Page 648 - TM_ปก E-Book SP Sharing 2025
P. 648
N27
วิธีการศึกษา
เป็นการศึกษาการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ประกอบด้วย 4 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1
ขั้นตอนการวางแผน ระยะที่ 2 ขั้นตอนการปฏิบัติ ระยะที่ 3 ขั้นตอนการสังเกต และระยะที่ 4 ขั้นตอนการ
สะท้อนกลับ ดำเนินการวิจัยในพื้นที่ชุมชนตำบลบึงแก อำเภอมหาชนะชัย จังหวัดยโสธร ระหว่างวันที่
1 กรกฎาคม พ.ศ. 2567 ถึง 31ธันวาคม พ.ศ. 2567
กลุ่มตัวอย่าง ผู้นำชุมชน เครือข่าย คบส. เวชระเบียนของผู้ป่วยตำบลบึงแก และผู้ประกอบการร้านชำ
ในชุมชน (45 ร้าน)
การวิเคราะห์ข้อมูลสำหรับการวิจัยครั้งนี้ แบ่งออกเป็น 4 ส่วน คือ
1. วิเคราะห์จากการสนทนากลุ่มและสรุปเป็นแนวทางกลไกการเฝ้าระวังการจำหน่ายยาในร้านชำ
ผ่านนโยบายการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในชุมชน ตำบลบึงแก อำเภอมหาชนะชัย จังหวัดยโสธร
2. ข้อมูลการสำรวจการจำหน่ายยาในร้านชำ วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา
3. วิเคราะห์ความแตกต่างของคะแนนความรอบรู้ของผู้ประกอบการด้วยสถิติ paired t-test
4. เปรียบเทียบอุบัติการไม่พึงประสงค์เกี่ยวกับยาที่ประชาชนได้รับจากร้านชำก่อนและหลังมีแนวทาง
ในรูปแบบความถี่ ร้อยละ
ขั้นตอนในการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) รวม 4 ระยะ
ระยะที่ 1 ขั้นตอนการวางแผน (Planning)
1) การสำรวจร้านชำและวัดความรู้ผู้ประกอบการร้านชำครั้งที่ 1 การสำรวจร้านชำครั้งที่ 1
ทั้ง 45 ร้านของตำบลบึงแกโดยเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล เจ้าหน้าที่สำนักงานสาธารณสุข
จังหวัดยโสธร เครือข่าย คบส.และ อสม.หมู่บ้านละ 2 คน โดยผู้อำนวยการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล
บึงแก เป็นผู้แนะนำทีมเจ้าหน้าที่ผู้สำรวจ ขออนุญาตสำรวจยา โดยไม่มีการแจ้งให้ทราบล่วงหน้าถึงกำหนดการ
สำรวจ บันทึกผลการสำรวจร้านชำลงในแบบบันทึกการตรวจร้านชำจังหวัดยโสธร
2) การประชุมวางแผนร่วมกับเครือข่าย บวร.ร. ผ่านเวทีประชาคมตำบลครั้งที่ 1 จัดโดยองค์การ
บริหารส่วนตำบลบึงแก เป็นการคืนข้อมูลสถานการณ์การจําหน่ายยาในร้านชําในตำบลบึงแก
3) ออกแบบกลไกการเฝ้าระวังฯร่วมกับเครือข่าย บวร.ร. ด้วยการสนทนากลุ่มการศึกษาในส่วนนี้
ใช้การประชุมเพื่อระดมความคิดเห็นในกลุ่มเครือข่าย บวร.ร. ตำบลบึงแก ทั้งหมด 43 คน ได้แก่ ตัวแทน อสม.
ตัวแทนผู้นําชุมชนทุกหมู่บ้าน ๆ ตัวแทนผู้ประกอบการร้านชำ พระจากวัดโพธิกาญจนาราม ครูแกนนำ อย.
น้อย ตัวแทนนักเรียนแกนนํา อย.น้อย จากโรงเรียนชุมชนบ้านบึงแกชัยชนะบูรพา เจ้าหน้าที่จากโรงพยาบาล
ส่งเสริมสุขภาพตำบลบึงแก องค์การบริหารส่วนตำบลบึงแก เภสัชกรจากโรงพยาบาลมหาชนะชัย สำนักงาน
สาธารณสุขอำเภอมหาชนะชัย สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดยโสธรซึ่งเป็นผู้วิจัยเอง
ระยะที่ 2 ขั้นตอนการปฏิบัติ (Action)
1) การอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการบริโภคยาอย่างปลอดภัยแก่ผู้ประกอบการร้านชำโดยผู้วิจัยจัดการ
อบรมความรู้ผู้ประกอบการร้านชำทุกแห่งของตำบลบึงแกทั้งหมดจำนวน 45 ร้าน เภสัชกรผู้วิจัยเป็นผู้ให้
ความรู้แก่ผู้ประกอบการเรื่องประเภทยาตามกฎหมายและยาที่ห้ามจําหน่ายในร้านชําตาม พ.ร.บ.ยา ตลอดจน
เรื่องยาสามัญประจำบ้านในการวิจัยประกอบการทำแบบทดสอบความรู้จำนวน 30 ข้อหลังการอบรมทันที
ซึ่งเป็นการวัดความรู้ครั้งที่ 2 โดยการประเมินครั้งที่ 1 เกิดขึ้นในขั้นที่ 1 การวางแผน
2) การสร้างข้อตกลงทุกภาคส่วนที่ร่วมกันดำเนินงานได้กำหนดกติการะหว่างภาครัฐ
และผู้ประกอบการ ประกอบด้วย เครือข่าย บวร.ร.จำนวน 43 คน โดยหลังจากรับทราบปัญหาที่เกี่ยวข้องกับ
การใช้ยาในชุมชน และมีการอบรมความรู้ในผู้ประกอบการแล้ว ทุกฝ่ายร่วมประชุมเพื่อสร้างข้อตกลงเริ่มด้วย
การเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับกติกาและบทลงโทษกรณีพบยาที่ห้ามจำหน่ายยา
ในร้านชำ เพื่อบัญญัติไว้ในแนวทางกลไกเฝ้าระวังการจำหน่ายยาในร้านชำ
