Page 727 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025
P. 727
R1
“การผ่าตัดรักษาเนื้องอกและมะเร็งกระดูกบริเวณข้อเข่าโดยใช้กระดูกบริจาคหรือกระดูก
ตนเองร่วมกับข้อเข่าเทียมและแผ่นรองข้อชนิดหนา”
นายแพทย์ธเนศ ภู่ศิริภิญโญ
โรงพยาบาลขอนแก่น เขตสุขภาพที่ 7
ประเภท นวัตกรรมและสิ่งประดิษฐ์
ความสำคัญของปัญหาวิจัย
เนื้องอกกระดูกไม่ว่าจะเป็นในกลุ่มเนื้องอกชนิดที่ไม่ใช่มะเร็งแต่มีความรุนแรง (aggressive benign bone
tumor) มะเร็งกระดูกปฐมภูมิ (primary bone sarcoma) หรือ มะเร็งกระดูกทุติยภูมิ (Bone metastasis)
บริเวณกระดูกข้อเข่า ซึ่งได้แก่ ตำแหน่งกระดูกต้นขาส่วนปลาย (distal femur) และกระดูกแข้งส่วนต้น
(proximal tibia) พบได้ค่อนข้างบ่อย และในปัจจุบันการผ่าตัดรักษาแบบเก็บรยางค์สามารถทำได้มากกว่า
95%ดังนั้นผู้ป่วยจำเป็นที่จะต้องได้รับการผ่าตัดรักษาโดยการตัดเนื้องอกกระดูกออกทั้งหมด และหลังจากตัด
เนื้องอกออกหมดแล้วก็จำเป็นที่จะต้องมีการบูรณะใหม่ทดแทนกระดูกส่วนที่ตัดออกไปเพื่อให้รยางค์นั้นยังคง
ทำหน้าที่อยู่ได้ โดยตัวเลือกในการบูรณะใหม่ทดแทนสามารถแบ่งได้ออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ได้แก่ 1.) การบูรณะ
ใหม่ทดแทนโดยใช้โครงสร้างทางชีวภาพ (Biologic reconstruction) เช่น กระดูกบริจาคจากผู้บริจาคอวัยวะ
(Allograft) และกระดูกตนเองที่ผ่านกระบวนการทำลายเซลล์มะเร็งและนำกลับมาใช้ใหม่ (Autograft
recycle) 2.) การบูรณะใหม่ทดแทนโดยใช้วัสดุที่ไม่ใช่โครงสร้างทางชีวภาพ (Non-Biologic reconstruction)
เช่น การใช้ข้อเทียมที่ทำมาจากโลหะผสม (Endoprosthesis reconstruction) เป็นต้น
เนื่องจากระบบสิทธิ์เบิกจ่ายการรักษาพยาบาลในประเทศไทย หากเลือกการสร้างใหม่ทดแทนด้วยการ
ใช้ข้อเทียมที่ทำมาจากโลหะผสม (Endoprosthesis reconstruction) หรือการใช้ผิวข้อที่สามารถยึดตรึงกันได้
(Hinged prosthesis) นั้น ผู้ป่วยจะต้องมีส่วนเกินค่ารักษาพยาบาลจำนวนมาก ซึ่งมีผู้ป่วยจำนวนมากที่ไม่มี
กำลังทรัพย์พอที่จะชำระส่วนเกินของค่าอุปกรณ์ผ่าตัดได้ เพื่อแก้ไขปัญหานี้ ทีมศัลยแพทย์ออร์โธปิดิกส์
โรงพยาบาลขอนแก่นจึงได้พัฒนานวัตกรรมเทคนิคการผ่าตัดใหม่เพื่อช่วยเหลือผู้ป่วย โดยใช้กระดูกบริจาคจาก
ผู้บริจาคอวัยวะหรือกระดูกตนเองที่ผ่านกระบวนการทำลายเซลล์มะเร็งและนำกลับมาใช้ใหม่ ร่วมกับการ
เปลี่ยนผิวข้อเทียมที่เรียกว่า Allograft/Autograft recycling Prosthesis Composite (APC) และเรื่องความ
มั่นคงของข้อเข่าจะเลือกใช้แผ่นรองข้อเทียมชนิดหนา (constrained polyethylene liner) มาแทนผิวข้อที่
สามารถยึดตรึงกันได้ (hinged prosthesis) ซึ่งให้ความมั่งคงของข้อเข่าได้ดีระดับหนึ่งเช่นกัน โดยที่ไม่มี
ส่วนเกินที่ผู้ป่วยต้องชำระเพิ่มเติมเลย เนื่องจากสามารถเบิกจ่ายได้ตามสิทธิ์การรักษาทั้งหมด อีกทั้งยังช่วยลด
ต้นทุนการรักษาในระยะยาว เพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร และช่วยให้ผู้ป่วยสามารถกลับมาดำเนินชีวิตได้
ใกล้เคียงปกติมากที่สุด
วัตถุประสงค์การศึกษา
1. เพื่อศึกษาผลการรักษาของการใช้ กระดูกบริจาคและกระดูกตนเองร่วมกับข้อเทียมและแผ่นรองข้อชนิด
หนา หลังจากตัดเนื้องอกกระดูกบริเวณข้อเข่า
2. เพื่อศึกษาวิธีการผ่าตัดทดแทนกระดูกข้อเข่าแบบใหม่ หลังจากตัดกระดูกที่เป็นเนื้องอกออก
3. เพื่อศึกษาแนวทางการผ่าตัดสร้างข้อเข่าใหม่ที่เหมาะสม ในผู้ป่วยที่ถูกตัดกระดูกที่เป็นเนื้องอก
บริเวณข้อเข่าออก
