Page 554 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025

L13

ส่วนใหญ่พึ่งพาวิธีป้องกันแบบดั้งเดิมคือการใช้น้ำมันเครื่องหรือจาระบีทาก่อนทำงาน ซึ่งอาจก่อให้เกิด

การระคายเคืองผิว ด้วยความจำเป็นเร่งด่วนในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ป้องกันและรักษาโรคน้ำกัดมือหรือเท้าที่มี
ประสิทธิภาพ ปลอดภัย และเข้าถึงได้ง่าย การศึกษานี้จึงมุ่งพัฒนาผลิตภัณฑ์ขี้ผึ้งจากสารสกัดทองพันชั่ง
เพื่อเป็นทางเลือกที่ยั่งยืน สอดคล้องกับวิถีชีวิตชุมชน และส่งเสริมการใช้สมุนไพรท้องถิ่น อันจะช่วยยกระดับ

คุณภาพชีวิตของเกษตรกร กลุ่มอาชีพที่สัมผัสน้ำ และประชาชนทั่วไปที่ประสบปัญหาในช่วงอุทกภัย

วัตถุประสงค์การศึกษา
1. เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรป้องกันและรักษาน้ำกัดมือหรือเท้าจากทองพันชั่ง

2. เพื่อศึกษาความพึงพอใจต่อผลิตภัณฑ์ขี้ผึ้งสารสกัดทองพันชั่งเปรียบเทียบกับยาทิงเจอร์ทองพันชั่ง

วิธีการศึกษา
เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Method Research) โดย การพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรป้องกัน
และรักษาน้ำกัดมือหรือเท้าจากทองพันชั่ง เป็นการวิจัยแบบทดลอง (Experimental Research) ส่วนการศึกษา

ประสิทธิผลและความพึงพอใจต่อผลิตภัณฑ์ขี้ผึ้งสารสกัดทองพันชั่งเปรียบเทียบกับยาทิงเจอร์ทองพันชั่ง
เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลอง (Quasi-Experimental Research)

ผลการศึกษา

ผลการพัฒนาผลิตภัณฑ์
1. การตรวจสอบคุณภาพสมุนไพร

การพิสูจน์เอกลักษณ์ของสมุนไพร โดยทดสอบเบื้องต้น (Preliminary Test) โดยวิธี Borntrager’s
reaction พบว่าชั้น ethyl acetate เกิดสีส้ม แสดงว่ามีสารสำคัญกลุ่ม quinone (Anthraquinone และ
Naphthoquinones) โดย Naphthoquinones เป็นกลุ่มของสารสำคัญในการออกฤทธิ์ของทองพันชั่ง

2. การเตรียมผลิตภัณฑ์ทิงเจอร์และขี้ผึ้งสารสกัดทองพันชั่ง
ผลิตภัณฑ์ขี้ผึ้งสารสกัดทองพันชั่งที่เตรียมได้มีลักษณะเนื้อขี้ผึ้งสีเขียวขี้ม้า มีความมัน ส่วนยาทิงเจอร์
ทองพันชั่งมีลักษณะเป็นของเหลวสีเขียวเข้ม

3. การพิสูจน์ความปลอดภัย :
จากการทดสอบการรอดชีวิต พบว่าสารสกัดทองพันชั่งที่ระดับความเข้มข้นต่างๆ กัน ไม่มีผลทำให้
จำนวนของ skin cell fibroblast ลดลง

4. การประเมินประสิทธิผลของผลิตภัณฑ์
จากการทดลองใช้ผลิตภัณฑ์ขี้ผึ้งในกลุ่มผู้ป่วยโรคน้ำกัดมือหรือเท้า จำนวน 30 คน ซึ่งแบ่งเป็นโรคน้ำกัดมือ

หรือเท้า ระยะที่ 1 จำนวน 16 คน ระยะที่ 2 จำนวน 14 คน พบว่าผู้ป่วยระยะที่ 1 มีค่าเฉลี่ยผลการรักษา
จากผลิตภัณฑ์ขี้ผึ้งอยู่ที่ 2.44 + 1.55 (ดีขึ้นมาก) ในขณะที่ยาทิงเจอร์มีค่าเฉลี่ยที่ 1.93 + 1.64 (ดีขึ้นปานกลาง)
ส่วนผู้ป่วยระยะที่ 2 มีค่าเฉลี่ยผลการรักษาจากผลิตภัณฑ์ขี้ผึ้งอยู่ที่ 2.07 + 1.00 (ดีขึ้นปานกลาง) ในขณะที่

ยาทิงเจอร์มีค่าเฉลี่ยที่ 1.92 + 1.30 (ดีขึ้นปานกลาง)
ผลการศึกษาความพึงพอใจ

การศึกษาความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์ขี้ผึ้งสารสกัดทองพันชั่งเปรียบเทียบกับยาทิงเจอร์ทองพันชั่ง
ซึ่งเป็นยามาตรฐานในบัญชียาหลักแห่งชาติ ในกลุ่มผู้ป่วยโรคน้ำกัดมือหรือเท้าในชุมชน จำนวน 30 คน พบว่า
ผลิตภัณฑ์ขี้ผึ้งสารสกัดทองพันชั่งได้คะแนนเป็นค่าเฉลี่ยรวมทั้งหมด เท่ากับ 4.63 + 0.60 (มากที่สุด) สูงกว่า

ยาทิงเจอร์ทองพันชั่ง ที่มีค่าเฉลี่ยรวมทั้งหมด 3.59 + 1.09 (มาก) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05)