Page 850 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025

V11

การพัฒนาระบบการดูแลรักษาวัณโรคด้วยระบบยาระยะสั้นแบบมีพี่เลี้ยง (DOTS)

อย่างมีส่วนร่วมจากชุมชน โดยใช้ LINE Official Account โรงพยาบาลเวียงแหง

นายปณต อัศววิวัฒน์พงศ์ นางสาวทิวาพร ทองอินทร์ และนางสาวอนงค์ สายผาบ
โรงพยาบาลเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่ เขตสุขภาพที่ 1
ประเภท วิชาการ

ความสำคัญของปัญหาวิจัย

วัณโรคเป็นโรคติดเชื้อและเป็นโรคติดต่อที่เป็นปัญหาทางสาธารณสุขที่สำคัญของโลกและประเทศไทย
โดยหัวใจของการรักษาวัณโรคองค์การอนามัยโลกจัดให้ประเทศไทยอยู่ในกลุ่ม 22 ประเทศที่มีปัญหาวัณโรคสูง

ตั้งแต่ปีพ.ศ.2541 โดยมีอุบัติการณ์ (Incidence) คิดเป็นประมาณร้อยละ 80 ของผู้ป่วยทั่วโลก

และจากรายงานขององค์การอนามัย โดย Global Tuberculosis Report 2015 พบว่าอัตราความสำเร็จ
ในการรักษาผู้ป่วยวัณโรค (Treatment Success Rate) อยู่ที่ร้อยละ 81 ซึ่งยังไม่บรรลุตามเป้าหมายร้อยละ 90

โดยสาเหตุที่สำคัญของการรักษาล้มเหลวคือการที่ผู้ป่วยวัณโรคไม่ให้ความร่วมมือในการรับประทานยา
อย่างสม่ำเสมอ จึงทำให้เกิดการดื้อยาของเชื้อวัณโรค และรักษาไม่สำเร็จได้

โรงพยาบาลเวียงแหงได้ดำเนินการให้บริการคลินิกวัณโรคทุกวันจันทร์ พบว่ามีจำนวนผู้ป่วยวัณโรค

ที่เข้ารับการรักษาเฉลี่ยปีละ 20 ราย ในปีงบประมาณ 2565 อัตราความสำเร็จในการรักษาอยู่ที่ร้อยละ 65.21
อัตราการเสียชีวิตและขาดยาอยู่ที่ร้อยละ 17.39 และในปีงบประมาณ 2566 การดำเนินงานของโรงพยาบาล

เวียงแหงพบปัญหาสำคัญคือ ผู้ป่วยวัณโรคปอดรับประทานยาไม่สม่ำเสมอ จนก่อให้เกิดปัญหาเชื้อวัณโรคดื้อยา

จำนวน 4 ราย และต้องปรับสูตรยาที่ใช้ในการรักษา แต่ผู้ป่วยก็ยังไม่ให้ความร่วมมือในการรับประทาน ซึ่งเสี่ยง
ต่อการที่จะเกิดเชื้อดื้อยาหลายขนาน (MDR-TB) และเชื้อดื้อยาหลายขนานชนิดรุนแรงมาก (XDR-TB) ต่อไปได้

โดยระบบการดูแลรักษาวัณโรคด้วยระบบยาระยะสั้นแบบมีพี่เลี้ยง (DOTS) นั้นจึงมีความสำคัญอย่างมาก
ที่จะช่วยให้ผู้ป่วยรับประทานยาสม่ำเสมอ แต่ยังขาดรูปแบบการดำเนินงานที่ชัดเจน และขาดเทคโนโลยี

สนับสนุนการดำเนินงาน เพื่อประสิทธิภาพและลดภาระงานของบุคลากรการแพทย์ ดังนั้น ผู้วิจัย

จึงมีความสนใจที่จะพัฒนาระบบ DOTS ยาผู้ป่วยวัณโรคอย่างมีส่วนร่วมจากชุมชน โดยใช้ LINE Official Account

วัตถุประสงค์การศึกษา

1. เพื่อพัฒนาระบบการดูแลรักษาวัณโรคด้วยระบบยาระยะสั้นแบบมีพี่เลี้ยง (DOTS) โดยใช้
LINE Official Account สนับสนุน

2. เพื่อให้ผู้ป่วยติดเชื้อวัณโรคดื้อยารับประทานยาอย่างสม่ำเสมอ

วิธีการศึกษา

การศึกษานี้ เป็นงานวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ในช่วงในช่วงเดือนมกราคม 2566
ถึงมิถุนายน 2567 ภายใต้แนวคิด Ecological Model และ Shared Decision Making เก็บข้อมูลโดย