Page 550 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025
P. 550
L9
การพัฒนาระบบกระจายยาสมุนไพร เพื่อยกระดับการเข้าถึงยาสมุนไพร ระดับเขตสุขภาพ
เภสัชกรหญิงชวัลวลัย เมฆสวัสดิชัย
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสระบุรี เขตสุขภาพที่ 4
ประเภท นวัตกรรมและสิ่งประดิษฐ์
ความสำคัญของปัญหาวิจัย
แผนแม่บทแห่งชาติว่าด้วยการพัฒนาสมุนไพร ฉบับที่ 1 พ.ศ. 2560 – 2564 ครอบคลุมการพัฒนา
สมุนไพร ตั้งแต่ ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ เพื่อให้ประเทศไทย เป็นประเทศ ส่งออกวัตถุดิบสมุนไพรคุณภาพ
และผลิตสมุนไพรชั้นนำของ ภูมิภาคอาเซียน และมูลค่าของวัตถุดิบสมุนไพรและผลิตภัณฑ์ สมุนไพร
ภายในประเทศเพิ่มขึ้นอย่างน้อย 1 เท่าตัว ซึ่งทุกภาค ส่วนจะต้องสนับสนุนให้เกิดการผลิตสมุนไพรที่มีมาตรฐาน
มี คุณภาพ สร้างมูลค่าเพิ่ม เกิดความเชื่อมั่น และเพิ่มขีดความ สามารถในการแข่งขันของสมุนไพรในตลาดทั้งใน
และต่าง ประเทศอย่างต่อเนื่องและเป็นระบบ (1) ในอีก 20 ปีข้างหน้า ต้องมีการบริหารการขับเคลื่อนสมุนไพร
เพื่อเศรษฐกิจ ภาย ใต้ห่วงโซ่แห่งคุณค่าอย่างครบวงจร ได้แก่ หาตลาดและลูกค้า (Potential Demand),
กลยุทธ์และนโยบาย (Strategy and Policy), การวิจัยพัฒนาและเทคโนโลยี (R & D and technology),
บุคลากรเทคโนโลยีการผลิต (Production Technology Staff), การบังคับใช้กฎหมาย (regulation)
และภาวะการตลาด (marketability) รวมทั้งการสร้างอภัยภูเบศร์ บิสสิเนส โมเดล (Abhaibhubejhr
Business Model) เป็นต้นแบบการยกระดับธุรกิจสู่สากล โดยการเชื่อมโยงร่วม กับเครือข่ายเมืองสมุนไพร
ทั่วประเทศ มีผลที่คาดว่าจะได้รับ คือ สมุนไพรไทยสามารถพัฒนาศักยภาพให้เป็นที่ยอมรับและใช้ประโยชน์ได้
อย่างเต็มศักยภาพ (2) เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงบริการด้านการแพทย์แผนปัจจุบันควบคู่กับการแพทย์แผนไทย
พัฒนาคุณภาพและมาตรฐานของผลิตภัณฑ์สมุนไพร ตั้งแต่ ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ นั้น สำหรับต้นน้ำ ได้แก่
การพัฒนา แหล่งปลูกสมุนไพรที่มีคุณภาพและส่งเสริมให้เกษตรกรปลูก พืชสมุนไพรจำหน่ายทั้งในประเทศ
และต่างประเทศ กลางน้ำ ได้แก่ พัฒนาโรงงานผลิตยาสมุนไพรให้มีมาตรฐาน และปลาย น้ำ ได้แก่ ส่งเสริม
และจำหน่ายผลิตภัณฑ์ออกสู่ตลาดทั้งในประเทศและต่างประเทศ มุ่งเน้นและพัฒนาคุณภาพงานวิจัย
ทางด้านผลิตภัณฑ์สมุนไพรให้มีมาตรฐานในระดับสากล การพัฒนาศักยภาพบุคลากรด้านการแพทย์แผนไทย
และแพทย์ แผนปัจจุบัน ให้มีความรู้เกี่ยวกับการแพทย์แผนไทยให้มาก ยิ่งขึ้น จะช่วยลดการนำเข้ายา
จากต่างประเทศได้ ด้วยองค์ ความรู้การแพทย์แผนไทยเป็นความรู้ทางการแพทย์ดั้งเดิม ของชาติมีพื้นฐาน
ปรัชญาของการรักษาบำบัดผู้ป่วยที่แตกต่าง จากปรัชญาและการวิเคราะห์ของการแพทย์แผนปัจจุบัน
อย่างมาก กล่าวคือ ระบบการแพทย์ดั้งเดิมมักจะมุ่งเน้นการวิเคราะห์โรคและความเจ็บป่วยจากหลายระบบ
พร้อมกัน (3) เขตสุขภาพที่ 4 มีนโยบายและสนับสนุนยาสมุนไพร ให้หน่วยบริการสาธารณสุขทุกแห่ง ส่งเสริม
การใช้ยาสมุนไพรให้หน่วยบริการทุกแห่ง จังหวัดสระบุรีในฐานะผู้ประสานระดับเขต และเป็น 1 ใน 16 จังหวัด
เมืองสมุนไพร ระดับเขตสุขภาพที่ 4 ขับเคลื่อนรูปแบบการสนับสนุนยาสมุนไพร ตั้งแต่ ปี 2565 จนถึงปัจจุบัน
เพื่อศึกษาและประเมินผลการดำเนินการโดยการศึกษาทบทวนข้อมูล รวมทั้งประเมินผลเพื่อจัดทำข้อเสนอ
เชิงนโยบายต่อไป
วัตถุประสงค์การศึกษา
1. เพื่อศึกษาบริบท สถานการณ์และนโยบายการใช้ยาสมุนไพร
2. เพื่อศึกษาและประเมินผลกระบวนการพัฒนาระบบการกระจายยาสมุนไพร

