Page 471 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025

J19

พัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดต้อกระจกในโรงพยาบาลทั่วไป

ที่ไม่มีหอผู้ป่วยในจักษุ โรงพยาบาลภูเขียวเฉลิมพระเกียรติ อ้าเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ

นายสุจินต์ หมอดี
โรงพยาบาลภูเขียวเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดชัยภูมิ เขตสุขภาพที่ 9

ประเภท วิชาการ

ความส้าคัญของปัญหา

ข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุขพบว่า ในปี พ.ศ. 2568 ประเทศไทยเป็นสังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์
จากประชากรไทยทั งหมดจ านวน 65.97 ล้านคน ในจ านวนนี เป็นผู้สูงอายุ 60 ปีขึ นไป จ านวน 14.4 ล้านคน

หรือเพิ่มขึ นเกินร้อยละ 20 ของประชากรทั งหมด จากรายงานการประเมินและคัดกรองสุขภาพจ าแนกตาม
ความสามารถในการท ากิจวัตรประจ าวันของผู้สูงอายุ โดยกระทรวงสาธารณสุข ผ่านระบบคลังข้อมูล

ด้านการแพทย์และสุขภาพ (Health Data Center : HDC) พบว่า ผู้สูงอายุจะมีสาเหตุการเสียชีวิตการพลัดตก

หกล้ม เป็นอันดับต้น ๆ อีกหนึ่งปัจจัยที่ท าให้เกี่ยวข้องกับการพลัดตกหกล้ม ก็คือ การมีปัญหาสุขภาพทาง
สายตา เช่น สายตาพร่ามัว เลือนราง จนถึงขั นมืดบอด จากการเกิดโรคทางสายตา อันเกิดจากความเสื่อมโทรม

ของร่างกายตามวัย

โรคต้อกระจก เกิดจากความเสื่อมของโปรตีน ซึ่งเป็นองค์ประกอบของเลนส์ตา ท าให้เลนส์ตาขุ่นและ
แข็งขึ น ถือเป็นโรคที่มีจ านวนผู้ป่วยมากที่เข้ามารับการรักษามากเป็นอันดับ 1 ของแผนกจักษุวิทยา

โรงพยาบาลภูเขียวเฉลิมพระเกียรติ จากสถิติของผู้ป่วยที่มารับการรักษาในปี พ.ศ.2565 - 2567 พบว่ามีผู้ป่วย

โรคต้อกระจกที่ควรได้รับการผ่าตัดต้อกระจกและใส่เลนส์แก้วตาเทียม จ านวน 787 คน 1,216 คน และ 1,526 คน
ตามล าดับ จากแนวโน้มของผู้ป่วยที่มีมากขึ นปีทุกปี ส่งผลให้ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 นี ในช่วงครึ่งปีแรก

ของปีงบประมาณ ตั งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2567 - 31 มีนาคม พ.ศ. 2568 มีผู้เข้ารับบริการจ านวนมากถึง
1,206 คน ได้รับการวินิจฉัยเป็นโรคต้อกระจกที่ควรได้รับการผ่าตัด จ านวน 698 คน แยกเป็นผู้ป่วยต้อกระจก

ชนิดบอด (Blinding Cataract) จ านวน 391 คน ผู้ป่วยต้อกระจกชนิดเรือนลาง (Low Vision) จ านวน 307 คน

ซึ่งผู้ป่วยส่วนใหญ่ ร้อยละ 90 เป็นผู้สูงอายุที่มีอายุตั งแต่ 60 ปีขึ นไป
โรงพยาบาลภูเขียวเฉลิมพระเกียรติ เป็นโรงพยาบาลทั่วไป ขนาด 324 เตียง ที่มีจักษุแพทย์ และมี

ศักยภาพในการผ่าตัดรักษาโรคต้อกระจก ซึ่งนอกจากจะดูแลผู้ป่วยที่มีปัญหาทางสายตาในเขตพื นที่อ าเภอ
ภูเขียวแล้ว ยังให้บริการดูแลผู้ป่วยที่มีปัญหาทางสายตาในเขตพื นที่อ าเภอใกล้เคียงที่ไม่มีจักษุแพทย์ด้วย

แต่เนื่องจากโรงพยาบาลภูเขียวเฉลิมพระเกียรติ ไม่มีหอผู้ป่วย ที่รับผู้ป่วยเฉพาะทางจักษุไว้ดูแลในโรงพยาบาล

จึงประสบกับปัญหาเรื่องการบริหารจัดการเตียงส าหรับรองรับผู้ป่วยไว้เพื่อผ่าตัดต้อกระจกเรื่อยมา ผู้ป่วยที่นัด
มาผ่าตัดต้องกระจายไปนอนรักษาตามหอผู้ป่วยในต่าง ๆ ที่มีเตียงว่าง ท าให้เกิดข้อจ ากัดในการนัดผู้ป่วยมาท า

การผ่าตัด หากหอผู้ป่วยในอื่น ๆ มีจ านวนผู้ป่วยแผนกตัวเองที่รับไว้ดูแลเกินภาระงานและอัตราก าลัง

(เตียงเต็ม) บางครั งอาจต้องเลื่อนนัดผู้ป่วยที่เตรียมตัวมาผ่าตัดต้อกระจกออกไปก่อน อีกทั งปัญหาอื่น ๆ เช่น
ปัญหาของเรื่องการขาดอัตราก าลังของพยาบาลที่ดูแลผู้ป่วยในตึก ปัญหาของพยาบาลผู้ดูแลในแต่ละหอผู้ป่วย