Page 397 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025

H15

ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้ป่วยเบาหวานวัยทำงาน

โรงพยาบาลแก่งคอย จังหวัดสระบุรี

นางสาวธีราพร แจ้งชะไว นางสาวสุพิชชา หน่อสูงเนิน และคณะ
โรงพยาบาลแก่งคอย จังหวัดสระบุรี เขตสุขภาพที่ 4
ประเภท วิชาการ

ความสำคัญของปัญหาวิจัย
โรคเบาหวานกับสุขภาพช่องปาก โดยเฉพาะโรคปริทันต์อักเสบมีความสัมพันธ์กันในรูปแบบสองทิศทาง
จึงควรได้รับการควบคุมปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรคร่วมกัน โดยเฉพาะการกินอาหารที่มีน้ำตาลสูง และการสูบบุหรี่

ในผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมปัจจัยเสี่ยงและระดับน้ำตาลในเลือดไม่ดี จากผลการสำรวจสภาวะสุขภาพช่องปาก
ระดับประเทศครั้งที่ 9 ในปี พ.ศ. 2566 พบว่ากลุ่มอายุ 35-44 ปี มีสภาวะปริทันต์ คือ มีหินน้ำลาย ร้อยละ 10.5,
มีหินน้ำลายและเลือดออก ร้อยละ 51.8 มีสภาวะปริทันต์อักเสบรุนแรงคือมีร่องลึกปริทันต์ 4 มิลลิเมตรขึ้นไป
ร้อยละ 32.6 มีฟันผุที่ไม่ได้รับการรักษาร้อยละ 52.9 และจากผลการตรวจคัดกรองสภาวะสุขภาพช่องปากผู้ป่วย

เบาหวานของฝ่ายทันตกรรมโรงพยาบาลแก่งคอย ในปี 2567 จำนวน 950 คน พบว่ามีผู้ป่วยที่มีปัญหาสภาวะ
ปริทันต์ คือมีหินน้ำลายมากที่สุดจำนวน 757 ราย ร้อยละ 79.6 โรคปริทันต์อักเสบรุนแรงจำนวน 51 ราย
ร้อยละ 5.3 มีฟันผุที่ไม่ได้รับการรักษาจำนวน 374 ราย ร้อยละ 39.3
จากปัญหาดังกล่าวส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยทั้งในด้านการรับประทานอาหาร ปัญหาด้าน

อารมณ์และตัดสินใจ และการสูญเสียฟัน ซึ่งมีสาเหตุมาจากอาการปวดฟัน ฟันโยก การมีเหงือกบวม และโรคฟันผุ
นอกจากนี้ปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ อายุ ระดับการศึกษา รายได้ครอบครัว ระยะเวลาการเป็นโรค ระดับน้ำตาลในเลือด
การได้รับข้อมูลข่าวสาร การเข้ารับบริการทันตกรรม ยังมีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตในมิติสุขภาพช่องปาก

และพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากอีกด้วย
จากข้อมูลสภาพปัญหาดังกล่าวข้างต้น ทำให้ผู้ศึกษามีความสนใจศึกษาว่าผู้ป่วยเบาหวานวัยทำงาน
โรงพยาบาลแก่งคอย มีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากเป็นอย่างไร และปัจจัยใดที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรม
การดูแลสุขภาพช่องปาก เพื่อนำข้อมูลที่ได้รับไปใช้ประโยชน์ในการคัดกรองพฤติกรรมเสี่ยงในการดูแลสุขภาพช่อง
ปาก และเป็นแนวทางในการพัฒนารูปแบบการส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากวัยทำงาน เพื่อลดอัตรา

เสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนของโรคในช่องปาก และเพื่อการมีสุขภาพช่องปากที่ดีต่อไป

วัตถุประสงค์การศึกษา
1. เพื่อศึกษาพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้ป่วยเบาหวานวัยทำงาน โรงพยาบาลแก่งคอย
จังหวัดสระบุรี

2. เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้ป่วยเบาหวาน
วัยทำงาน โรงพยาบาลแก่งคอย จังหวัดสระบุรี

วิธีการศึกษา
การศึกษาครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงพรรณนา
1. ประชากรและกลุ่มตัวอย่าง

- ประชากร คือ บุคคลที่มีอายุ 18 – 59 ปี และได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์แล้วว่า เป็นเบาหวานชนิดที่ 2
ในโรงพยาบาลแก่งคอย จำนวน 1,145 คน
- กลุ่มตัวอย่าง คือ บุคคลที่มีอายุ 18 – 59 ปี และได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์แล้วว่าเป็นเบาหวานชนิดที่ 2
ในโรงพยาบาลแก่งคอย จำนวน 100 คน