Page 282 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025
P. 282
F7
แนวทางการป้องกันการคลอดก่อนกำหนดในหญิงตั้งครรภ์ที่มีประวัติคลอดก่อนกำหนด
เครือข่ายอำเภอปราณบุรี
นางสาวจารีรัตน์ ชูทอง และคณะ
โรงพยาบาลปราณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เขตสุขภาพที่ 5
ประเภท วิชาการ
ความสำคัญของปัญหา
ทารกแรกเกิดที่มีอายุครรภ์น้อยกว่า 37 สัปดาห์ เรียกว่า ทารกเกิดก่อนกำหนด อันตรายของเด็ก
คลอดก่อนกำหนด อันดับแรก คือ “เสียชีวิต” เด็กคลอดก่อนกำหนดมีโอกาสเสียชีวิตสูงมาก รวมถึงยังมีโอกาส
ที่จะพบภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ได้แก่ ปอดทำงานไม่ดี มีภาวะเลือดออกในสมอง มีภาวะเลือดออกในลำไส้
ต่อมาจะมีปัญหาเรื่องตัวเหลือง เนื่องจากตับมีขนาดเล็ก มีภาวะเลือดจาง และมีโอกาสติดเชื้อได้ง่าย
ซึ่งหลังจากผ่านจุดนี้ก็ยังพบภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ ที่อาจเกิดจากการรักษา กรณีที่พบได้บ่อยคือ ตาบอด
เพราะเด็กกลุ่มนี้จะได้รับออกซิเจนเป็นเวลานานซึ่งมีผลกับตา ทำให้มีโอกาสตาบอดได้และในระยะยาวมีโอกาส
เสียชีวิตและพบภาวะแทรกซ้อน ทำให้ทารก มีความพิการในช่วงหลังคลอด อาจจะพบปัญหาคือเจริญเติบโต
ได้ช้า เพราะเด็กกลุ่มนี้จะตัวเล็ก ทารกคลอดก่อนกำหนดน้ำหนักตัวน้อย อวัยวะทำงานได้ไม่ดีเท่าเด็กทั่วไป
เวลาโตขึ้นก็อาจจะเป็นโรคต่างๆ เช่น เบาหวาน ไขมันสูง โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง อัมพฤกษ์ จึงมีโอกาสที่
จะเสียชีวิตหรือทุพพลภาพได้มากกว่าคนปกติทั่วไป
“ภาวะคลอดก่อนกำหนดอาจเกิดได้กับหญิงตั้งครรภ์ทุกคน แต่ถ้ามีภาวะเสี่ยงอาจเป็นสาเหตุให้เกิด
ภาวะคลอดก่อนกำหนดมากขึ้น เช่น การเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด (Spontaneous preterm) พบได้ร้อย
ละ 40 -45 จากรายงานการคลอด โรงพยาบาลปราณบุรี ปี 2565 – 2566 พบร้อยละหญิงไทยคลอดก่อน
กำหนด 2.90 (4/138 ราย) และ 3.57 (4/112 ราย) สาเหตุเกิดจาก ความตระหนักรู้ของหญิงตั้งครรภ์และ
ครอบครัว ตลอดจนการเข้าถึงบริการที่ล่าช้า
วัตถุประสงค์การศึกษา
1. เพื่อให้หญิงตั้งครรภ์ที่มีประวัติคลอดก่อนกำหนดสามารถตั้งครรภ์จนครบกำหนดคลอด
2. เพื่อให้มี “อสม. คู่ครรภ์” ดูแลหญิงตั้งครรภ์ที่มีประวัติคลอดก่อนกำหนด
3. เพื่อให้หญิงตั้งครรภ์ที่มีประวัติคลอดก่อนกำหนด สามารถเข้าถึงบริการได้รวดเร็ว ปลอดภัย
และเกิดภาวะแทรกซ้อนจากการคลอดก่อนกำหนดน้อยที่สุด
วิธีการศึกษา
1. จัดตั้งทีมผู้รับผิดชอบ ระดับอำเภอ
2. ประชุมทีม ร่วมกับ คณะกรรมการงานอนามัยแม่และเด็ก ระดับอำเภอ เพื่อกำหนดกลุ่มเป้าหมาย
คือ หญิงตั้งครรภ์ที่ประวัติการคลอดก่อนกำหนด เป็นการประสานความร่วมมือระหว่างหน่วยงานสาธารณสุข
(โรงพยาบาล, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 7 แห่ง และ องค์การบริหารส่วนตำบลวังก์พง) ร่วมกำหนด
แนวทางปฏิบัติร่วมกัน
