Page 698 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025

P30

การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยส่องกล้องลำไส้ใหญ่แบบวันเดียวกลับโดยการมีส่วนร่วม

ของชุมชน โรงพยาบาลอำนาจเจริญ

คุณพัชรีภรณ์ พงศ์วศิน, คุณสมคิด พรมน้อย และคณะ
โรงพยาบาลอำนาจเจริญ เขตสุขภาพที่ 10

ประเภท ผลงานทางวิชาการ

ความสำคัญของปัญหาวิจัย
มะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักเป็นปัญหาสำคัญระดับโลก WHO พบผู้ป่วยใหม่ 1.93 ล้านราย

(ปี 2563)ไทยพบอุบัติการณ์ 15.5 ต่อแสนประชากรและการส่องกล้องสามารถลดอัตราตายร้อยละ 60-70 รพ.
อำนาจเจริญเป็นรพ.ระดับ S แห่งเดียวที่ให้บริการส่องกล้อง ODS แต่พบปัญหาผู้ป่วยไม่มาตามนัดสูงถึง
ร้อยละ 35.6 ทำให้สูญเสียต้นทุนการเตรียมผู้ป่วยเฉลี่ย 2,500 บาทต่อราย จึงได้พัฒนานวัตกรรม "รูปแบบการ
ดูแลผู้ป่วยส่องกล้องลำไส้ใหญ่แบบวันเดียวกลับโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน" โดยบูรณาการความร่วมมือ
ระหว่างโรงพยาบาล อสม.และอปท.เพื่อลดอุปสรรคด้านการเดินทางการเข้าถึงบริการ

วัตถุประสงค์การศึกษา
เพื่อศึกษาปัจจัยการไม่มาตามนัดของผู้ป่วยส่องกล้องลำไส้ใหญ่แบบวันเดียวกลับ พัฒนารูปแบบ
การพยาบาลแบบบูรณาการโดยชุมชนมีส่วนร่วม และประเมินประสิทธิผลของรูปแบบที่พัฒนาขึ้น

วิธีการศึกษา
การวิจัยและพัฒนา (Research and Development: R&D) ร่วมกับการวิจัยเชิงปฏิบัติการ

แบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยส่องกล้องลำไส้ใหญ่
แบบวันเดียวกลับ จำนวน 440 ราย เก็บข้อมูลระหว่างกรกฎาคม 2566 - ตุลาคม 2567 โดยใช้แบบสอบถาม
การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม แบ่งเป็น 3 ระยะ ดังนี้
ระยะที่ 1: การวิเคราะห์สถานการณ์ (Situation Analysis) การวิเคราะห์สถานการณ์ผู้ป่วยไม่มา
ตามนัดผ่าตัด ใช้รูปแบบการศึกษาแบบผสมผสาน ประกอบด้วยการศึกษาเชิงปริมาณโดยวิเคราะห์ข้อมูล
ย้อนหลัง 1 ปี (กรกฎาคม 2565 - มิถุนายน 2566) จากผู้ป่วยทั้งหมด 240 ราย พบว่ามีผู้ไม่มาตามนัด 85 ราย
ส่งผลให้สูญเสียงบประมาณในการเตรียมผ่าตัดถึง 212,500 บาท การศึกษาเชิงคุณภาพใช้วิธีสัมภาษณ์เชิงลึก

ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องรวม 40 ราย แบ่งเป็นผู้ป่วยที่ไม่มาตามนัด 15 ราย (คัดเลือกแบบเจาะจง) อสม. 15 ราย
(ตัวแทนจาก 7 อำเภอ) และบุคลากรทางการแพทย์ 10 ราย จากการวิเคราะห์พบสาเหตุหลักของการไม่มาตาม
นัด คือ ค่าเดินทาง (49.4%), ค่าจ้างผู้ดูแล (41.2%), ไม่มีรถ (29.4%)
ระยะที่ 2: การพัฒนารูปแบบการพยาบาล (Nursing Model Development) ประชุม
เชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม : รพ. อสม. อปท., พัฒนาแนวทางการดำเนินงานร่วมกัน, ทดลองนำร่อง 1
อำเภอ และพัฒนารูปแบบ 3 องค์ประกอบ: 1)ระบบการติดตามและดูแลโดย อสม.ภายใต้การสนับสนุนของ
พยาบาล :คัดกรองประเมินความพร้อมผู้ป่วยตามแนวทางการพยาบาล,ติดตามเยี่ยมบ้านก่อนวันนัด

เพื่อประเมินความพร้อม ให้ความรู้ และลดความวิตกกังวล,เป็นตัวแทนญาติพาผู้ป่วยมารับบริการและดูแล
ตลอดกระบวนการและประสานงานกับทีมสุขภาพและครอบครัว 2)การสนับสนุนโดย อปท.จัดระบบรถรับส่ง
ผู้ป่วยตามแผนการดูแล สนับสนุนค่าใช้จ่ายในการเดินทางตามความจำเป็นและสนับสนุนทรัพยากรในการดูแล
ต่อเนื่องในชุมชน 3) การจัดบริการเชิงรุกใน รพ.ชุมชน : จัดตั้งหน่วยเตรียมความพร้อมก่อนส่องกล้อง
ในพื้นที่,พัฒนาศักยภาพทีมสุขภาพและสร้างระบบส่งต่อและการดูแลต่อเนื่องที่มีประสิทธิภาพ