันธภาพในครอบครัวและชุมชนลดลง มีการระบาดของยาเสพติดเพิ่มมากขึ้น ก่อให้เกิดปัญหา
สุขภาพจิตเพิ่มมากขึ้น โดยพบว่าประชากร 1 ใน 5 ของประเทศ มีปัญหาสุขภาพจิต ปัญหาสุขภาพจิต

ไม่ได้ส่งผลกระทบเฉพาะผู้ป่วยเท่านั้น แต่ยังรวมถึงญาติ ผู้ดูแล และบุคคลในสังคม พบว่า ประเทศไทยมีผู้ป่วย
จิตเวชที่มีอาการเริ่มต้นถึงรุนแรง ร้อยละ 14.3 โดยเป็นผู้ป่วยโรคจิตเภทประมาณร้อยละ 0.8 โรคซึมเศร้า
ประมาณร้อยละ 2.8 โรคจิตเภท (Schizophrenia) นับเป็นโรคจิตชนิดที่พบบ่อยที่สุด และพบว่าผู้ป่วยโรคจิต
เวชมีความเสี่ยงสูงต่อการก่อความรุนแรงถึงร้อยละ 20 ปัจจุบันมีเหตุการณ์ก่อความรุนแรงสะเทือนขวัญ

ซึ่งพบได้ตามสื่อต่าง ๆ ความรุนแรงที่เกิดขึ้น ส่วนหนึ่งของผู้ก่อเหตุพบว่าเป็นผู้ป่วยจิตเวชเรื้อรังกลุ่มเสี่ยง
ในประชากรอายุ 18 ปี ขึ้นไป พบปัญหาการก่อความรุนแรง โดยมีปัจจัยที่ทำให้อัตราการก่อความรุนแรง
สูงกว่าปกติ ได้แก่ การขาดยา การไม่ยอมรับการเจ็บป่วย ปัญหาการใช้สารเสพติด ขาดผู้ดูแล รวมถึงขาดการ
ดูแลติดตามอย่างต่อเนื่องและเป็นระบบ

ตำบลบ้านกลาง ซึ่งเป็นพื้นที่รับผิดชอบของ รพ.สต.ดงติ้ว พบผู้ป่วยที่มีปัญหาสุขภาพจิตเพิ่มขึ้น
อย่างต่อเนื่อง จากปี 2565 จนถึงปี 2567 ปัญหาที่พบส่วนใหญ่ ได้แก่ ปัญหาการขาดยา จากปี 2565
ถึงปี 2567 คิดเป็นร้อยละ 4.90 ร้อยละ 7.89 และร้อยละ 11.65 ตามลำดับ ทำให้การรักษาไม่ต่อเนื่อง เสี่ยง
ต่อการก่อปัญหาความรุนแรงต่อตนเองและผู้อื่นได้ เนื่องจากปัญหาหลักที่ทำให้ผู้ป่วยจิตเวชอาการกำเริบ

รุนแรงขึ้นกว่าเดิม อันดับ 1 คือการขาดยา จากสาเหตุ 4 ประการ ได้แก่ 1) ไม่ยอมกินยาเพราะคิดว่าไม่ได้ป่วย
2) กลัวเกิดผลข้างเคียงของยา 3) กลัวจะติดยา และ 4) คิดว่าตนเองหายแล้วทำให้เกิดทีมบูรณาการ
บ้านกลางโมเดล ( 5 เสือ ระงับเหตุ สยบคนคลั่ง ) ซึ่งประกอบด้วย ฝ่ายปกครองในพื้นที่ ตำรวจ อบต.

บ้านกลาง (รถกู้ชีพ) ผู้เสียหาย,ญาติผู้ป่วย,คนในชุมชน และ เจ้าหน้าที่ รพ.สต.ออกร่วมติดตามดูแลกลุ่มผู้ป่วย
จิตเวช ยาเสพติดในชุมชน ซึ่งเน้นหลัก ผู้ป่วยจิตเวช ปัญหาของชุมชน แก้ได้ด้วยชุมชน เพื่อลดผู้ป่วยจิตเวช
กลุ่มสีแดง คลุ้มคลั่ง ในชุมชน ไม่ให้เกิดปัญหาความรุนแรง ที่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อครอบครัวชุมชน
และช่วยเหลือผู้ป่วยให้อยู่ในชุมชนได้อย่างสงบสุข

วัตถุประสงค์การศึกษา

1. เพื่อให้ผู้ป่วยโรคจิตเวช ได้รับการรักษาต่อเนื่อง ลดการป่วยซ้ำและไม่มีพฤติกรรมก่อความรุนแรง
ในชุมชน
2. เพื่อพัฒนารูปแบบ การดูแลผู้ป่วยจิตเวชและยาเสพติดในชุมชนตำบลบ้านกลาง และพื้นที่อำเภอ
เมืองนครพนม โดยกระบวนการ บ้านกลางโมเดล