Page 101 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025
P. 101
B36
การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการเพื่อให้คำปรึกษาทางพันธุกรรมสำหรับผู้ป่วยมะเร็ง
ในคลินิกมะเร็ง โรงพยาบาลสุรินทร์
นางธิยา นุสายรัมย์, สุจิตรา สิริพิริยะ และคณะ
โรงพยาบาลสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ เขตสุขภาพที่ 9
ประเภท นวัตกรรมและสิ่งประดิษฐ์
ความสำคัญของปัญหา
โรคมะเร็งเต้านมเป็นหนึ่งในโรคมะเร็งที่พบได้บ่อยที่สุดในเพศหญิงทั้งในระดับโลกและในประเทศไทย
โดยข้อมูลจากปี พ.ศ. 2563 พบว่าอัตราการเกิดโรคมะเร็งเต้านมในเพศหญิง 37.8 คนต่อประชากร 100,000 คน
และมีอัตราการเสียชีวิตอยู่ที่ 12.7 คนต่อประชากร 100,000 คน (Global Cancer Observatory, 2021)
โรคมะเร็งส่วนใหญ่เกิดขึ้นแบบประปราย (sporadic cancer) และไม่สามารถคาดการณ์ล่วงหน้าได้ อย่างไรก็ตาม
การถ่ายทอดทางพันธุกรรม (hereditary cancer) สามารถประเมินความเสี่ยงได้ล่วงหน้า โดยเฉพาะในกลุ่ม
มะเร็งเต้านมและมะเร็งรังไข่ที่เกี่ยวข้องกับพันธุกรรม (Hereditary Breast and Ovarian Cancer: HBOC)
การกลายพันธุ์ของยีนที่เกี่ยวข้องกับโรคมะเร็ง พบมากที่สุดคือ Breast Cancer Susceptibility Gene 1
(BRCA1) และ Breast Cancer Susceptibility Gene 2 (BRCA2) ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่เพิ่มความเสี่ยงของการ
เกิดโรคมะเร็งเต้านมและรังไข่ในผู้ที่มีการกลายพันธุ์ของยีนดังกล่าว ผู้ที่มียีน BRCA1 หรือ BRCA2 ผิดปกติ
มีโอกาสเป็นมะเร็งเต้านมสูงถึงร้อยละ 80.0 และมะเร็งรังไข่ในช่วงร้อยละ 15.0-40.0 ในขณะที่ประชากรทั่วไป
มีความเสี่ยงต่อมะเร็งเต้านมร้อยละ 12.0 และมะเร็งรังไข่ร้อยละ 1.4 เท่านั้น (National Cancer Institute, 2022)
ความก้าวหน้าในด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทางการแพทย์ โดยเฉพาะการตรวจวิเคราะห์
ทางพันธุกรรม (genetic testing) และการให้คำปรึกษาทางพันธุกรรม (genetic counseling) ได้เข้ามา
มีบทบาทสำคัญในการประเมินความเสี่ยง วางแผนการรักษา และติดตามผลการดูแลผู้ป่วยมะเร็ง โดยเฉพาะ
ในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงจากพันธุกรรม การให้คำปรึกษาทางพันธุกรรมอย่างเป็นระบบ จึงมีความสำคัญ ทั้งในด้าน
กระบวนการคัดกรอง การให้ข้อมูลการส่งตรวจวิเคราะห์ และการสนับสนุนด้านจิตสังคมของผู้ป่วยและ
ครอบครัว อย่างไรก็ตาม โรงพยาบาลสุรินทร์ยังมีข้อจำกัดหลายประการ ทั้งจำนวนผู้รับบริการที่มีจำนวนมาก
ผู้ป่วยขาดความรู้เกี่ยวกับการตรวจหายีนกลายพันธุ์ ขาดบุคลากรผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทาง และรูปแบบการ
ให้บริการที่ยังไม่เป็นระบบ ส่งผลให้ผู้ป่วย บางรายขาดโอกาสเข้าถึงบริการที่จำเป็น การพัฒนารูปแบบการ
บริหารจัดการเพื่อให้คำปรึกษาทางพันธุกรรมในคลินิกมะเร็ง โรงพยาบาลสุรินทร์ จึงเป็นแนวทางที่มีความ
จำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการ ลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงการดูแลรักษา และส่งเสริม
คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งในระยะยาว
