Page 615 - Best Practice Oral Presentation SP Sharing2025

N25

เสมหะดีมีชัยไปกว่าครึ่ง: จุดเริ่มต้นสำคัญในการจัดการเชื้อดื้อยา

นางเสาวรัตน์ ดีแก่ นางสาวสะคราญทิพย์ และคณะ
1
1
โรงพยาบาลสุรินทร์ เขตสุขภาพที่ 9

ประเภท วิชาการ

ความสำคัญของปัญหาวิจัย
การเก็บสิ่งส่งตรวจอย่างถูกต้องถือเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการจัดการเชื้อดื้อยาและการวินิจฉัยโรคติดเชื้อ

โดยเฉพาะในระบบทางเดินหายใจ ตัวอย่างเสมหะมักปนเปื้อนน้ำลายหรือเชื้อประจำถิ่น ส่งผลให้การเพาะเชื้อ

ไม่ได้ผลลัพธ์ที่แท้จริง และอาจนำไปสู่การใช้ยาต้านจุลชีพที่ไม่จำเป็น เกิดเชื้อดื้อยาโดยไม่ตั้งใจ ทั้งยังสิ้นเปลือง
ทรัพยากรทางห้องปฏิบัติการ ห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยาคลินิก โรงพยาบาลสุรินทร์ ร่วมกับคณะกรรมการ

Rational Laboratory Use (RLU) จึงได้พัฒนาแนวทางการคัดกรองและปฏิเสธเสมหะที่ไม่เหมาะสม เพื่อให้

ได้ตัวอย่างที่มีคุณภาพ ช่วยให้แพทย์สามารถวินิจฉัยและเลือกใช้ยาที่เหมาะสมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

วัตถุประสงค์การศึกษา

เพื่อศึกษาผลของมาตรการปฏิเสธสิ่งส่งตรวจที่ไม่เหมาะสมของตัวอย่างเพาะเชื้อประเภทเสมหะ
ของผู้ป่วยที่ส่งตรวจเพาะเชื้อที่ห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยาคลินิก กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์ โรงพยาบาลสุรินทร์

วิธีการศึกษา
1. ศึกษาผลการปฏิเสธสิ่งส่งตรวจที่ไม่เหมาะสมของตัวอย่างเพาะเชื้อประเภทเสมหะ ตั้งแต่วันที่

1 พฤษภาคม 2567 ถึง 31 ธันวาคม 2567

2. ศึกษาโดยการเก็บรวบรวมข้อมูลย้อนหลังในผู้ป่วยที่ส่งตัวอย่างเพาะเชื้อประเภทเสมหะตั้งแต่วันที่

1 พฤษภาคม 2566 ถึง 31 ธันวาคม 2566 ซึ่งเป็นช่วงก่อนมีมาตรการปฏิเสธสิ่งส่งตรวจที่ไม่เหมาะสม

เปรียบเทียบกัน

ผลการศึกษา

ผลเพาะเชื้อจากเสมหะก่อนมีมาตรการปฏิเสธสิ่งส่งตรวจที่ไม่เหมาะสมในระหว่างวันที่ 1 พฤษภาคม
2566 ถึง 31 ธันวาคม 2566 พบว่ามีการส่งเพาะเชื้อจากเสมหะทั้งหมด 6,050 ตัวอย่าง ในจำนวนนี้พบว่า ไม่มี

เชื้อเจริญเติบโต (No growth) จำนวน 763 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 12.6 มีเชื้อเจริญเป็นเชื้อประจำถิ่น

(Normal flora) 2,388 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 39.5 และพบว่ามีเชื้อก่อโรคเจริญ 2,899 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อย
ละ 47.9 เปรียบเทียบกับข้อมูลหลังมีมาตรการปฏิเสธสิ่งส่งตรวจที่ไม่เหมาะสมระหว่างวันที่ 1 พฤษภาคม

2567 ถึง 31 ธันวาคม 2567 พบว่ามีการส่งเพาะเชื้อจากเสมหะทั้งหมด 5,732 ตัวอย่าง ในจำนวนนี้พบว่า ไม่มี
เชื้อเจริญเติบโต (No growth) จำนวน 655 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 11.4 มีเชื้อเจริญเป็นเชื้อประจำถิ่น

(Normal flora) 1,300 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 22.7 และพบว่ามีเชื้อก่อโรคเจริญ 3,777 ตัวอย่าง คิดเป็น

ร้อยละ 65.9 ตามตารางที่ 1 ซึ่งเป็นเสมหะที่ถูกปฏิเสธสิ่งส่งตรวจเนื่องจากไม่ผ่านเกณฑ์จำนวน 1,036
ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 15.3 จากเดิมไม่เคยมีปฏิเสธ