Page 241 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025
P. 241
E14
ประสิทธิผลของโปรแกรมสร้างความเข้มแข็งทางใจที่มีต่อความเข้มแข็งทางใจ
ภาวะซึมเศร้าและความคิดฆ่าตัวตายในวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้า
ในพื้นที่อำเภอพญาเม็งราย จังหวัดเชียงราย
Effectiveness of the mental strength building program on resilience,
depression and suicidal ideation in depressed teenagers
in PhayaMengrai District. Chiang Rai Province
นางสาวอมรรัตน์ ปินคำ และนางสาวนริฌา สายยืด
โรงพยาบาลพญาเม็งราย จังหวัดเชียงราย เขตสุขภาพที่ 1
ประเภทผลงาน นวัตกรรมและสิ่งประดิษฐ์
บทคัดย่อ
โครงการวิจัยประสิทธิผลของโปรแกรมสร้างความเข้มแข็งทางใจที่มีต่อความเข้มแข็งทางใจ
ภาวะซึมเศร้าและความคิดฆ่าตัวตายในวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้าในพื้นที่อำเภอพญาเม็งราย จังหวัดเชียงราย
นี้เป็นวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมสร้างความเข้มแข็งทางใจที่มีต่อความเข้มแข็ง
ทางใจ ภาวะซึมเศร้าและความคิดฆ่าตัวตายในวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้าที่เข้ามารับการรักษาในคลินิกจิตเวช
และยาเสพติดโรงพยาบาลพญาเม็งราย กลุ่มตัวอย่างจำนวน 20 คน เป็นนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา ที่ศึกษา
ในโรงเรียนมัธยมเขตพื้นที่อำเภอพญาเม็งรายจังหวัดเชียงราย โดยแบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 10 ราย
และกลุ่มควบคุมจำนวน 10 ราย กลุ่มตัวอย่างเลือกแบบเจาะจง ดำเนินการระหว่างเดือน ตุลาคม 2567 –
มีนาคม 2568 จากนั้นดำเนินการตามโปรแกรมการสร้างความเข้มแข็งทางใจที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้นโดยใช้กรอบ
แนวคิดโปรแกรมการสร้างความเข้มแข็งทางจิตใจ เป็นโปรแกรมสำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาประกอบด้วย
กิจกรรมที่ให้ ความรู้ 4 กิจกรรม และใช้วิธีการให้คำปรึกษารายบุคคล สะท้อนปัญหาประสบการณ์ของตนเอง
(Self-reflection) ในการเผชิญปัญหา และแก้ไขปัญหา (Problem based-learning : PBL) รวมถึงการสร้าง
ผังความคิด (concept mapping) โดยมีกิจกรรม 4 ครั้ง ดังนี้ ครั้งที่ 1 รู้สึกดีกับตนเอง การฝึกคิดทางบวก
การมองคุณค่าในตนเอง ครั้งที่ 2 การจัดการชีวิตได้ เข้าใจอารมณ์และความเครียด จัดการปัญหาที่เหมาะสม
เพิ่มความเชื่อมั่นในตนเอง ครั้งที่ 3 ฝึกทักษะการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับคนรอบข้าง เรียนรู้การจัดการความ
ขัดแย้งที่เหมาะสมและเรียนรู้ภาวะซึมเศร้า ครั้งที่ 4 เรียนรู้การตั้งเป้าหมายในชีวิต เรียนรู้เป้าหมายในการแก้ไข
ปัญหา การจัดการอารมณ์ทางบวก ใช้ระยะเวลา 4 เดือน จึงวัดความเข้มแข็งทางใจซ้ำ กลุ่มทดลอง
มีความเข้มแข็งทางใจเพิ่มขึ้น มีภาวะซึมเศร้าและความคิดฆ่าตัวตายลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
เมื่อเปรียบเทียบก่อนและหลังการเข้าร่วมโปรแกรม เมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม โปรแกรมสร้างความเข้มแข็ง
ทางใจจึงมีประสิทธิผลในการส่งเสริมสุขภาพจิตของวัยรุ่นที่มีภาวะซึมเศร้าได้อย่างชัดเจน
บทนำ
จากสถานการณ์ปัญหาผู้ป่วยที่มีภาวะซึมเศร้าในวัยรุ่น เข้ามารับการรักษาในโรงพยาบาลพญาเม็งราย
จังหวัดเชียงราย ปีงบประมาณ 2562-2565 พบว่ามีผู้ป่วยซึมเศร้าวัยรุ่นจำนวน ห29, 55 และ 62 ราย
ตามลำดับ (สถิติผู้มารับบริการรพ.พญาเม็งราย) มีเด็กวัยรุ่นที่พยายามฆ่าตัวตายจำนวน 15 รายและฆ่าตัวตาย
สำเร็จจำนวน 2 ราย (จากรายงาน DS506 ผู้พยายามฆ่าตัวตายและฆ่าตัวตายสำเร็จ รพ.พญาเม็งราย, 2567)
จะเห็นว่าสถานการณ์โรคซึมเศร้าในวัยรุ่นทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ รูปแบบการทำงานเดิมเป็นแบบเชิงรับ
เมื่อวิเคราะห์สถานการณ์การฆ่าตัวตายสำเร็จพบว่าเป็นเด็กวัยรุ่นที่ไม่ได้รับการคัดกรองและไม่ได้เข้าถึง
