Page 175 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025

D7

การพัฒนาการกระตุ้นพัฒนาการด้วยการสร้างวินัยเชิงบวกโดยครอบครัวมีส่วนร่วม (Triple-P)

ตำบลศรีภูมิ อำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์

นางสาวอัญชลีพร ปาโส

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านศรีภูมิ จังหวัดบุรีรัมย์ เขตสุขภาพที่ 9
ประเภท วิชาการ

ความสำคัญของปัญหา
เด็กคืออนาคตของชาติ การที่เด็กจะเจริญเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่ดีได้นั้น การปูพื้นฐานในช่วงแรกของชีวิต
เป็นสิ่งที่สำคัญโดยเฉพาะพัฒนาการทางด้านสมอง การที่เด็กที่มีพัฒนาการที่ดี จะส่งผลให้เกิดกระบวนการ
เรียนรู้และปรับตัวได้ดี มีความยืดหยุ่น สามารถใช้ชีวิตอยู่ในสังคมได้ดีกว่าเด็กที่มีพัฒนาการที่ล่าช้า พัฒนาการ

ของเด็กปฐมวัยจึงเป็นช่วงวัยที่สำคัญที่สุดในการสร้างรากฐานของชีวิตและจิตใจ เริ่มตังแต่แรกเกิดจนถึงอายุ 5 ปี
มีความสำคัญต่อการพัฒนาสู่การเป็นผู้ใหญ่ที่มีความสมบูรณ์ พัฒนาการที่ผิดปกติจะส่งผลกระทบต่อการเสียโอกาส
ที่จะมีพัฒนาการก้าวหน้าตามวัย ทำให้เป็นภาระต่อครอบครัวและสังคม ผู้ปกครองคือผู้ที่อยู่ใกล้ชิดกับเด็ก
มากที่สุด เป็นผู้ช่วยในการดูแลเลี้ยงดูเด็กให้เจริญเติบโตแข็งแรงตามวัยทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ ผู้ปกครอง

จึงมีบทบาทที่สำคัญมากในการส่งเสริมพัฒนาการของเด็กในช่วงวัยแรกของชีวิต (สิทธิพงศ์ ปาปะกัง, 2565)
กระทรวงสาธารณสุข (2560) พัฒนาระบบการเฝ้าระวังและคัดกรองพัฒนาการเด็กปฐมวัยด้วย
เครื่องมือเฝ้าระวังและส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย (Developmental Surveillance and Promotion
Manual; DSPM) เพื่อส่งเสริมให้พ่อแม่ผู้ปกครองเฝ้าระวังและส่งเสริมพัฒนาการเด็กด้วยตนเองจากการอ่าน

เล่มคู่มือและบุคลากรสาธารณสุขคัดกรองพัฒนาการเด็กในช่วงอายุ 9, 18, 30 และ 42 เดือน ที่มารับวัคซีน
(DSPM 1) หากสงสัยพัฒนาการล่าช้า จะให้ความรู้ในการกระตุ้นพัฒนาการและติดตามประเมินช้า 1 เดือน
(DSPM 2) หากยังพบพัฒนาการล่าช้า จะส่งต่อเพื่อรับการกระตุ้นพัฒนาการด้วยเครื่องมือ Thai Early

Developmental Assessment for Intervention (TEDA4I) ที่โรงพยาบาลชุมชนใกล้บ้าน เมื่อสุ่มสำรวจ
พัฒนาการเด็กโดยกรมอนามัย ในปี 2560 ด้วยเครื่องมือ DSPM พบว่า เด็กพัฒนาการสมวัยเพิ่มขึ้นเป็น
ร้อยละ 78.20 สงสัยล่าช้า ร้อยละ 21.80 ส่วนผลสำรวจในปี 2561 พบพ่อแม่ผู้ปกครองใช้เล่ม คู่มือ DSPM
เพียงร้อยละ 32.90 เท่านั้น การประเมินผลระบบบริการปกติด้วยการศึกษาเชิงคุณภาพ พบว่า พ่อแม่
ผู้ปกครองไม่ร่วมมือในการพาเด็กมาติดตามส่งเสริมและกระตุ้นพัฒนาการและสะท้อนว่าเกิดจาก

การที่ผู้ปกครองไม่เชื่อว่าบุตรหลานมีพัฒนาการล่าช้าจึงไม่นำเด็กเข้าสู่ระบบการดูแลรักษา
เมื่อทบทวนหลักฐานสนับสนุนทางวิชาการพบว่า ผู้ที่มีส่วนสำคัญที่สุดในการส่งเสริมพัฒนาการและ
ความฉลาดทางอารมณ์ในเด็กปฐมวัย คือ พ่อแม่ผู้ปกครองหรือผู้เลี้ยงดูเด็ก แต่ด้วยสภาพสังคมและเศรษฐกิจ

ปัจจุบันที่พ่อแม่ผู้ปกครองต้องทำงานนอกบ้านทำให้มีเวลาในการดูแลเด็กน้อยลง การพัฒนานวัตกรรมเพื่อช่วย
เสริมพลังพ่อแม่ผู้ปกครองในการส่งเสริมพัฒนาการและความฉลาดทางอารมณ์จึงเป็นองค์ประกอบสำคัญ
ในการแก้ปัญหานี้ผู้วิจัยจึงสนใจศึกษาการพัฒนาการกระตุ้นพัฒนาการด้วยการสร้างวินัยเชิงบวกโดยครอบครัว
มีส่วนร่วม (Triple-P) ตำบลศรีภูมิ อำเภอกระสัง จังหวัดบุรีรัมย์ เพื่อให้ผู้ปกครองใช้เป็นแนวทางในดูแล

ส่งเสริมพัฒนาการบุตรหลานรวมถึงสร้างวินัยและการสื่อสารทางบวก และให้เด็กปฐมวัยมีพัฒนาการที่ดีซึ่งจะ
ส่งผลให้เด็กเติบโตอยู่ในสังคมได้อย่างมีคุณภาพ