Page 474 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025
P. 474
J22
การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยที่มีปัญหาโรคเปลือกตาจากต่อมไขมันเปลือกตาอุดตัน
นางนิตยา โฉมชู และนายพิทยา สัจจารักษ์
โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช จังหวัดนครศรีธรรมราช เขตสุขภาพที่ 11
ประเภท วิชาการ
ความส้าคัญของปัญหาวิจัย
ภาวะต่อมไขมันเปลือกตาอุดตัน เป็นหนึ่งในสาเหตุภาวะทางตาที่พบบ่อยที่สุด โดยปัจจัยเสี่ยงของ
ภาวะต่อมไขมันเปลือกตาอุดตัน ได้แก่ อายุ โดยผู้ที่มีอายุมากกว่า 40 ปีขึ นไป มักพบโรคนี ได้บ่อยขึ น เนื่องจาก
การท างานของต่อมไขมันลดลงตามอายุ มีการศึกษาพบว่า อายุที่เพิ่มขึ นท าให้ระดับความรุนแรงของต่อมไขมัน
เปลือกตาอุดตันเพิ่มขึ น (Tulsyan, Gupta & Agrawal., 2021) ความถี่และระยะเวลาการใส่คอนแทคเลนส์
การแต่งหน้ารอบดวงตา โดยเฉพาะการใช้อายไลเนอร์หรือมาสคาร่าที่กันน า การใช้อายแชร์โดว์ อาจท าให้เกิด
การอุดตันของต่อมไขมัน (Farid, Kim, Spina & Chen., 2024) นอกจากนี ยังพบมากในกลุ่มผู้หญิงช่วงวัยหมด
ประจ าเดือน ความดันโลหิตสูง เบาหวาน และระดับไขมันในเลือด เป็นปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับภาวะ
ต่อมไขมันเปลือกตาอุดตันเช่นเดียวกัน (Tulsyan, Gupta & Agrawal., 2021) และในกลุ่มผู้ชายมีโอกาสเสี่ยง
ที่จะมีภาวะต่อมไขมันเปลือกตาอุดตันมากกว่าผู้หญิง (Hassanzadeh et al., 2021) เนื่องมาจากผู้ชาย
มักท างานในสภาพแวดล้อมที่แห้งหรือมีฝุ่นละอองมาก ท าให้เกิดการระเหยของน าตาเร็วขึ น และกระตุ้นให้เกิด
การอักเสบของเปลือกตา นอกจากนี ยังพบว่า ปัจจุบันมีการใช้คอมพิวเตอร์ สมาร์ทโฟน หรือแท็บเล็ต
เป็นเวลานาน ท าให้การกระพริบตาลดลง ส่งผลต่อการหลั่งไขมันจากต่อม มีโรคประจ าตัว ได้แก่ โรคภูมิแพ้
โรคผิวหนังบางชนิด โรคข้ออักเสบ และโรคต่อมไร้ท่อ เป็นปัจจัยเสี่ยงที่ท าให้เกิดโรคนี และยาบางชนิด เช่น
ยาคุมก าเนิด ยาแก้แพ้ ยาต้านเศร้า และยาบางชนิดที่ใช้รักษาโรคหัวใจ อาจมีผลข้างเคียงท าให้เกิดโรคนี
ได้เช่นเดียวกัน
โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช เป็นโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ มีแผนพัฒนาการดูแลเรื่องตา
สู่ความเป็นเลิศ ในปี 2570 จากข้อมูลสถิติจ านวนผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาด้วยภาวะต่อมไขมันเปลือกตาอุดตัน
ห้องตรวจตา แผนกผู้ป่วยนอก ย้อนหลัง 3 ปี (2564 - 2566) พบว่ามีจ านวนเพิ่มขึ นอย่างต่อเนื่อง 325, 330
และ 701 ราย ตามล าดับ (รายงานสถิติจ านวนผู้ป่วยแผนกจักษุวิทยา, 2567) จากการทบทวนพบว่า พยาบาล
แต่ละคนมีวิธีการดูแลที่แตกต่างกันไปตามประสบการณ์ จากการวิเคราะห์พบประเด็นปัญหาส าคัญ
คือสมรรถนะในการปฏิบัติงาน และไม่มีแนวปฏิบัติการพยาบาลที่เป็นมาตรฐานเดียวกันส าหรับผู้ป่วยที่มีปัญหา
โรคต่อมไขมันเปลือกตาอุดตัน ส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยของผู้ป่วย และเพิ่มคุณภาพการดูแลผู้ป่วย
ลดภาวะแทรกซ้อน เช่น ท าให้สูญเสียการมองเห็น ท าให้คุณภาพชีวิตลดลง เป็นต้น และเพิ่มค่าใช้จ่าย
ในการรักษา เนื่องจากผู้ป่วยจะต้องกลับมารับการรักษาซ า ท าให้เกิดค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ น
การทบทวนวรรณกรรมพบว่าการมีแนวปฏิบัติการพยาบาลที่ชัดเจนส าหรับผู้ป่วยที่มีปัญหาโรคต่อมไขมัน
เปลือกตาอุดตัน สามารถเพิ่มคุณภาพการดูแล ลดภาวะแทรกซ้อน โดยใช้แนวคิดPDSA และการมีส่วนร่วม
ของสหสาขาวิชาชีพ เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ดีกับผู้ป่วยกลุ่มโรคดังกล่าว
