Page 877 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025

W17

การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในชุมชนของอำเภอท่าสองยาง

นางพิศมัย ใจถาวร และนางทับทิม ปุกเปียง

โรงพยาบาลท่าสองยาง จังหวัดตาก เขตสุขภาพที่ 2
ประเภท วิชาการ

ความสำคัญของปัญหาวิจัย
โรคหลอดเลือดสมองเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิต หรือพิการ ทั่วโลกมีจำนวนผู้ป่วยด้วยโรค
หลอดเลือดสมอง 80 ล้านคน ส่งผลให้เกิดความพิการ 50 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 62.5 สำหรับประเทศไทย
จากรายงานข้อมูลย้อนหลัง 5 ปี ของกองยุทธศาสตร์และแผนงาน กระทรวงสาธารณสุข พบว่า จำนวนผู้ป่วย

โรคหลอดเลือดสมอง ตั้งแต่ปี 2556 – 2560 มีแนวโน้มสูงขึ้น โดยในปี 2559 พบผู้ป่วย 293,463 รายในปี
2560 พบผู้ป่วย 304,807 ราย มีจำนวนผู้เสียชีวิตปีละประมาณ 30,000 และปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญในการเกิดโรค
ได้แก่ โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน ภาวะโรคหัวใจ ไขมันในเลือดสูง สูบบุหรี่ ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
เป็นต้น ซึ่งการเจ็บป่วยด้วยโรคหลอดเลือดสมองส่งผลกระทบต่อผู้ป่วย ครอบครัว ต่อภาระของระบบบริการ

สุขภาพ องค์การอนามัยโรคมุ่งเน้นการแก้ไขปัญหาโดยการสร้างความตระหนักในการป้องกันในกลุ่มเสี่ยง การ
เข้าถึงบริการสุขภาพ และการควบคุมโรค
จังหวัดตากมีอุบัติการณ์โรคหลอดเลือดสมอง ในปี 2563–2565 จำนวน 390, 467 และ 530
ตามลำดับ ซึ่งมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น อำเภอท่าสองยางมีบริบทพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่สูง และประชากรร้อยละ 90

เป็นชาวเขาเผ่าปะกาเกอะญอ โรงพยาบาลท่าสองยางเป็นโรงพยาบาลชุมชน ระดับ M2 ในปี 2563 - 2565
มีผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง จำนวน 44, 67 และ 45 ตามลำดับ จากการทบทวน พบว่าการเข้าถึงบริการช้า
กว่า 3 ชั่วโมง คิดเป็นร้อยละ 60 (26 ราย) , 68.65 (46 ราย) และ 66.67 (30 ราย) ประวัติมีโรคประจำตัว

เบาหวานหรือความดันโลหิตสูง ร้อยละ 27.23 (12 ราย) , 53.73 (36 ราย) และ 46.67 (21 ราย)
จากการวิเคราะห์ปัญหามีการขาดยาหรือรักษาไม่ต่อเนื่อง ร้อยละ 58.33 (7 ราย) , 75 (27 ราย) และ 61.90
(13 ราย) โดยเฉพาะกลุ่มที่อยู่ไกลในพื้นที่สูงและเป็นชนปะกาเกอะญอ ซึ่งจากการทบทวนอุบัติการณ์
การเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ใน 3 ปีย้อนหลัง ตำบลแม่สองเป็นที่มีอุบัติการณ์สูงสุด

วัตถุประสงค์การศึกษา

1. เพื่อพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในชุมชนของอำเภอท่าสองยาง
2. เพื่อประเมินผลการใช้รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในชุมชนในชุมชน
ของอำเภอท่าสองยาง

วิธีการศึกษา
รูปแบบการวิจัยเป็นวิจัยและพัฒนา(Research and Development ) กลุ่มตัวอย่าง แบ่งเป็น 2 กลุ่ม

1. ประชากรที่เป็นกลุ่มเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ประกอบด้วยผู้ป่วยเบาหวาน ความดันโลหิต
สูงที่ขาดยา กลุ่มสงสัยป่วยโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงที่ไม่มารับการรักษาที่โรงพยาบาล ในช่วงปี 2565
จำนวน 200 คน ใน 4 ชุมชนของตำบลแม่สองที่พบว่ามีผู้ป่วยขาดยา และกลุ่มสงสัยป่วยไม่มารับการรักษา
2. ประชากรสำหรับร่วมพัฒนารูปแบบ รวม 35 คน ประกอบด้วย

1) ผู้ป่วย 16 คน
2) อาสาสมัครสาธารณสุข 8 คน
3) ผู้นำชุมชน รวมถึงองค์การบริหารส่วนตำบล 8 คน
4) เจ้าหน้าที่สาธารณสุข จำนวน 3 คน