Page 240 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025
P. 240
E38
ผลของโปรแกรมการบำบัดความคิดและพฤติกรรมต่อพฤติกรรมก้าวร้าว
ของผู้ป่วยติดสารเสพติดแอมเฟตามีนในมินิธัญญารักษ์
โรงพยาบาลคำม่วง อำเภอคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์
ว่าที่ร้อยตรีหญิงกัลยา ตาสา และนายแพทย์ธนธร กานตอาภา
โรงพยาบาลคำม่วง จังหวัดกาฬสินธุ์ เขตสุขภาพที่ 7
ประเภท วิชาการ
ความสำคัญของปัญหาวิจัย
สถานการณ์การแพร่ระบาดของยาเสพติดในประเทศไทยเพิ่มขึ้นอย่างรุนแรงและรวดเร็ว จากผล
การดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในปี พ.ศ. 2567 พบผู้เข้าบำบัดรักษายาเสพติดจำนวน
171,183 คน เพิ่มขึ้นจากปี พ.ศ. 2566 จำนวน 25,586 คน ยาเสพติดที่มีผู้เข้าบำบัดรักษามากที่สุด คือ ยาบ้า
ร้อยละ 78.66 รองลงมา คือ เฮโรอีนร้อยละ 5.19 กัญชาร้อยละ 4.99 ฝิ่นร้อยละ 3.55 และไอซ์ร้อยละ 2.65
ตามลำดับ ในปี พ.ศ. 2563 ถึง พ.ศ. 2565 มีผู้ป่วยจิตเวชจากสารเสพติดที่ก่อความรุนแรงเพิ่มมากขึ้น
จากจำนวน 1,463 คน เป็น 2,782 คน และ 3,527 คน ตามลำดับ
ผู้ติดสารเสพติดแอมเฟตามีนมักมีพฤติกรรมก้าวร้าวรุนแรงที่แสดงออกทั้งทางกายและวาจา ต่อตนเอง
หรือผู้อื่น เช่น ทำร้ายตนเอง ทำร้ายผู้อื่น พูดจาข่มขู่ แสดงท่าทางคุกคาม หรืออาจแสดงพฤติกรรมก้าวร้าวต่อ
ทรัพย์สิน เช่น ทำลายสิ่งของ จุดไฟเผา ฯลฯ พฤติกรรมดังกล่าวเกิดจากฤทธิ์ของแอมเฟตามีนซึ่งเป็น
สารกระตุ้นประสาทกลุ่ม Catecholamines หากใช้ในขนาดสูงอาจคลุ้มคลั่ง ประสาทหลอน และเสียชีวิตได้
และหากใช้ติดต่อกันเป็นเวลานานจะเกิดภาวะสมองติดยา ต้องใช้ยาในปริมาณที่มากขึ้น เมื่อเกิดความอยากยา
และไม่ได้เสพยาจะแสดงพฤติกรรมก้าวร้าวรุนแรง ดังนั้นเมื่อผู้ใช้สารเสพติดมีภาวะสมองติดยา จะมีความคิด
ด้านลบที่บิดเบือนไปจากความจริง หรือไม่สมเหตุสมผล ทำให้การควบคุมตนเองบกพร่อง จึงแสดงพฤติกรรม
ก้าวร้าวออกมา ซึ่งในประเทศไทยพบว่าร้อยละ 92.2 ของผู้ป่วยที่ใช้สารเสพติดแอมเฟตามีนมีพฤติกรรม
ก้าวร้าวรุนแรงต่อครอบครัว
มินิธัญญารักษ์ โรงพยาบาลคำม่วง มีรูปแบบการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพระยะยาว 90 วัน
ที่มีศักยภาพ ช่วยเพิ่มการเข้าถึงบริการสาธารณสุขแบบใกล้บ้าน โดยใช้กระบวนการบำบัดแบบชุมชนบำบัด
(Therapeutic community) ร่วมกับการฟื้นฟูสมรรถภาพทางสายใหม่ (FAST Model) เปิดให้บริการตั้งแต่
เดือนกรกฎาคม ปี พ.ศ. 2566 พบสถิติการเกิดพฤติกรรมก้าวร้าวของผู้เข้ารับการบำบัด มีการทะเลาะวิวาท
50 ครั้ง ทำร้ายร่างกายผู้อื่น 44 ครั้ง ทำร้ายตนเอง 25 ครั้ง และพูดก่อกวน ข่มขู่ 22 ครั้ง ซึ่งมักพบพฤติกรรม
ก้าวร้าวอย่างน้อย 3 ครั้งต่อเดือน และเมื่อติดตามผู้ป่วยอย่างต่อเนื่องในชุมชนภายหลังการบำบัดฟื้นฟู
สมรรถภาพ พบว่าผู้ป่วยร้อยละ 53.92 กลับไปใช้สารเสพติดและมีพฤติกรรมก้าวร้าว และยังพบพฤติกรรม
ก้าวร้าวในบางคนของกลุ่มที่ไม่ได้กลับไปเสพยา จากการทบทวนวรรณกรรม Meta-analysis พบว่าการบำบัด
ความคิดและพฤติกรรม(Cognitive-behavioral therapy : CBT) มีประสิทธิผลในการลดพฤติกรรมก้าวร้าว
