Page 605 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025
P. 605
N15
การเสริมสร้างความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง
(Enhancing Rational Drug Use Literacy in Patients with Chronic Kidney Disease)
ดร.ภญ. ณีรนันท์ วีระพล
โรงพยาบาลแสวงหา จังหวัดอ่างทอง เขตสุขภาพที่ 4
ประเภทวิชาการ
ความสำคัญของปัญหาวิจัย
การใช้ยาที่ไม่เหมาะสมในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังอาจทำให้เกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาผู้ป่วย
โรคไตเรื้อรังมักได้รับยาหลายชนิดเพื่อรักษาโรคร่วมต่าง ๆ รวมถึงภาวะแทรกซ้อนที่เกิดขึ้นเนื่องจาก
ความบกพร่องในการทำงานของไต ทั้งจากยาที่ผู้ป่วยหาซื้อมารับประทานเอง ซึ่งอาจก่อผลเสียหรืออันตราย
(1)
ต่อไตของผู้ป่วย เพื่อการใช้ยาอย่างเหมาะสมทั้งในด้านประสิทธิภาพและความปลอดภัย เภสัชกรมีบทบาท
สำคัญด้านการส่งเสริม และจัดการการใช้ยาให้เหมาะสม ในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังผ่านการบริบาลทางเภสัชกรรม
การค้นหาปัญหาที่เกิดการใช้ยา (Drug relate problem; DRPs) ตั้งแต่แรกรับผู้ป่วยเข้ามารักษาใน
โรงพยาบาล จนกระทั่งผู้ป่วยถูกจำหน่ายออกจากโรงพยาบาล ประเด็นสำคัญที่จะต้องดำเนินการ ตรวจสอบ
และจัดการเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการใช้ยาที่ไม่เหมาะสม คือ การใช้ยาในขนาดที่ไม่เหมาะสมและจากการใช้ยาที่
(2)
มีข้อห้ามใช้ ซึ่งเป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นเมื่อผู้ป่วยเข้ามารับการรักษาในโรงพยาบาล แต่สิ่งสำคัญในการดูแล
ตนเองของผู้ป่วยเมื่ออยู่ที่บ้านคือการเลือกใช้ยาได้อย่างเหมาะสมโดยใช้การพัฒนาความรอบรู้ด้านการใช้ยา
อย่างสมเหตุผล (Rational drug use literacy) การเสริมสร้างความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลใน
ผู้ป่วยโรคไตนั้นจัดทำขึ้นเพื่อประเมินความรอบรู้ด้านการใช้ยาในผู้ป่วยโรคไตเนื่องจากผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง
มีการใช้ยาหลายชนิดและการบริหารยาซับซ้อน ผู้ป่วยต้องมีความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผล
จึงจะสามารถปฏิบัติตามคำแนะนำในการใช้ยา การที่ผู้ป่วยมีความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลต่ำ
มีความสัมพันธ์กับผลลัพธ์ทางสุขภาพที่ไม่ดี เช่น ผลลัพธ์ทางคลินิกที่ไม่ดี ไตเสื่อมอย่างรวดเร็ว โรงพยาบาล
แสวงหามีผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ต้องดูแลรักษานอกจากจะมีการพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังแล้วยังมี
แนวคิดที่จะส่งเสริมและประเมินความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในผู้ป่วยกลุ่มนี้เพื่อให้ผู้ป่วยโรคไต
เรื้อรังสามารถดูแลตนเอง เลือกใช้ยาได้เหมาะสม และยังดูแลคนรอบข้างได้
วัตถุประสงค์การศึกษา
เพื่อเปรียบเทียบคะแนนความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลก่อนและหลังการทำกิจกรรม
เสริมสร้างความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง
เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์ทางคลินิกของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังก่อนและหลังการทำกิจกรรมเสริมสร้าง
ความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผล
วิธีการศึกษา
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi experimental research) ชนิด One group pretest– posttest
design เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยคะแนนความรอบรู้ด้านการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังก่อนและหลัง
